YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/21027
KARAR NO : 2023/3574
KARAR TARİHİ : 11.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2015/151 E., 2016/120 K.
SUÇ : 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na muhalefet
SUÇ TARİHLERİ : 01.07.2010, 20.09.2011
HÜKÜMLER : Beraat
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 … maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 … maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun ) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I.HUKUKÎ SÜREÇ
Diyarbakır 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarihli ve 2015/151 Esas, 2016/120 Karar sayılı kararı ile sanıklar …, … ve … hakkında 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na (1163 sayılı Kanun) muhalefet suçundan aynı Kanun’un 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası delaleti ile Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca açılan davada, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat; sanıklar …, … ve … hakkında 1163 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan aynı Kanun’un 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası delaleti ile Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca açılan davada, 5271 sayılı Kanun’ un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca beraat ve yine 1163 sayılı Kanuna muhalefet suçundan aynı Kanun’un 45 … maddesi delaleti ile Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca açılan davada, 5271 sayılı Kanun’ un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararları verilmiştir.
II.TEMYİZ SEBEPLERİ
Katılan vekilinin temyiz sebepleri; kararların hukuka aykırı olduğuna, tembihnamede belirtilen eksikliklerin verilen süreye rağmen yerine getirilmemiş olunması ve yine 2010 yılında olağan genel kurul toplantısının yapılmamış olunması ile dosya kapsamında toplanan deliller uyarınca suçların işlendiğinin sabit olduğuna, sanıkların suç işleme kastı ile hareket etmedikleri yönünde beyanlarının bulunmamasına karşın mahkeme gerekçesinin yeterli olmadığına, soyut ve dayanağı olmayan tespitler ile sanıklar hakkında beraat kararı verildiğine, eksik inceleme sonucu karar verildiğine ve re’sen tespit edilecek nedenler ile hükümlerin bozulması talebine ilişkindir.
III.OLAY VE OLGULAR
1.S.S. Dikentepe Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’ nin 2010 yılından yapılması gereken olağan genel kurul toplantısının gerçekleştirilmediği ve yapılan denetim sonucu tespit edilen 6 maddelik eksikliğin giderilmesi için düzenlenen 11.05.2010 tarihli ve KONT.45/17 sayılı tembihnamenin kooperatife tebliğ edilmesinden sonra 15.07.2011 tarihli yazıyla projenin 30 ortakla uygulanamayacağı, 50 ortak ile devam edilmesi ve tembihnamedeki 6 maddelik eksikliğin giderilmesi için kooperatife 45 günlük ek süre verilmesine karşın, belirtilen eksikliklerin süresi içerisinde giderilmediği belirtilerek sanıklar hakkında iddianame düzenlendiği anlaşılmıştır.
2.Diyarbakır Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün 04.12.2015 tarihli ve 1158 sayılı yazısı ekinde yer alan tutanaklar uyarınca; sanıklardan …, … ve …’ ın 24.03.2008 tarihli olağan genel kurul toplantısında, sanıklardan …, … ve …’ ın ise 30.06.2011 tarihli olağan genel kurul toplantısında kooperatif yönetim kurulu üyeliklerine seçildikleri anlaşılmıştır.
3.11.05.2010 tarihli tembihname 11.05.2010 tarihinde kooperatife tebliğ edilmiş, tembihanmede yer alan eksikliklerin giderilmesi için sanıklara son defa 45 günlük sürenin verildiği 15.07.2011 tarihli yazının ise 05.08.2011 tarihinde tebliğ ediliği anlaşılmıştır.
4.Sanık … savunmasında, 50 ortaklı olarak kooperatifi kurduklarını, Bakanlık tarafından olur verildiğini, inşaata başlandığını, canlı hayvan sürecinin geciktiğini, projenin akrabalık dereceleri yakın olduğu için 50 ortak ile sürdürülemeyeceğinin söylendiğini, Bakanlığa 30 ortak ile projenin sürdürülüp sürdürülemeyeceğini sorduklarını, Bakanlıktan, projenin ancak 50 ortak ile sürdürülebileceğinin belirtildiğini, köyleri 20 haneli olup zaten akrabaların kurduğu bir köy olduğunu, akrabalık derecesi olamayacak 50 ortağı bulmanın imkansız olduğunu, 45 günlük ek süre verildiyse de fiili imkansızlık yüzünden eksikliği gideremediklerini, ek sürenin verildiği tarihte kendisi ile birlikte Ferat ve Mehmet’ in yönetim kurulunda olduklarını, diğer sanıkların alakasının bulunmadığını beyan etmiştir.
