YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/43
KARAR NO : 2023/145
KARAR TARİHİ : 19.01.2023
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Orhangazi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki kooperatif ortaklık ilişkisinden kaynaklı mahrum kalınan kazanç ve bağışlamanın tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2008 yılından beri kooperatifin üyesi olduğunu, kamyoneti ile taşımacılık yaptığını, 02.05.2014 tarihinde … Oto. A.Ş.’nin taşıma faturalarında sorunlar yaşandığını, davalının bunu bahane ederek 04.07.2014 tarihli yönetim kurulu kararı ile süresiz olarak davacıya iş verilmediğini, yönetim kurulu kararının iptali için asliye hukuk mahkemesine dava açıldığını, mahkemenin tedbir kararı ile iş sırasının açıldığını, davalının ise müvekkili hakkında savcılığa şikayette bulunduğunu, davacıya karşı yıldırma politikası uygulandığını, davacının sırasını devrederek kooperatiften ayrılmasının istendiğini, üyelikten çıkarılacağı konusunda tehdit edildiğini, baskılar sonucu hisse devrinin kabul edildiğini, 26.11.2015 tarihinde müvekkilinin hisselerini …’e devrettiğini, hisse devri için yönetim kurulunun onayı gerektiğini, hisse devrine onay için davalının 27.500 TL bağış talep ettiğini, hisse devri karşılığında paranın alındığını, bunu yasal hale getirmek için belge düzenlendiğini, davacının tek geçim kaynağı olan hisselerini tehdit ile devretmek zorunda kaldığını, gelir kaybına uğradığını ileri sürerek, 5.000 TL gelir kaybı ile 27.500 TL’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kooperatifin ortağı olduğunu, yük taşımadığı halde taşımış gibi belge düzenlediğini, davacının savcılığa şikayet edildiğini, ceza davasının açıldığını, sonradan taraflar arasında protokol düzenlendiğini, kooperatif hakkında dava açmayacağını, zararı gidereceğini belirttiğini, bu kapsamda 26.11.2015 tarihinde noter hisse devri sırasında 27.500 TL bağış alınarak devir için imza verildiğini, ceza dosyasındaki şikayetten vazgeçildiğini, bağışın tehditle değil, protokol ve taahhüt gereğince alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının kooperatif üyesi iken 02.05.2014 tarihinde dava dışı … Oto. AŞ’den yük götürmemesine rağmen, yük götürmüş gibi sahte evrak düzenlediği iddiasıyla davalının şikayette bulunduğu, asliye ceza mahkemesinde davacı hakkında yargılamanın devam ettiği, kooperatifin 04.07.2014 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacıya süresiz olarak iş verilmemesine karar verildiğini, davacının kararın iptali için asliye hukuk mahkemesine dava açtığı, mahkemenin 12.08.2014 tarihli ara kararı ile davacının kooperatifteki sırasının açıldığını, her iki dava devam ederken taraflar arasında 24.11.2015 tarihli protokol düzenlendiği, davacının protokole göre yönetim kurulu iptal davasından, davalının ise ceza dosyasındaki şikayetinden vazgeçeceğinin, davacının kooperatifin ettiği masraf karşılığında 27.500 TL ödeyeceğini taahhüt edildiğini, bilahare davacının asliye hukuk mahkemesindeki yönetim kurulu iptal davasından feragat ettiği, davalının da asliye ceza davasında şikayetinden vazgeçtiği, davacının hisse devri sırasında 26.11.2015 tarihinde davalıya 27.500 TL verdiği, davacının bu paranın tehdit, şantaj, korkutma ve baskı ile verildiğini iddia ettiği, davacının protokol altındaki imzayı inkar etmediği, iradesini sakatlayan hukuki durumun ispatlanamadığı, bağıştan rücu koşullarının oluşmadığı, tarafların protokol gereklerini yerine getirdiğini, protokolden iki sonra yapılan ödemenin şantaj ve baskı ile yapıldığına dair delil bulunmadığı, gelir kaybına ilişkin talebin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf başvurusunda, müvekkiline karşı yıldırma politikası uygulandığını, müvekkilinin sırasını devrederek kooperatiften ayrılmasının istendiğini, üyelikten çıkarılacağı konusunda tehdit edildiğini, baskılar sonucu hisse devrinin kabul edildiğini, hisse devri için yönetim kurulunun onayı gerektiğini, hisse devrine onay için davalının 27.500 TL bağış talep ettiğini, taraflar arasındaki protokolde tarih yer almadığını, hisse devri karşılığında paranın alındığını, bunu yasal hale getirmek için belge düzenlendiğini, protokolde paranın taahhüt edildiğine dair açıklama olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının kooperatif üyesi olduğu sırada yapılan taşımada usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla savcılığa şikayette bulunulduğu, yönetim kurulu kararı ile taşıma işinin askıya alındığı, davacının yönetim kurulu kararının iptali için dava açtığı, sonradan taraflar arasında protokol düzenlendiği, her iki tarafın karşılıklı olarak davasından vazgeçeceğinin, davacının kooperatifin 27.500 TL zararını karşılayacağının belirtildiği, davacının kooperatife bağış adı altında 27.500 TL ödeme yaptığı, yapılan ödemenin protokol kapsamında olduğu, tehdit, şantaj ve baskı ile paranın ödendiğinin, protokolün iki suret olarak düzenlendiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, keyfi uygulamalar ile müvekkilime karsı yıldırma politikası uygulanarak psikolojik baskı yaratıldığını, müvekkiline yönetim tarafından kooperatif üyeliğini sonlandıracaklarını söyleyerek aracın ve kooperatif üyeliğini yönetimin belirlediği kişiye devretmek zorunda kaldığını, davalı kooperatif yönetiminin yönetmelikten kaynaklanan haklarını kötüye kullanarak müvekkilimden yapacağı hisse devri sözleşmesine onay vermeleri karşılığında 27.500,00 TL kooperatife bağış yapmasının istendiğini, aksi halde mal varlığını satmadan kooperatif üyeliği sonlandırılıp daha fazla zarar edeceği tehdit ve baskısı ile işlem gerçekleştiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, üyelik devri sırasında baskı, tehdit ile alındığı iddia edilen paranın ve gelir kaybının tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.