YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5213
KARAR NO : 2023/249
KARAR TARİHİ : 25.01.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul, Kısmen Red
Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Karar asıl ve birleşen davalarda davalı … vekili ve davalı iflas idaresi vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacılar vekili tarafından sunulan 30.05.2022 tarihli dilekçede, açmış oldukları asıl ve birleşen dava dosyalarından daha önce hükmedilen karara istinaden ödeme yaptıkları Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2021/5755 No.lu İcra dosyasında yer alan vekalet ücretleri dışında davalılar lehine başkaca vekalet ücreti ödenmemesi kaydıyla feragat ettiklerinin, gerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiklerinin belirtildiği, HMK’nın 309/4 maddesi gereğince feragatin kayıtsız ve şartsız olması gerektiği, söz konusu feragate ilişkin dilekçedeki beyanın kayıtsız şartsız feragat niteliğinde olmadığı, bu nedenle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili …’ın %95, …’ın %5 hisse oranı ile dava dışı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti’nin hissedarları olduğunu, dava dışı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti.’nin Rüzgâr Elektrik Santrali (RES) projesinin sahibi olduğunu, müvekkilleri ile davalılar arasında imzalanan 24.06.2011 tarihli protokol ve hisse devir bedelinin ödenmesine ilişkin ek protokol gereğince müvekkillerinin hisselerini davalı …Ş. ortakları … ve …’a devrettiğini, davalıların devir bedelini ödemediklerini, 09.09.2011 tarihli 200.000,00 TL lik ödemenin yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını takibe itiraz edildiğini, davalıların haksız itirazının iptali ile takibin devamını talep etmiştir.
Birleşen Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/488 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 24.06.2011 tarihli Protokol ve 19.08.2011 tarihli ek protokole göre ödenmesi gereken 5 taksit tutarı 81.820 Euro bedelli toplam 409.100,00 Euro borç bulunduğunu, Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2011/15143 E. sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini yapılan itirazın iptali ile %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/570 Esas, sayılı dosyasında davacılar vekili; taraflar arasında imzalanan protokol ve19.08.2011 tarihli ek protokole göre müvekkillerine ödenmesi gereken son 6 taksit tutarı olan toplam 490.920,00 Euro karşılığı 1.608.131,19 TL nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen 19.08.2011 tarihli ek protokolün 24.06.2011 tarihli sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak düzenlendiğini, 24.06.2011 tarihli protokolde alıcının … Yapı, ek protokolde ise … Yapı’nın ortakları olduğunu, taraflar arasındaki satımdaki asıl amacın şirketin lisansının … A.Ş. tarafından kullanılması olduğunu, EPDK tarafından verilen lisans belgesi kararında projenin yılda ortalama 41.600.000 kWh elektrik enerjisi üreteceği belirtmiş olmasına rağmen bu proje ile ilgili iş yapabilmek için alıcı firma tarafından teknik fizibilite çalışmalarında projenin yıllık 25.000.000 kWh elektrik üreteceğinin bildirildiğini, mahkemece projenin lisansta belirtilen yıllık elektrik üretiminin gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceği hususunda rapor alınması gerektiğini, davalıların yanıltıldığını savunarak davanın reddini istemiştir
