YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4335
KARAR NO : 2023/2559
KARAR TARİHİ : 04.07.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/226 E., 2021/128 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü
Taraflar arasında Mahkemece görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı üniversite vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı yüklenici şirket, dava dışı işçi tarafından kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı için alt işveren olarak kendilerine ve asıl işveren olarak davalı üniversiteye dava açıldığını, icra tehdidi altında 25.777,00 TL tazminatı yüklenici olarak ödemek zorunda kaldıklarını ne var ki işçinin bünyelerinde yalnızca 2 yıl 6 ay 27 gün çalıştığını, davalı asıl işverenin bu alacaktan tamamen sorumlu olduğunu, bu alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, Mahkeme aksi kanaatte ise kendi dönemlerine düşen kısımdan yarı yarıya sorumluluk esası dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini, ayrıca diğer davalı şirketin de 18.7.2000 – 30.12.2000 arasındaki sözleşme döneminde sorumlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı üniversite, aralarındaki sözleşme hükümleri gereğince yüklenicinin tamamen sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, diğer davalı şirket ise davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03/03/2016 tarihli, 2015/385 Esas, 2016/97 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davanın Osmangazi Üniversitesi Rektörlüğü yönünden reddine, ….. San. A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, 2.673,03 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 03/03/2016 tarihli, 2015/385 Esas, 2016/97 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 30.01.2019 tarihli, 2017/5214 Esas, 2019/818 Karar sayılı ilamıyla; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmeler ve eki şartnameler dikkate alınarak uzman bilirkişi tarafından, taraf, hakim ve Yargıtay denetimine elverişli rapor temini ile sonucuna göre hüküm tesisi edilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tarafların dava dışı işçiye ödenen paradan müştereken sorumlu olduğu, talep miktarı ile davalılardan olan alacak miktarına göre oranlama yapıldığında davacı tarafın davalı üniversiteden 9.547,85 TL,davalı … A.Ş.’den 452,15 TL alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı üniversite vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı üniversite vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin işçilik alacağından sorumlu olmadığını, hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı yüklenici şirketin, dava dışı işçi için ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının davalı asıl işveren ve diğer yüklenici şirketten rücuen tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ncı ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
2. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
3. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
4. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
5. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
6. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
7. Yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde davalı işveren üniversite, dava konusu işçilik alacaklarından sorumlu değildir. Bu nedenle davacı yüklenici, davalı üniversiteye rücu edemez. Bu durumda mahkemece davalı üniversite yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle tekrar bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı üniversite vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA,
Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,
04.07.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.