YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/979
KARAR NO : 2023/715
KARAR TARİHİ : 22.02.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeni ile davalı alt işveren … İnş…AŞ arasında 21/04/2006 tarihli tadilat yapım işi sözleşmesi akdedildiğini, bu işin üst işverenin diğer davalı İSU Genel Müdürlüğü olduğunu, sözleşmenin 1.maddesinde işin konusunun “Eski Seka Genel Müdürlük ve Ek Binası Tadilat Yapım İşinin bu işle ilgili birim fiyat cetvelinde ve projede belirtilen tüm elektrik işlerinin yapılması” olarak tarif edildiğini, fiilen işi yaptıranın ve işlerin tümünün muhatabının üst işveren İSU ve işlerin yapıldığı yerin de İSU’ya ait olduğunu, sözleşmenin ilgili maddelerine göre ödenecek olan toplam miktarın 140.896 TL olup, malzeme şantiyeye geldiğinde %20’sinin peşin olarak, kalan miktarın 30-60-90 günlük vadelerde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yüklenicinin işin tamamına işçilikli fatura keseceğini, fiyatları İSU’nun belirlediğini, müvekkilinin bu fiyatlandırmaya aynen riayet ettiğini, sözleşmede KDV’nin %12 oranında yazıldığını, ancak bunun sehven olup bu tür işlerde KDV’nin %18 olduğunu, işin başlangıcındaki fiyat ne ise sonuna kadar aynı birim fiyatın talep edilmesi gerektiğini, işin artması veya eksilmesi halinde yüklenicinin aynı fiyatlarla işi yapmak zorunda olduğunu, davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin 2.maddesinde ödenecek toplam miktarın 140.896 TL olarak belirtildiğini, ancak sözleşmenin 3.maddesi gereği yapılan fazla imalatlar nedeniyle iş sonunda fazla imalatlarla beraber toplamda 289.180 TL’lik imalat yapıldığını, bunun karşılığında … İnşaatın 229.253 TL ödediğini, aradaki fark 59.927 TL’nin ödenmediğini, davalılara Zeytinburnu 1. Noterliği kanalıyla 07/01/2008 tarihli ve 00788 yevmiye sayılı ihtarnamenin gönderilmesine rağmen borcun ödenmediği ve faturaların teslim alınmadığını, fazla işlerin fiilen yapıldığını ve hak edişlere birebir geçtiğini açıklayarak, 59.927 TL alacağın 14/01/2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … İnşaat Taah.ve Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu sözleşmeden kaynaklanan tüm borçların ödendiğini, sözleşmeye göre ödenmesi gereken KDV oranının % 12 olduğunu, kalan %6’lık kısmı davacının üstlendiğini, bu üstlenmeyi de kar marjından indirim yaparak karşıladığını, davacının iş ile ilgili olmayan faturaları göndermesi nedeniyle kabul edilmediğini, sözleşmeye göre ödenmesi gereken miktarın 140.896 TL olduğunu, yapılan fazla işler için davacıya fazladan 88.357 TL ödendiğini, bunlar haricinde sözleşme dışı yapılan işlerden davacıya borçlu olmadıklarını, yapılan diğer elektrik işlerinin tahsilinin diğer davalıdan talep edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı İSU Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın sürede açılmadığını, davaya konu işin bittiğini, hakedişlerin ödendiğini, işin kesin hesabının yapıldığını, yükleniciye alacağının ödendiğini ve teminatların iade edildiğini, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, bu nedenle vekil edeni bakımından alacak – verecek ilişkisi kurulamayacağını, davanın husumetten reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2015 tarihli ve 2014/320 Esas, 2015/667 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 24.999,55 TL alacağın temerrüt tarihi olan 23.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalı … İnşaat Taah.ve Tic. AŞ’den tahsiline, 4.073,76 TL alacağın temerrüt tarihi olan 23.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı İSU Genel Müdürlüğünden alınmasına karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.İlk derece mahkemesinin 03.12.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.
