YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4970
KARAR NO : 2023/446
KARAR TARİHİ : 07.02.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen konkordato tasdik davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı; alacaklılar Anadolubank A.Ş., …. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, …. … Bankası A.Ş., … Asansör Elektrik Metal İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin bilgisayar donanımı, ithalat ve ihracatı alanında faaliyet gösterdiğini, ekonomik sıkıntılar sebebiyle borçlarını ödeyememe tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, sunulan konkordato projesinin tasdiki ile borçlarını ödeyebileceğini ileri sürerek, konkordato projelerinin tasdikini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklılar vekilleri tarafından sunulan müdahale dilekçelerinde; bir kısım alacaklılar davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 14/10/2020 tarihli ve 2018/570E., 2020/398 Karar sayılı kararıyla davacı şirketin konkordato ön projesinin uygulanabilir olduğu, alacaklılar toplantısında kanunun aradığı nisabın sağlandığı, İİK’nun 305. maddesindeki konkordatonun tasdikine ilişkin şartların gerçekleştiği gerekçesiyle konkordato talep eden şirketin tasdik talebinin kabulü ile konkordatoya tabi tüm borçlarının tasdik kararından itibaren 6 ay ödemesiz ilk ödeme tarihi olan 14.04.2021 tarihi itibariyle %50 tenzilat ve faizsiz olarak 60 ayda eşit tutarda taksitler halinde ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin15/04/2021 tarihli ve 2021/734Esas, 2021/766 Karar sayılı kararıyla; alacaklı …. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin ve … Finansman A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun istinaf yoluna başvurmakta hukuki yararları bulunmadığından ayrı ayrı usulden reddine, alacaklılar … Bank A.Ş. vekilinin ve … … A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının süre yönünden usulden reddine, alacaklılar Anadolubank A.Ş. vekilinin, … A.Ş. vekilinin ve … vekilinin istinaf başvurularının İİK 308/a maddesi uyarınca kararı istinaf hakları bulunmadığından ayrı ayrı usulden reddine; alacaklılar …. … Bankası A.Ş. vekilinin ve … Asansör Elektrik Metal İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Alacaklılar …. … Bankası A.Ş., Anadolubank A.Ş., …. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, … Asansör Elektrik Metal İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., …, ve … … A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Somut olayda ibraz edilen ön projede davacı şirketin borçlarının tamamını 36 ayda ödeyebileceğini bildirdiği, dosya kapsamında alınan konkordato komiser heyeti raporlarında davacı borçlu şirketin borca batık olmadığı, mevcut haliyle borçlarını ödeyebilecek durumda olduğu, mahkemece tasdikine karar verilen teklif borçlunun aktifinin değerine göre düşük düzeyde olduğu konkordato komiser heyeti raporları ile sabit olduğu, İİK 305/.1 maddesinde ön görülen teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması ve teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması gerektiği koşulunu sağlamadığı, mahkemece, İİK’nın 305/2. maddesi hüküm uyarınca, konkordato projesi re’sen ele alınarak, alacaklıların menfaatine uygun düzeltmeyi bizzat yapması ya da konkordato talep eden şirkete yaptırması, bu düzeltmenin mümkün olmaması halinde İİK’nın 308. maddesi hükmü uyarınca, konkordatonun tasdiki talebinin reddine veya doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması halinde, davacı borçlu şirketin iflasına karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verildiği gerekçesiyle bozuimuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına göre borçlu tarafa revize edilmiş projeyi sunması için kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde revize projenin sunulduğu, komiser heyeti nihai rapor doğrultusunda İİK 305. Maddeye göre tasdik koşulları oluştuğu gerekçesiyle konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne, davacı şirketin konkordatoya tabi tüm borçlarının tasdik kararından itibaren 6 ay ödemesiz ve tenzilat yapılmaksızın 60 ayda eşit tutarda taksitler halinde ödenmesine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Alacaklılar Anadolubank A.Ş., …. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, …. … Bankası A.Ş., … Asansör Elektrik Metal İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Gerekçeleri
1- Alacaklı Anadolubank A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil bankanın alacağının kayıtlarda hiç yer almadığını, müvekkili alacağının kabulü ya da reddi konusunda karar verilmediğini, bunun nisabı etkileyeceğini, konkordato tasdiki şartlarının oluşmadığını, bozma ilamından sonra sanki yeni bir konkordato başvurusu yapılmış gibi davacı şirkete yeniden 6 ay ödemesiz süre verilmesinin hukuka aykırı olduğu gibi 60 aylık uzun bir vade süresinin konulması tüm alacaklıların hak kayıplarına ve mağduriyete uğramasına neden olacağını, yasanın öngördüğü kesin mühlet süresi aşıldığı hususlarını temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
2-Alacaklı … Asansör Elektr. Metal İnş. San. Tic. Ltd. Şti. temyiz dilekçesinde;. davacı şirket ön projesinde borçlarını minimum 24 ay maksimum 36 ay da ödeyeceğini taahhüt etmiş iken; Yerel Mahkemece 6 ay ödemesiz dönem ve tenzilat yapılmaksızın 60 ayda eşit taksitler halinde ödemesi yönünde hüküm tesis edilmesi hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemece alacaklarının kabulü ya da reddi konusunda herhangi bir karar verilmediğini, yasanın öngördüğü kesin mühlet süresi aşılmış olduğunu İİK’nın 304. maddesindeki şartların da yerine getirilmemiş olduğunu temyiz sebebi olarak ileri sürmüştür.
