Yargıtay Kararı 6. Hukuk Dairesi 2023/1148 E. 2024/199 K. 17.01.2024 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1148
KARAR NO : 2024/199
KARAR TARİHİ : 17.01.2024

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, kamu düzenine ilişkin aykırılık teşkil eden hususlar yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış sözleşmesi akdedildiğini, satış sözleşmesi uyarınca 2 adet kumaş boyama makinesinin satışı konusunda sözleşme şartları uyarınca anlaştıklarını, sözleşmeye göre bedelinin 63.830 Euro tutarının peşin, kalan bedellerin de belirtilen tarihlerde çekle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak bu güne kadar müvekkili şirkete teslim edilen çeklerin ödenmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin mülkiyet muhafaza kadı ile satış sözleşmesi niteliğinde olduğunu, satışa konu menkullerin mülkiyetinin devredilmediğini, sözleşme gereğince 2 adet kumaş boyama makinesinin mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunun tespiti ile makinelerin müvekkile teslimine, bu mümkün olmadığı takdirde dava tarihindeki kur üzerinden 250.000 Euro sözleşme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava tarihinden sonra davalı şirketin iflasına karar verildiğini, İflas İdaresince basit tasfiye usulü uygulandığından iflas idaresi oluşturulmadığını, davaya konu kumaş boyama makinesinin masa mal varlığına dahil edilmiş bulunmadığını, müflis şirket ile yapılan görüşmede söz konusu makinelerin davacı firmaya iade edildiğinin bildirildiğini, bu nedenle konusu kalmayan davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili beyan dilekçesi ile, müvekkil şirketin davaya konu makineyi, 28.01.2013 tarihinde ...’da kurulu bulunan ...den faturalı olarak satın aldığını, makineyi satın almadan önce ... Tekstil Ltd.Şti’nin ... yerinde olduğunun tespitinin yapıldığını ve ondan sonra iyi niyetle ve malik olmak üzere faturası ile birlikte satın aldığını, faturayı da dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkili şirketin iyi niyetli müktesip olduğunu, satın alınan dava konusu boyama makinesinin mülkiyetinin şirketlerine yasal olarak geçtiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan ... Tekstil Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti 'de beyan dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile müflis şirket arasında mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ile 2 adet kumaş boyama makinesinin davalı şirkete teslim edildiği, makinelerin toplam bedelinin 250.000 Euro olarak belirlendiği, davacı tarafından makinelerin teslim formu ve sevk irsaliyelerinin dosyaya ibraz edildiği, her ne kadar iflas dairesince müflis şirket yetkilisi ile yapılan görüşme neticesinde söz konusu makinelerin davacı firmaya iade edildiğinin bildirildiği belirtilmiş ise de, makinelerin iade edildiğine dair herhangi bir belge, delil vs. dosya kapsamında bulunmadığı, dolayısıyla makinelerin iade edildiği hususunun ispatlanamadığı, dava konusu makinelerden bir tanesinin dava dışı ... tekstilde olduğunun tespit edildiği, mülkiyeti muhafaza kaydı ile davalı müflis firmaya teslim edilen makinelerin bedellerinin ödenmediği, makinelerden bir tanesinin iyiniyetli 3. bir firmaya satıldığı, diğer makinenin bulunamadığı, bu nedenle davacı vekilinin makinelerin teslimi talebi mümkün görülmediğinden makinelerin bedeli olan 250.000 Euro'nun dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak, işleyecek ticari reskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin, mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkili firmanın, menkullerin mülkiyetini devretmediğini, sözleşme gereği ödenmesi gereken taksitlerin ödenmemesi nedeni ile davanın terditli olarak ikame edildiğini, öncelikle, 2 adet kumaş boyama makinesinin mülkiyetinin davacı müvekkil firmaya ait olduğunun tespiti ile makinelerin müvekkil firmaya teslimine; makinelerin teslimi mümkün olmaması halinde ise sözleşme bedelinin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı müvekkil firmaya ödenmesine karar verilmesinin talep edildiğini, mahkemece dava konusu makineleri elinde bulunduran ... ve ... Tekstil’in usulüne uygun olarak davaya dahil edilmeden doğrudan makinelerin tesliminin mümkün görülmediğinden bahisle makinelerin bedeli olan 250.000 Euro 'nun dava tarihindeki kur üzerinden tahsiline karar verilmensin hatalı olduğunu istinaf nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihbar olunanlar ile davalı arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı gibi davaya dahil müessesesinin dava açıldıktan mümkün görülmediği, davacının ihbar olunanlara karşı ayrıca dava açmak suretiyle husumet yöneltebileceğinden bu yöndeki istinaf nedenin yerinde olmadığı, davalı şirketin 09.12.2013 tarihinde iflasına kararı verilmiş olduğu, ancak davacı alacağının iflas masasına kaydedildiğine dair bir delil bulunmadığı gibi davaya konu makinelerin davacıya iade edildiğinin müflis şirket yetkilerince bildirilmesi nedeniyle terditli olarak tazminat talepli açılan davanın kayıt kabul davası olarak görülüp sonuçlandırılması gerektiği, hüküm fıkrasında davacının öncelikli iade talebi hakkında karar verilmeden terditli tazminat talebi hakkında karar verilmesinin hatalı olduğu, yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm bulunmadığı, sadece İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymete para alacağına çevrileceğinin öngörüldüğü, mahkemece bedeli tespit edilen ve taraflarca istinaf edilmeyen 250.000 Euro'nun iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek masaya kayıt kabulüne karar verilmesi gerektiği, bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile HMK 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin aykırılık teşkil eden hususlar yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış sözleşmesine konu 2 adet kumaş boyama makinesinin, davalı müflis şirket uhdesinden bulunmadığından aynen teslimi talebinin reddine, sözleşme gereği satışı yapılan ve davalıya teslim edilen makinelerin bedeli olan 250.000 Euro'nun iflasın açıldığı tarihteki efektif satış kuru karşılığı olan 698.900,00 TL davacı alacağının, davalı müflis ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, alacağın iflas masasına kayıt kabulü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 235 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.