YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/364
KARAR NO : 2023/48
KARAR TARİHİ : 17.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2101 E., 2021/2202 K.
DAVA TARİHİ : 21.05.2015
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Esasdan Red
İLK DERECE
MAHKEMESİ : İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen esastan reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 45 adet okula ait elektrik işlerine 07.08.2012 tarihinde başlayarak 09.09.2012 tarihinde bitirdiğini, rakamlar üzerinde mutabık kalınarak davacı tarafından kesilen makbuzların davalıya tebliğ edildiğini, iş bedeli olan 72.352,45.-TL’nin tahsili için icra takibi yaptıklarını, davalının borca ve faize itirazda bulunduğunu beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, aralarında sözleşme olmadan, ihale yapılmadan,harcama yetkilisi hiçbir makamın oluru ve muvafakati olmadan yaptığını iddia ettiği işlere ait bedeli talep ettiğini; kurum tarafından yapılan soruşturma raporunda,davacıdan öncelikle keşif ve fizibilite raporlarının istendiğini davacının hazırlayacağı keşif ve fizibilite raporlarına göre işlem tesis edileceğinin bildirildiğini; bu işleri yapmayan davacının bir takım işlere giriştiğini, davacı tarafından düzenlenen faturadaki işlerin yapılıp yapılmadığının kuşkulu olduğunu, soruşturma raporunda işlerin yapıldığına dair tespit olmadığını, davacının ileri sürdüğü faturaların, davalı kayıtlarına intikal etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından düzenlenen ve o dönemde okul yetkilisi tarafından imzalanan servis formları ve faturalar ile mahallinde yapılan incelemeler sonucu düzenlenen rapor uyarınca davacının otomatik kompanzasyon tesisatı için kullanılan malzeme ve işçilik alacağının yapıldığı 2012 tarihi itibariyle 72.902,05 TL olduğu, bir kısım ödemelerin mahsubu ile davacının davasının kısmen kabulü ile davalının İzmir 26. İcra Müdürlüğü’nün 2015/4482 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile; takibin 70.907,48 TL asıl alacak ve 16.242,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 87.149,48 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; davacıyla aralarında sözleşme olmadan, ihale yapılmadan, harcama yetkilisi hiçbir makamın oluru ve muvafakati olmadan yaptığını iddia ettiği işlere ait bedeli talep ettiğini; soruşturma raporunda, davacıdan öncelikle keşif ve fizibilite raporlarının istendiğini, davacının hazırlayacağı keşif ve fizibilite raporlarına göre işlem tesis edileceğinin bildirildiğini; bu işleri yapmayan davacının, oldu bittiye getirerek bir takım işlere giriştiğini, davacı tarafından düzenlenen faturadaki işlerin yapılıp yapılmadığının kuşkulu olduğunu; soruşturma raporunda işlerin yapıldığına dair tespit olmadığını; davacının ileri sürdüğü faturaların, idare kayıtlarına intikal etmediğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetime elverişli ve yöntemine uygun düzenlenen bu bilirkişi raporu ile mahallinde yapılan tespitler uyarınca davacının davalı idareye ait 45 okula 2012 yılında otomatik kompanzasyon tesisatını tekniğine uygun olarak yaptığı, okulların bir
kısmından ödeme almasına rağmen raporda belirtilen 70.907,48 TL iş bedelinin ödenmediği sabit olduğuna göre; ilk derece mahkemesince bu miktar asıl alacak üzerinden davalının icra takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmediği, ancak takip talebinde 09/09/2012 tarihinden itibaren asıl alacağa faiz istenildiği, ilk derece mahkemesince de bu tarihten takip tarihine kadar işlemiş fazla faize hükmedildiği anlaşıldığından, davalı vekilinin bu hususa değinen istinaf başvurusunun yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen esastan reddine, davalı vekilinin işlemiş faiz bakımından istinaf başvurusu yerinde olduğundan 6100 Sayılı HMK’nın 353/1 nci maddesinin (b-2) bendi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesinin 15/04/2021 tarihli kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasını gerektirecek bir eksiklik bulunmadığından, düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davalının İzmir 26.İcra Müdürlüğünün 2015/4482 Esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın 70.907,48 TL asıl 8.322,40 TL işlemiş yasal faiz üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinde yasal faiz uygulanmak ve faize faiz uygulanmayacak şekilde devamına; davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, davacının yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine ilişkin karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; davaya konu olayda davalı kuruma ait okulların elektrik tesisatına ilişkin işlerin tamamı fatura tarihinden önce teslim edildiği, servis formlarının tarihlerine bakıldığında tamamının 09.09.2012 tarihinden önce , ağırlıklı olarak 01.08.2012- 08.09.2012 tarihleri arasında sunulan hizmetin teslim edildiği ve formun altına da teslime dair okul müdürlerinin imza attığının görüldüğü bu nedenle TTK 1530. madddeye uygun olarak 09.09.2012 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulduğunu, istinaf kararının faiz bakımından yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2.Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık davalı idareye ait okullara davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen elektrik işleri bedelinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre istenip istenemeyeceği, faiz başlangıç tarihinin doğru belirlenip belirlenmediği hususundadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK’nın 117,470-486. maddeleri, 526 vd. maddeleri
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.1.Davalı vekilinin temyiz itirazları değerlendirildiğinde, ihalenin, Yasanın aradığı yönteme göre yapılmaması halinde BK’nın 413/1. maddesinde öngörüldüğü şekilde vekaletsiz iş görmede zaruri veya faydalı bütün masrafların iş görene ödenmesi gerekir. Davacı yüklenicinin, davalıya bağlı bulunan okullara ait elektrik işlerini yaptığı dosya kapsamıyla anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın Borçlar Kanununun 410 ve devamı maddelerinde öngörülen vekaletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek imalâtın değerinin serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenen bilirkişi raporu doğrultusunda doğrultusunda karar verilmesi yerindedir.
2.2.Davacı vekilinin temyiz itirazları değerlendirildiğinde, davacı vekili, davadan önce davalı idareye 05/11/2013 tarihli dilekçe ile başvurarak bir ay içinde 72.352,45 TL iş bedelinin ödenmesini istemiş; bir aylık süre sonunda yani 05/12/2013 tarihinde davalıya verilen süre tamamlanmıştır. Bu durumda davalı bakımından temerrüt tarihi 06/12/2013 tarihi olduğundan; davacı ancak bu tarihten itibaren asıl alacağa faiz isteyebilecektir. Bu nedenle istinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm kurması ve işlemiş faizin başlangıç tarihi yönünden kararı düzeltmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.