YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/381
KARAR NO : 2023/50
KARAR TARİHİ : 17.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2431 E., 2021/2511 K.
DAVA TARİHİ : 10.10.2019
HÜKÜM : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme ile “… Taşkınlarından Korunması 2. Kısım İnşaatı” işinin davacıya ihale
1
edildiğini, işe davacı tarafından başlanıldığını, ancak hakediş ödeneklerinin süresinde gerçekleştirilmemesi ve işle ilgili sürekli süre uzatımına gidilmesine rağmen yine de davacının işin %95’ini bitirdiğini, buna rağmen davalı idarenin sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, 805.000,00 TL kesin teminat tutarı ile 24.533,73 TL geçici hakedişlerden kesilen %5 kesintiler toplamı olan 809.533,73 TL teminat mektubunun tahsil edildiğini, davalı idare tarafından herhangi bir ihtar çekilmeden feshedilen sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile 809.533,73 TL teminat mektupları bedelinin irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi oranı üzerinden ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı sebebi ile davanın reddi gerektiğini, dava konusu sözleşmenin 10/09/2015 tarihinde imzalandığını, sözleşmeye göre işin süresinin 950 takvim günü, işin bitim tarihinin 21/04/2018 olduğunu, bir kez süre uzatım yapıldığını, davacının sürekli uzatım yapıldığına yönelik beyanlarının doğru olmadığını, ödenek yetersizliği hususunun doğru olmadığını, 2015 yılı ödeneği 838.542,50 TL iken davacı şirkete 1.676.875,04 TL ödenek verildiğini, davacının kendi kusuru sebebi ile söz konusu işi bitiremediğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesinin 2-a bendine göre protesto çekmeye gerek kalmadığından sözleşmenin haklı ve geçerli bir şekilde feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sözleşmenin feshedildiği tarih itibariyle işin %95,13 oranında tamamladığı, fesih tarihi itibariyle davacının işi bitirmesi için 38 günlük daha süresinin bulunduğu, eksik kalan işlerin 38 günlük sürede rahatlıkla bitirebileceği halde davalı tarafından işin bitirilmediği, eksik işler olduğu ve 03.11.2018 tarihine kadar işin bitmesi imkansız olduğu gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğu belirtilerek davacının davasının kısmen kabulü ile davacı ve davalı arasında yapılan …Taşkınlarından Korunması 2. Kısım İnşaatı İşine Ait 2015/81795 İhale Kayıt numaralı sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespitine, davalı tarafından irat kaydedilen 805.000,00 TL’nin 12/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; davalıya verilen süre uzatımı ile işin bitim tarihi 03.11.2018 tarihi olduğunu, davalı iş sahibince dava konusu yapım işine ilişkin sözleşmeye göre 2015 yılı ödeneği 838.542,50-TL iken; davacı şirkete 1.676.875,04-TL ödenek verildiğini, davacı tarafın kendi kusuru sebebiyle söz konusu işi tamamlayamadığını, davacı tarafça kurumlarına bunlara ilişkin ve hava şartlarından ötürü çalışamaması sebebiyle süre uzatımına ilişkin bir talep gelmediğini, davacı şirketin 2016 ve 2017 yıllarında sözleşmeye göre havanın elverişli olmayacağı kabul edilen dönemler olan 1 Ocak-15 Mart döneminde çalışmak için kurumlarından izin istediğini, dava konusu işin kamulaştırma işlemleri sebebiyle yarım kalmamış olup, hâlihazırda dava konusu işe ait köprünün ana gövdesi de davacı şirket tarafından yapıldığını, davacı şirkete iş yeri tesliminin 15.09.2015 tarihinde sorunsuz olarak yapıldığından bahisle İlk Derece
2
Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık eser sözleşmesi niteliğindeki kamu ihale sözleşmesinin davalı tarafından feshinin haklı olup olmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklı bir alacağı bulunup bulunmadığı hususundadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK’nın 470-486. maddeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Taraflar arasında 10.09.2015 tarihinde sözleşme düzenlendiği, bu sözleşmede imalât bedelinin 8.395.425,00 TL bedel olarak kararlaştırılıp sürenin yer tesliminden itibaren 950 gün olarak belirlendiği hususları ihtilâfsızdır. İhtilâf işin tamamlanmamasında davacının kusuru olup olmadığı, davalının fesihte haklı olup olmadığı konularındadır. Dosya kapsamından işin devamı sırasında ödenek yetersizliği nedeniyle işin idare tarafından önce yavaşlatıldığı daha sonra süre uzatımı verilerek işin devamının istenildiği anlaşılmaktadır. Davacı yükleniciye verilen 197 gün süre uzatımı ile birlikte işin bitim tarihi 03.11.2018’dir. Sözleşmenin bu tarihten 38 gün önce 26.06.2018 tarihinde davalı idare tarafından feshedilmiştir. Yargılama sırasında mahkemece alınan 09.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda sözleşmenin feshedilmesinden iş bitim süresine kadar kalan 38 gün içinde idare durum tespit komisyonu tarafından tespit edilen eksik işlerin bitirilebileceği hususu değerlendirildiğinde davalı idarenin fesih işleminin haklı olmadığı anlaşılmıştır.
3
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.