YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1681
KARAR NO : 2023/1946
KARAR TARİHİ : 22.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1235 E., 2021/1330 K.
DAVA TARİHİ : 16.12.2019
HÜKÜM/KARAR : İstinaf Başvurusunun Kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/657 E., 2021/404 K.
Taraflar arasında ihya davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin S.S. … Konut Yapı Kooperatifinden alacaklı olduğunu, ihtiyati haciz kararı aldığını ve İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün 2019/43179 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takip sırasında Kooperatifin ticaret sicilinden terkin edildiğinin ortaya çıktığını icra takibinde taraf teşkilinin sağlayabilmek için kooperatifin İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün 2019/43172 Esas sayılı ve İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/1534 Değişik İş sayılı dosyaları ile sınırlı olarak ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı taraf cevap dilekçesi vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şirketin taraf olduğu derdest bir davanın/takibin bulunduğu, davacının açmış olduğu davasının/takibin devam edebilmesi için sicilden terkin edilen şirketin yeniden sicile tescilini talep etmekte haklı ve hukuki yararının bulunduğu, terkin işleminin usule uygun yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne kooperatifin ihyasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; resen terkin tarihi üzerinden 5 yıl geçmekle şirketin ihyasına karar verilemeyeceğini, gerekli tebligat ve ilanların yapıldığını, davacının derdest dava dosyası bulunduğuna dair sicil kayıtlarına intikal eden bildirim bulunmadığını, zaten şirketin ihya edilmesine konu davanın şirketin kaydı silindikten sonra açıldığını, dava konusu şirkete tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu, davanın açılmasına neden olan şirket yetkililerinin davaya dahil edilmemesi ve şirket yetkilileri aleyhine hüküm kurulamamasının da hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, mevzuat gereğince yapması gereken işlemleri eksiksiz yapan müvekkili aleyhine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve yargılama gideri vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihya davasının TTK’nın geçici 7/15 maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın hak düşürücü süre içinde açılmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; TTK’nın 547 nci madde hükmüne göre açılan davalarda hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TTK geçici 7 nci maddesi gereğince ticaret sicilden resen terkin edilen kooperatifin ihyası istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri,
3. Değerlendirme
1.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33 ncü maddesine göre Hakim, Türk hukukunu resen uygulamak zorundadır. Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.
2. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. TTK’nın geçici 7. maddesine göre kaydın ticaret sicilinden silinmesinden itibaren mal varlığının hazineye intikaline kadar, yani terkinden itibaren 10 yıl içinde kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir.
3. Davacı tarafça ihyası istenen kooperatif hakkında icra takibi yapıldığı anlaşılmakla davacının sicilden kaydı silinen kooperatifin yeniden sicile tescili için işbu davayı açmakta haklı ve hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince TTK’nın geçici 7 nci maddesine göre davanın süresinde açılmaması nedeniyle reddine karar verilmiş ise de terkinden itibaren 10 yıl geçmediğinden olayda uygulanması gereken kanun hükmü TTK’nın 547 maddesidir.
4. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 98 nci maddesi yollaması ile Türk Ticaret Kanunun 547 nci maddesi gereğince kooperatifin ek tasfiye işlemlerinin yapılabilmesi için yeniden Ticaret Siciline tescili istenebileceğine göre 6102 sayılı TTK’nın 547. maddesi kıyasen uygulanarak icra takibi ve açılırsa dava ile sınırlı olmak üzere ihyaya karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmış, bu sebeple Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.