3-Alacaklı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı temyiz dilekçesinde; konkordatonun tasdiki davasını ve konkordato sürecini takip etmekte müvekkil kurumun hukuki yararı bulunduğunu, yerel mahkemece müvekkili alacağının kabulü ya da reddi konusunda karar verilmediğini, konkordato tasdiki şartlarının oluşmadığını, 6 ay ödemesiz ve 60 ay taksit planın alacaklılara ağır yük getireceğini, konkordato tasdikine dayanak gösterilen raporların eksik inceleme ve objektiflikten uzak olduğunu temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
4- Alacaklı …. … Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay tarafından alacaklıların lehine bir düzenleme yapılması için bozma kararı verilmişken ilk derece mahkemesi tarafından çok daha aleyhe bir karar verilerek yeni bir konkordato başvurusu yapılmış gibi davacı firma için ödemesiz süre ile birlikte tekrar 66 ay sürecek şekilde tasdik kararı verilmesinin kabul edilemeyeceği, paranın zaman değeri dikkate alındığında alacaklılar aleyhine menfaat dengesinin aşırı şekilde bozulduğunu, kesin mühlet süresinin usule ve yasalara aykırı şekilde uzatıldığını, İİK m. 304 hükmünde yer alan düzenlemeler gözetilmeksizin tasdik kararı verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu temyiz sebebi olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1-Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.
2- İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, İİK’nın 276, 286 , 302, 305, 308. maddeleri.
3- Değerlendirme
1-Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez. Dairemizin hükmüne uyulan bozma ilamında;” borçlunun teklifinin, aktifinin değerine göre düşük düzeyde olduğu, bu haliyle borçlunun konkordato projesi İİK 305/.1 maddesinde ön görülen teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması gerektiği koşulunu sağlamadığı, mahkemece, İİK’nın 305/2. maddesi hüküm uyarınca, konkordato projesi re’sen ele alınarak, alacaklıların menfaatine uygun düzeltmenin bizzat yapılması ya da konkordato talep eden şirkete yaptırılması, bu düzeltmenin mümkün olmaması halinde İİK’nın 308. maddesi hükmü uyarınca, konkordatonun tasdiki talebinin reddine veya doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması halinde, davacı borçlu şirketin iflasına karar verilmesi gerektiğine karar verilmiştir”
Konkordato mehil talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından kesin olarak belirlenmiş olup bu konuda oldukça cimri davranılmıştır. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra uzun bir süre ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç kanun koyucunun amacına uygun düşmez. Mahkemelerin projeye alacaklıların lehine müdahale etmesi mümkün olduğundan bu süreye müdahale edilmemesi konkordatonun ruhuna aykırı düşecektir.
Somut olayda; bozmaya uyularak yapılan yargılamada borçlu tarafa revize edilmiş projeyi sunması için kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde sunulan revize projede borcun 6 ay ödemesiz, 60 ayda eşit tutarda taksitler halinde ödenmesinin teklif edildiği, komiser heyeti nihai rapor doğrultusunda İİK 305. maddesinde öngörülen tasdik koşulları oluştuğu gerekçesiyle konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak projenin revize edilmesi sağlanmış ise de revize edilen projede borcun 6 ay ödemesiz ve 60 ay vadede ödeneceğinin kabul edilmesi alacaklıların menfaatine ve bozma gereklerine uygun bir düzeltme olmadığı gibi borca batık olmayan şirketin ödemelerini uzun sayılabilecek bir süreye yayması Kanunun 305/1-b maddesinde belirtilen ödemelerin kaynakları ile orantılı olması şartını sağlamadığından mahkemece konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.