Yargıtay Kararı 6. Hukuk Dairesi 2022/4668 E. 2023/3968 K. 28.11.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4668
KARAR NO : 2023/3968
KARAR TARİHİ : 28.11.2023

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2916 E., 2022/1397 K.
DAVA TARİHİ : 16.02.2016
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/95 E., 2019/170 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat .... ile davalı vekili Avukat ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil firma davalı idare tarafından ihaleye çıkarılan "malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı" işini 4.625.350,00 TL bedel karşılığında yüklendiğini, kamu ihale Genel Tebliği'nin 81.1.inci maddesinde işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanması gerekliliğinin vurgulandığını, emredici düzenlemeler uyarınca asgari ücret değişikliği sebebiyle ortaya çıkan farkların idarece fiyat farkına ilişkin esaslar çerçevesinde ödenmesi gerektiğini, asgari ücretten kaynaklı işçilik artışı yasal zorunluluk olup davalı idarenin iş kanunu çerçevesinde asıl işveren olarak bu ücreti ödemek zorunda olduğunu, dava tarihinden sonraki dönem için sözleşmenin yeni asgari ücret tutarına göre uyarlanması gerektiğini ileri sürerek, 2015/110970 İKN kapsamında yüklenilen işin işçilik maliyetinin tabloda gösterilen artışlar oranında revize edilerek sözleşme tarihinden bugüne kadar geçen süreçte müvekkil firmaya eksik ödenen kısımların tespitiyle şimdilik 5.000,00 TL'sinin 22.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tarafa ödenmesini, dava tarihinden sonraki döneme yönelik TBK madde 138 ve 4735 SK'nın 10/e maddesi başta olmak üzere diğer mevzuat hükümleri uyarınca sözleşmenin müvekkil lehine uyarlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ile davalı kurum arasında 2015 yılında yapılan ihale sonucunda hizmet alımı sözleşmesi yapıldığı, davacının sözleşme kapsamında, malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet vermeyi kabul ettiği, kamu ihale genel tebliği'nin 83.1 maddesi uyarınca işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dökümanında belirtilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin fiyat farkını düzenleyen 14. maddesinin söz konusu hükmü gözetmeyerek fiyat farkını sadece mücbir sebepler dolayısı ile süre uzatımı gerçekleşmesi koşuluna bağlandığı, asgari ücret değişimi sonucunda herhangi bir fiyat farkının uygulanacağına ilişkin düzenleme bulunmadığı, asgari ücrette meydana gelen artışın ise mücbir sebep olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkeme kararını yerinde olmadığını, asgari ücrette meydana gelen artış nedeniyle sözleşmenin yürütülmesinden beklenen ekonomik faydanın ortadan kalktığı, aşırı ifa güçlüğü doğduğunu, bu durumun da mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiğini, mahkemenin ret kararına gerekçe yaptığı sözleşme maddelerinin genel işlem koşuluna aykırı olduğunu, bu nedenle yok hükmünde olduğunu, davalı idarenin İş Kanunu çerçevesinde asıl işveren olarak ücretlerin ödenmesinden sorumlu olduğunu beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan sözleşmenin içeriği ve TBK.'nın 138. maddesindeki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmede uyarlama yapılabilmesi için sözleşme veya yasada değişen hal ve şartlara dair bir kayıt veya hüküm bulunmaması gerektiği, oysa ki taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesinde fiyat farkı istenemeyeceğini açık ve net bir şekilde belirlendiği, aynı zamanda davacı tarafın aşırı ifa güçlüğüne yönelik iddiasını da ispatlayamadığı, sözleşmeyi imzalayan ve basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacının asgari ücretteki artışı ifa güçlüğüne sebep olduğu yönündeki iddiası taraflar arasında sözleşme serbestisi kapsamında imzalanan sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği, ülkemizin ekonomik koşullarının ve enflasyonist ortamı, asgari ücretin her yıl yeniden değerlendirilip belirlendiğini davacı şirketin basiretli bir tacir olarak bilmesi gerektiği, hatta bu hususu bilmek için tacir olmaya da gerek olmadığı, tüm bu nedenlerle TBK'nın da düzenlenen sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasının şartları tarafların iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde gerçekleşmediği ayrıca sözleşme hükmünün taraflar için bağlayıcı olup sözleşmenin 14. maddesi gözetilerek davanın reddine yönelik verilen İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görüldüğü gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taleplerin sadece sözleşme hükümlerine göre değil, kamu ihale sözleşmesi ve ekleri bir bütün olduğundan kamu ihale tebliğine göre de değerlendirilmesi gerektiğini, mutlak ticari dava gibi değerlendirilerek salt sözleşme hükümlerinin değerlendirildiğini, raporda ihale sözleşmesinin emredici düzenleme niteliğinde olan Kamu İhale Genel tebliğ hükümleri dikkate alınmaksızın hazırlandığının tespit edildiğini, raporda hesaplama yapılmadığını hüküm kurmaya elverişli olmadığını,müvekkil yönünden aşırı ifa güçlüğü doğduğundan sözleşemenin uyarlanabileceğini, gerekçeye dayanak sözleşme maddelerinin genel işlem koşulu olup, yok hükmünde olduğunu, asgari ücretten kaynaklı işçilik artışının yasal zorunluluk olup, davalı idarenin İş Kanunu çerçevesinde asıl işveren olarak bu ücreti ödemekten sorumlu olduğunu, asgari ücretteki fahiş artışın mücbir sebep niteliğinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklanan asgari ücret fiyat farkının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan davalı yararına takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet
ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.