2.Yargıtay kapatılan 15. Hukuk Dairesinin 13.12.2018 tarih ve 2018/3611 Esas-2018/5052 Karar sayılı ilamında; davalı İSU Genel Müdürlüğü yönünden yapılan temyiz incelemesinde, davalı İSU Genel Müdürlüğü yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği belirtilmiş, davacı ve davalı yüklenicinin temyiz itirazları yönünden ise davacı taşeron ve davalı yüklenici şirketin diğer temyiz itirazları reddedilerek, mahkemece yapılacak işin “hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, sözleşme dışı yapılan yangın alarm sistemi ile termostat kumanda kablosu ve 31.12.2007 tarih 858649 ve 858650 sayılı faturalardaki işlerden sözleşme dışı yapılanlar tespit ettirilerek bu işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına KDV’nin dahil olduğu gözetilmek suretiyle bedelini hesaplattırmak ve bu bedele yine bilirkişilere hesaplattırılacak sözleşme kapsamında hakedilip de bedeli ödenmeyen alacak eklenmek suretiyle bulunacak tutarın davalı yüklenici şirketten tahsiline karar vermek, davalı İSU Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek” olduğu açıklanarak kararın davalı İSU Genel Müdürlüğü, davacı ve davalı şirket yararına bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk derece mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davacı tarafından sözleşme dışı yapılan yangın alarm sistemi ile termostat kumanda kablosu ve 31.12.2007 tarih 858649 ve 858650 sayılı faturalardaki işlerden sözleşme dışı yapılanların tespiti ile bu işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına KDV’nin dahil olduğu gözetilmek ve bu bedele sözleşme kapsamında hakedilip de bedeli ödenmeyen alacak miktarı eklenmek suretiyle toplam alacak tutarının hesaplanması hususunda bilirkişi ek raporunun dosya kapsamına göre Yargıtay bozma ilamını karşılar nitelikte olduğu kanaatine varılarak denetime elverişli bulunmuştur. Davacı taraf ile davalı işveren ….. AŞ. Arasında akdedilen elektrik yapım işi sözleşmesinde ödenecek KDV miktarının %12 olarak belirlenmiş olduğu ve sözleşmenin söz konusu hükmünün tarafları bağlayacağı gözetildiğinde bilirkişi ek raporu ile malzeme ve işçilik bedeline %12 KDV eklenerek bulunan miktar olan 44.887,96 TL yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı İSU Genel Müdürlüğü ile davacı taşeron firma arasında akdi ilişki olmaması sebebiyle bu davalı yönünden davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği”gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 44.887,96 TL alacağın temerrüt tarihi olan 23/01/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı … İnş. Taah. Ve Tic. A.Ş’den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davanın davalı Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı yüklenici şirket vekili ve İSU Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı … İnşaat Taah.ve Tic. AŞ vekili temyiz dilekçesinde, davanın davalılar yönünden ret sebepleri farklı olduğu halde mahkemece tek bir vekalet ücretine hükmedildiğini, işin sahibi olan ve davacı taşerona birim fiyat cetvelinde ve projede olmayan ek işleri de ayrıca yaptırarak bedelini ödemeyen İSU Genel Müdürlüğünün pasif husumet ehliyetinin olmadığına ve yapılan işlerin bedelinden sorumlu olmayacağına ve bu bedellerden de davalı şirketin sorumlu olduğuna dair kararın hukuka aykırı olduğunu, davalının birim fiyat cetvelinde ve projede olmayan davacının yaptığı işlere dair bu bedelleri diğer davalı İSU Genel Müdürlüğünden alamadığını, İSU Genel Müdürlüğünün doğrudan taşeron şirkete talimat vererek yaptırdığı ek işlerin bedelini de haksız ve hukuka aykırı şekilde ödemek durumunda kalacağını, bu durumda diğer davalının sebepsiz olarak zenginleşmiş olacağını, davacının iddia ettiği işleri davalı şirket adına yapsaydı bu işlerin 7 nolu hak ediş tutanağında (YBF) yeni birim fiyat koduyla yer alacağını, davacının 7 nolu hak ediş tutunağında belirtilen işler dışında davalı şirkete iş yapmadığını, davacının 7 nolu kesin hak ediş yapıldıktan 9.5 ay sonra dava konusu 2 adet faturayı tanzim etmesinin ticari hayatla bağdaşmadığını, davalı İSU’nun açtığı ihalede bayındırlık birim fiyatlarının esas alınmadığını, davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmede bayındırlık birim fiyatlarına göre değil ihalede belirlenen birim fiyatlara göre imzalandığını, hesaplamaların sözleşmedeki birim fiyatlara göre yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı İSU Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde, hükmü vekalet ücreti yönünden temyiz ettiklerini, davanın husumet yönünden tümüyle reddedildiği halde vekalet ücretine diğer taraf ile müşterek olarak hükmedildiğini belirterek kararın bu yönden bozulmasını veya düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden ve sözleşme dışı işlerden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddeleri, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ve devamı maddeleri
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalı şirket vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Davalı … İnşaat Taah.ve Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları ile davalı İSU Genel Müdürlüğünün temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede, davacı taşeron, davada 59.927,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Mahkemece davacı İSU Genel Müdürlüğü yönünden davanın pasif husumet yokluğu yönünden reddine, diğer davalı yüklenici şirket yönünden ise 44.887,96 TL üzerinden kabulüne, davalı taraflar vekille temsil olunduğundan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine karar verilmiştir.
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 3.2 maddesinde “Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur” hükmüne yer verilmiştir. Aynı tarifenin 2.1 maddesine göre, “Tarifenin 2. kısım 2. bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti tarifenin 3. kısmına göre belirlenir” hükmü yer almıştır.
4.Somut olayda, mahkemece davanın, davalı İSU Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğundan, davalı … İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş. yönünden ise 44.887,96 TL’yi aşan bedel yönünden ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Avukatlık asgari ücret tarifesinin 7.2 maddesine göre husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi halinde maktu vekalet ücretine hükmolunması gerekir.
5. Hal böyle olunca, mahkemece ret sebepleri farklı olduğundan kendisini vekil ile temsil ettiren davalı İSU Genel Müdürlüğü yönünden bu davalı yararına maktu vekalet ücreti, kendisini vekille temsil ettiren diğer davalı … İnşaat Taah.ve Tic. A.Ş. yönünden ise reddedilen dava değeri üzerinden tarifenin 3. kısmına göre nisbi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, davalılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.
6. Kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nun 438/VII. maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … İnşaat Taah.ve Tic. AŞ’nin diğer temyiz itirazlarının reddine, Davalı … İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş. ve İSU Genel Müdürlüğünün temyiz itirazının kabulü ile, mahkeme kararının, hüküm fıkrasının 10. bendinin hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine 10. bent olarak “Davalı İSU Genel Müdürlüğü vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, yine davalı … A.Ş. vekille temsil olunduğundan reddolunan miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 2.255,85 TL’nin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine” ibarelerinin yazılmasına, hükmün değişik bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA
Peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
22.02.2023 tarihinden oy birliğiyle karar verildi.