Birleşen davalarda davalılar vekili cevap dilekçesinde; birleştirilmesi istenilen davalardan birinin alacak davası, diğer davaların itirazın iptali davası niteliğinde bulunduğunu, davalılar … ve … hakkında iflas kararı verildiğini, davanın esasına ilişkin olarak ise satılan şirketin sahibi olduğu rüzgar enerjisi santrallerinin sözleşmede kararlaştırılan üretim düzeyinden daha az bir miktarda elektrik ürettiğinin sözleşme sonrasında anlaşıldığını, sözleşme yapılırken davalının yanıltıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; limited şirkette hisse devrinin resmi şekle yapılacağı, kanunen resmi şekle tabi tutulan sözleşmenin kanunun aradığı şekilde yapılmaması halinde geçersiz olacağı ve geçersiz sözleşme hükümlerine istinaden taraflar herhangi bir hak talebinde bulunulamayacağı, taraflar arasında hisse devri konusunda 24.06.2011 tarihli protokolün TTK 595/1 maddesine uygun olarak yapılmamış olması nedeniyle geçersiz olduğu, ayrıca hisselerin … Yapı ve Mühendislik A.Ş.’ye devredilmemiş olması nedeniyle hisse devrinden dolayı … Yapı ve Mühendislik A.Ş.’den bedel ödenmesinin istenemeyeceği, asıl ve birleşen davalarda davacılar … ve … tarafından dava dışı … Elektirik Üretim San. Tic. Ltd. Şti.’deki hisselerin … ve …’a devredildiği, hisse devrinin kanuna uygun olarak gerçekleştiği ve şirket hisselerini devralanlar adına tescil edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, davalıların projenin elektrik üretimi ile ilgili bilgilerin alıcı tarafa bildirilmesi yükümlülüğünün davacı tarafça yerine getirilmediğini itirazı bakımından ise hiçbir RES projesinde %100 verimlilik sağlanamayacağını ve lisanslarda belirtilen üretim miktarlarına ulaşamayacağının yanı sıra elektrik üretimi lisansı için gerekli teknik veriler lisans dosyası kapsamında bulunduğundan davalının bu yöndeki itirazlarında yerinde görülmediği, bilirkişi raporlarında belirlenen miktarlarda hisse devir bedellerinin ödenmediği, davalılar … ve …’ın iflas etmiş olmaları nedeniyle her üç davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, alacağın iflas tarihi itibariyle hesaplanarak asıl ve birleşen davalarda bilirkişi raporunda belirlenen miktarlarda alacağın davalılar … ve …’ın iflas masasına kayıt kabulüne, asıl ve birleşen davalarda davalı …Ş. bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda tarih sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı … ve Asıl ve birleşen davalarda davalı iflas idaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1- Asıl ve birleşen davalarda davalı … temyiz dilekçesinde; Ankara 3. Asliye Ticaret mahkemesince kendisi hakkında devam eden iflas tasfiye işlemlerinin dava sonuçlanıncaya kadar teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verildiğini iflas masası vekilinin azledilmiş olduğunu mahkemece taraf teşkili sağlanmadan davaya devam edildiğini, bilirkişi raporlarının tarafına tebliğ edilmediğini, cevap hakkının kısıtlandığını, 6102 sayılı TTK’nun 595. maddesindeki resmi şekil şartına uyulmadan yapılması nedeniyle 24.06.2011 tarihli protokolün geçersiz olduğu kabul edilerek davalı … Müh. A.Ş. hakkında davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, sözleşme serbestisi kapsamında davacılarla … Yapı ve Müh. A.Ş. arasındaki protokolün geçerli olduğunu, bu protokol kapsamında lisans onayını aldıklarını, devir bedeli ödeme yükümlülüğünün … Yapı ve Müh. A.Ş.’ne ait olduğunun kabulü gerektiğini, birleşen 2016/570 E. sayılı dosyaya ilişkin ek rapor yerine kök raporun baz alınması hatalı olduğunu, davacı taraf vekili tarafından iflas dosyasına sunulan 07.01.2021 tarihli beyan dilekçesinde, Ocak 2021 sonuna kadar devir işlemlerinin tamamlanması şartıyla şirketin hisse değerinin 2.500.000 TL olduğu, bu tarihe kadar devir işlemi tamamlanmadığı taktirde ise hisse değerinin sıfıra düşeceğinin ikrar edildiğini, resmi makamlar önünde öne sürülen ikrarın, delil olarak esas alınması gerektiğini, şirket hisselerinin Ocak 2021 sonuna kadar devrinin tamamlanmadığını bu nedenle davacı taraf lehine hükmedilen alacak tutarının yüksek olduğunu temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
