YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1291
KARAR NO : 2023/1582
KARAR TARİHİ : 02.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1494 E., 2022/1286 K.
DAVACILAR : … vekili Avukat … 2-… Motorlu Araçlar Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi 3-… Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi 4-… Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi 5-… 6-… vekili Avukat …
FER’Î MÜDAHİLLER : 1-… vekili Avukat … 2-… Metal San. Ve Tic. A.Ş. Yetkilisi … ve diğer 73 müdahil
DAVA TARİHİ : 19.03.2019
İLK DERECE MAHKEMESİ : Burhaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/100 E., 2021/66 K.
… olarak konkordato davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin otomotiv faaliyet gösterdiğini, zaman içinde ekonomik durumlarının bozulduğunu, sunulan konkordato projesi kapsamında borçlarını ödeyeceğini ileri sürerek konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep etmiş, 15.04.2021 havale tarihli dilekçeyle davadan feragat etmiştir.
II. CEVAP
Müdahil alacaklı vekilleri sundukları müdahale dilekçeleri ile davaya müdahil olmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisi bulunduğu ve davacı şirketlerin borca batık olmadığı gerekçeleriyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde alacaklı … Metal A.Ş. istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Alacaklı vekili istinaf dilekçesinde; adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacaklının adli yardım talepli istinaf başvurusu yönünden adli yardım talebinin yerinde görülmediği, kararın itiraz üzerine kesinleştiği, bunun üzerine fer’i müdahil tarafından ilk derece mahkemesince istinaf harç ve giderlerinin kesin sürede yatırılmasına ilişkin ihtarının yerine getirilmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı … Metal San. Tic. A.Ş. Yetkilisi temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Alacaklı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki sebepleri ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki davasında talep edilen adli yardım talebi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 286 ıncı maddesi ve devamı.
3. Değerlendirme
1.Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır. (HMK 336/3) Bu hüküm istinaf veya temyiz başvurusundan önce adli yardım kararı verilmeyen hallerde uygulanacaktır. Öncesinde verilmiş bir adli yardım kararı var ise bu hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceğinden (HMK 335/3), istinaf veya temyiz başvurusu sırasında yeniden adli yardım talebinde bulunulması gerekmeyecektir. Ancak daha önce verilmiş bir adli yardım kararı yok ise istinaf başvurusu nedeniyle yapılan adli yardım talebi bölge adliye mahkemesince, temyiz başvurusu nedeniyle yapılan adli yardım talebi ise Yargıtay tarafından incelenecektir.
2. Adli yardımdan yararlanacak kişileri başlığını taşıyan HMK 334. maddenin 1. fıkrasında; Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler (HMK 334/1). Bu fıkrada, gerçek kişi tüzel kişi ayrımı açıkça yer almasa da, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürme unsuruna yer verildiğinden gerçek kişileri kapsayan bir düzenleme olduğu açıkça anlaşılmaktadır
Aynı maddenin 2. fıkrasında, tüzel kişiler için adli yardımdan yararlanma koşullarını belirleyen özel bir hükme yer verilmiş olduğundan tüzel kişilerin adli yardımdan yararlanıp yararlanamayacağının bu özel hükme göre belirlenmesi gerekir.
Bu fıkradaki düzenlemeyle; “kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler.” hükmü getirilmiştir. Maddede sınırlı sayma yoluyla tüzelkişiler bakımından sadece kamuya yararlı dernek ve vakıflar için adli yardımdan yararlanma olanağı getirildiğinden bu kapsamda olmayan sermaye şirketleri dahil diğer tüzel kişilerin adli yardımdan yararlanması mümkün değildir.
3. Somut olayda kanun yolu aşamasında adli yardım talebinde bulunan … Metal A.Ş. sermaye şirketi olup HMK 334/2. maddede sayılan adli yardımdan yarralanabilecek tüzel kişilerden değildir. Bu durumda adli yardım isteminin kabulü mümkün görülmemiş, reddi gerekmiştir.
4.6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK’nın 434/III. maddesinde temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödeneceği, bunların eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa kararı veren hakim veya mahkeme başkanı tarafından verilecek 7 günlük kesin süre içinde tamamlanması gerektiği, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceği, verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir. Alacaklının temyiz itirazlarının incelenebilmesi için HUMK’nın 434/III. maddesine göre işlem yapılarak temyiz ve harçlarının tamamlatılması gerekmektedir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle; alacaklı … Metal A.Ş’nin adli yardım talebinin reddine, kararın alacaklı vekiline tebliğine, temyiz harç ve giderlerinin tamamlatılması için 6100 sayılı HMK’nın 366. maddesi yollamasıyla uygulanması gereken aynı yasanın 344. maddesi uyarınca işlem yapılmasına, gerekli işlemler tamamlandıktan sonra dairemize gönderilmesi için dosyanın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine GERİ ÇEVİRİLMESİNE, 02.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.