YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1645
KARAR NO : 2023/1530
KARAR TARİHİ : 26.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1194 E., 2021/1330 K.
DAVACILAR : 1- … 2- … vekili Avukat …
İHBAR OLUNANLAR : 1- … Yapı İnşaat Madencilik Mühendislik Nakliye Ticaret Ve Sanayi Vekil Avukat … 2- … Katılım Bankası Anonim Şirketi Vekili Avukat …
3-… Vekili Avukat … 4-… Vekili Avukat … 5-Denizbank A.Ş. Vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 26.03.2018
HÜKÜM : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şarkışla Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/105 E., 2021/231 K.
Taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın ihbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili ile ihbar olunan … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile ihbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı arsa sahipleri vekili dava dilekçesinde özetle: taraflar arasında imzalanan Şarkışla Noterliğinin 16/03/2017 tarihli ve 5688 ile 5689 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri gereğince yükleniciye arsa devirlerinin yapıldığını ancak inşaatta ilerleme olmadığını, davalıya ulaşılamadığından bağımsız bölümlerin inşa ve teslim edilemeyeceğinin anlaşıldığını belirterek, davacı arsa sahiplerine ait 1044 ada 2 ve 3 numaralı parsellerin tapu kayıtlarının sözleşmeye aykırılık ve ifa imkansızlığı nedeniyle geriye etkili feshedilerek tapularının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini, parsellerin birleştirme sonucunda 1044 ada 4 numaralı parselin içerisinde kaldığının belirlenmesi halinde bu parselden ifraz edilerek yeni bir parsel numarası verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı yüklenici usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
2.İhbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalının müvekkiline olan borçları nedeniyle hakkında 6183 sayılı Kanun gereği icra takibine geçildiğini tapu kaydına … ilkesi doğrultusunda haciz işlemi yapıldığını, inşaat sözleşmesinin tapuya şerh verilmediğini buna istinaden borçlu şirketin tapuda malik olarak göründüğünü kazanımın korunması gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini belirterek davanın reddini, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir
3.Bir kısım ihbar olunanlar vekili, cevap dilekçesinde özetle: davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 1044 ada 2 ve 3 no.lu parseller yanında 1044 ada 1 parsel malikiyle de sözleşme yapıldığı ve bu üç parselin tevhidi ile 1044 ada 4 parselin oluştuğu iddia edildiğinden verilecek fesih kararı 1 nolu parsel malikinin haklarını etkileyeceğinden 1044 ada 1 parsel malikinin davaya muvafakatinin alındığı, yapılan keşif ve sunulan bilirkişi raporlarından davacılara ait parseller üzerinde tevhitten önceki sınırlar üzerinde inşaat çalışması yapılmadığı, (eski) 1044 ada 1 parselde yapılan B bloğun %50, D bloğun %43 oranında tamamlandığı ve bu blokların (eski) 1044 ada 1 parsel üzerinde kaldığı, inşaatın tamamlanma oranı yüzde 90’dan az olduğundan arsa malikinin sözleşmeyi geriye etkili olarak feshedebileceği anlaşıldığından sözleşmenin geriye etkili olarak feshi gerektiği, yüklenici edimini tam olarak yerine getirmediğinden dava konusu taşınmazlar üzerine konulan haciz tescillerinin yolsuz olduğu ve üçüncü kişilerin TMK’nın 1023. maddesinden faydalanamayacağı ve iyiniyet savunmalarının dinlenemeyeceği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi 17/03/2017 tarih ve 1117 yevmiye ile beyanlar hanesine işlendiğinden 3. kişilerin iyi niyet iddiası dinlenmeyip, takyidatlardan ari olarak tapu iptal ve tescil kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacıların davasının kabulü ile; davacı … ile imzalanan Sivas 2. Noterliğinin 16/03/2017 tarih ve 005688 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve davacı … ile imzalanan Sivas 2. Noterliğinin 16/03/2017 tarih ve 005689 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin geriye etkili olarak feshine, 1044 ada 4 parsel sayılı taşınmazın ifrazı mümkün olduğundan ve tevhitten önceki sınırlarda değişiklik olmadığından, 1044 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların 1044 ada 4 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek tüm takyidatlardan ari olarak 3 parselin davacı … ve 2 parselin davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ihbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili ile ihbar olunan … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.İhbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin haciz
işlemini tapu kaydına … ilkesi doğrultusunda yaptığını, sözleşmenin tapuya şerh edilmediğini, tapuda malik olarak borçlu şirketin göründüğünü ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2.İhbar olunan … vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin haciz tesistarihi itibariyle iyi niyetli 3. şahıs konumunda olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında taşınmazlar üzerinde haciz şerhleri bulunduğu ancak haciz lehdarlarının davada taraf olmadıkları, mahkemece davacıların ihbar talebi üzerine davada taraf olmayan ihbar olunanlar hakkında hüküm kurularak taşınmazın tapu kaydındaki haciz şerhlerinin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmış olup, ihbar olunan 3. kişiler hakkında hüküm kurulmasının usul ve yasaya, savunma ve adil yargılanma ilkelerine aykırı olduğu, taraf teşkili, kamu düzeninden olup re’sen nazara alınması gerektiği, öte yandan davanın, kayıt sahiplerine ihbarı ve bir kısmının davaya feri müdahil olarak katılmış olmalarının bunlara davalı/taraf sıfatı bahşetmeyeceği gerekçesiyle, ihbar olunanların istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararı kaldırılarak davanın kabulü ile davacı … ile davalı arasında imzalanan Sivas 2. Noterliğinin 16/03/2017 tarihli 005688 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davacı … ile davalı arasında imzalanan Sivas 2. Noterliğinin 16/03/2017 tarihli 005689 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, dava konusu 1044 ada 3 parsel sayılı taşınmaz 1044 ada 4 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek üzerindeki takyidatlar ile birlikte davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu 1044 ada 2 parsel sayılı taşınmaz 1044 ada 4 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek üzerindeki takyidatlar ile birlikte davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişisinin 04/02/2021 havale tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile ihbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı arsa sahipleri vekili temyiz dilekçesinde özetle ; taşınmazlar üzerinde var olan takyidatlar
kaldırılarak tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken, takyidatlarla birlikte tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinin yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
İhbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin haciz
işlemini tapu kaydına … ilkesi doğrultusunda yaptığını, sözleşmenin tapuya şerh edilmediğini, tapuda malik olarak borçlu şirketin göründüğünü ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yüklenici temerrüdü nedeniyle geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 97 nci ve 125 nci maddesi ile 470 ve devamı maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1023 ncü ve 1024 ncü maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle taraf teşkili hususu kamu düzeninden olup, mahkemelerce her aşamada re’sen nazara alınması gerektiğinin tabii bulunmasına göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz talebinde bulunan tarafların temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılardan tahsilatta tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınmasına,
İhbar olunan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26/04/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.