5.Sanık … savunmasında, sanık …’in anlattıklarının doğru olduğunu ve aynen katıldığını, fiili imkansızlık nedeniyle Bakanlığın talimatlarını yapmanın mümkün olmadığını, köyün 20 haneli olduğunu beyan etmiştir.
6.Sanık … savunmasında, sanıklar Ender ve Ferat’ın anlattıklarının doğru olduğunu, ağabeyi olan sanık … öğretmen olup tayin yerine giderken kendisine vekaletname bıraktığını, onuna adına vekaletle işleri sürdürdüğünü, köyün 20 haneli olduğunu, Bakanlık talimatlarını yerine getirmenin bu nedenle fiilen imkansız olduğunu beyan etmiştir.
7.Sanık … savunmasında, sanıklar Ender ve Ferhat’ın anlattıklarının doğru olduğunu, köyün 20 haneli oluğunu, Bakanlık talimatlarını yerine getirmenin bu nedenle fiilen imkansız olduğunu, 2011’de ilk kuruluşta 45 günlük ek süre verildiğinde yönetim kurulunda bulunmadığını beyan etmiştir.
8.Sanık … savunmasında, sanıklar Ender ve Ferhat’ın anlattıklarının doğru olduğunu, köyün 20 haneli olduğunu, Bakanlık talimatlarını yerine getirmenin bu nedenle fiilen imkansız olduğunu, 2011’de ilk kuruluşta 45 günlük ek süre verildiğinde yönetim kurulunda bulunmadığını beyan etmiştir.
9.Sanık … tarafından yazılı savunma sunulmuş, 25.08.2008 tarihinde öğretmen olarak atandığını ve kardeşine vermiş olduğu vekaletname nedeni ile adı geçen eksiklikler nedeni ile herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmiştir.
IV.GEREKÇE
A.Sanıklar hakkında 1163 sayılı Kanun’un 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası delaleti ile aynı Kanunun Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına muhalefet suçundan kurulan beraat kararları yönünden;
1.Sanıklar hakkında kurulan hükme yönelik temyiz sebeplerinin incelenmesinde, 1163 sayılı Kanun’un 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası delaleti ile aynı Kanunun Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan suçun oluşabilmesi için kooperatife birden fazla defa süre verilmesi gerekmemekte ise de, somut olayda tembihnamede belirtilen eksikliklerin giderilmesi için kooperatif yönetim kuruluna ek süre verildiği, bu hali ile ek sürenin bittiği tarihte suçun meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği gibi dosya içerisinde yer alan kayıtlar uyarınca suç tarihinde yönetim kurulu üyesi sıfatı bulunmadığı anlaşılan sanıklar …, … ve … ile suç tarihinde yönetim kurulu üyesi olmalarına ve dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler uyarınca tembihnamede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacı ile hareket etmelerine karşın, fiili imkansızlıklar nedeni ile süresi
içerisinde eksiklikleri gideremedikleri anlaşılan sanıklar …, … ve … hakkında beraat kararı verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
B.Sanıklar …, … ve … hakkında 1163 sayılı Kanun’un 45 … maddesi delaleti ile aynı Kanun’un Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına muhalefet suçundan kurulan beraat kararları yönünden;
1.Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 1163 sayılı Kanun’un Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.
2.01.07.2010 olan suç tarihine göre temyiz inceleme gününde 5237 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.
V.KARAR
A.Sanıklar hakkında 1163 sayılı Kanun’un 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası delaleti ile aynı Kanunun Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına muhalefet suçundan kurulan beraat kararları yönünden;
Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenlerle Diyarbakır 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarihli ve 2015/151 Esas, 2016/120 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
B.Sanıklar …, … ve … hakkında 1163 sayılı Kanun’un 45 … maddesi delaleti ile aynı Kanun’un Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına muhalefet suçundan kurulan beraat kararları yönünden;
Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle Diyarbakır 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarihli ve 2015/151 Esas, 2016/120 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 … maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
11.04.2023 tarihinde karar verildi.