2- Asıl ve birleşen davalarda davalı iflas idaresi vekili temyiz dilekçesinde; Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin iflas tasfiye işlemlerin tedbiren durdurulmasına nedeniyle taraf teşkilindeki belirsizlik olduğunu, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkere henüz cevaplanmadan ve Ankara 29. İş Mahkemesinde aynı gün duruşmamız olması sebebiyle mazeret talebinin reddine karar verilerek davanın sonuçlandırıldığı, savunma hakkı ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, bilirkişi ek raporunun tebliğ edilmediğini, davaya konu sözleşmelerde beyan edilenden daha az enerji üretmesi hususunun mahkemece hiç dikkate alınmadığını, bunun yanında alacağın muaccel olduğu tarih ile borçlunun mütemerrit olduğu tarih aynı olmadığını borçluların icra takibi ile temerrüde düşürüldüğünü, bu nedenle icra takibinden önce alacağa işletilen faiz alacağını davalılardan talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, dövize bağlı alacak, icra takibi ile “TL” karşılığı olarak talep edilmesi nedeniyle alacağın “TL” karşılığının iflas tarihi itibarı ile değil, icra takip tarihi ile hesaplamasının yapılması gerektiğini temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık asıl dava ve birleşen 9 ATM’nin 2014/488 E., sayılı dosyada itirazın iptali, birleşen Ankara 11. ATM’nin 2016/570 E sayılı dosyada, alacağın tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK’nın 67, İİK’nın 235. Maddesi
3. Değerlendirme
1. Taraflar arasında 24.06.2011 tarihli protokol, 04.08.2011 tarihli hisse devir sözleşmesi ve 19.08.2011 tarihli ek protokol imzalanmıştır. 24.06.2011 tarihli protokol ile EPDK tarafından dava dışı satıcı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti’ye verilecek olan lisansın kullanım hakkının alıcı … Yapı ve Müh. A.Ş. tarafından kullanımının sağlanması ve satıcı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti. tarafından devri yapılacak hisselerin … Yapı ve Müh. A.Ş’nin tam ve tek yetkilisi …’a ve belirleyeceği gerçek veya tüzel kişilere devrinin yapılması kararlaştırılmıştır. Bu protokol çerçevesinde 04.08.2011 tarihinde Ankara 9. Noterliğinde hisse devir sözleşmesi yapılmış, dava dışı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti hisselerine sahip olan davacılar … ve … hisselerini … ve …’a devretmiştir. 19.08.2011 tarihli Ek protokolle de hisse devir bedellerinin ne şekilde ödeneceğine ilişkin bir ödeme planı belirlenmiştir.
2- Taraflar arasındaki protokollerin ve hisse devir sözleşmesinin mevcudiyeti ve içeriği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf hisse devir bedelinin ödenmemesinden kaynaklıdır. Mahkemece; 24.06.2011 tarihli protokolün TTK 595/1 maddesine uygun olarak resmi şekilde yapılmamış olması nedeniyle geçersiz olduğu, hisselerin … Yapı ve Mühendislik A.Ş. ye devredilmemiş olması nedeniyle hisse devrinden dolayı … Yapı ve Mühendislik A.Ş.’den bedel ödenmesinin istenemeyeceği gerekçesiyle davalı … yönünden asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş ise de 24.06.2011 tarihli protokol kapsamında dava dışı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti nin Rüzgar enerjisi üretim lisansını aldığı, bu lisansın kullanım hakkının … Yapı ve Müh. A.Ş. ye devredildiği, dava dışı … Elektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şti hisselerinin, ortakları tarafından … Yapı ve Müh. A.Ş. nin yetkililerine devredildiği, EPDK’nın hisse devirlerine onay verdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı … ile imzalanan 24.06.2011 tarihli protokolün taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi belirleyen çatı sözleşme niteliğinde olduğu ve geçerli olduğu, 19.08.2011 tarihli ek protokolün sadece ödeme programını belirlediği, bu durumda … Yapı ve Mühendislik A.Ş’ nin de hisse devrinden dolayı yapılması gereken ödemelerden sorumlu olması gerekirken … Yapı ve Mühendislik A.Ş. bakımından asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,
25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.