YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/14872
KARAR NO : 2023/5213
KARAR TARİHİ : 25.05.2023
KANUN İADESİ ÜZERİNE
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2020/282 E., 2021/37 K.
SUÇTAN ZARAR GÖREN : Gümrük İdaresi
MALEN SORUMLULAR : …, Bika Servis Oto Onarımı ve Yedek Parça Ltd.Şti.
SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na muhalefet
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, kaçak eşyanın müsaderesi, nakil araçlarının iadesi
TEMYİZ EDENLER : Suçtan zarar gören Gümrük İdaresi vekili, sanık …,
sanık …
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
Sanıklar hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun iadesi üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 … maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 … maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu,
Usulüne uygun davetiye ile duruşmadan haberdar olduğu halde katılma talebinde bulunmayan suçtan zarar gören Gümrük İdaresinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı,
Sanıkların temyizi yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Bayburt Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.04.2015 tarihli ve 2014/147 Esas, 2015/305 Karar sayılı kararı ile sanıklar Kemal … ve … hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na (5607 sayılı Kanun) muhalefet suçundan 2 yıl 11 … hapis ve 6.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, sanık …’nın ise 11 … 20 gün hapis ve 2.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 49 D 2201 plakalı aracın müsaderesine, 34 HZ 7780 plakalı aracın ise iadesine karar verilmiştir.
2.Anılan kararın sanıklar tarafından temyizi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin, 13.12.2018 tarihli ve 2016/89 Esas, 2018/14125 Karar sayılı ilâmıyla, hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri ile suç tarihinde yürürlükte bulunan tüm hükümlerin olaya uygulanarak lehe Kanun’un belirlenmesi gerekmesi, sanık … hakkında 5607 sayılı Kanun’un 5 nci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi gereği etkin pişmanlık hükümleri uygulanarak cezasında indirim yapılmış ise de … isimli şahıs hakkındaki suç duyurusunun akıbeti araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
3.Mahkemenin 01.10.2019 tarihli ve 2019/132 Esas, 2019/558 Karar sayılı kararıyla sanıklar hakkında verilen mahkûmiyet kararları temyiz edilmiş ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31.05.2020 tarihli ve 2020/40664 sayılı yazısı ile dosyanın 15.04.2020 tarihli ve 2020/31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (7242 sayılı Kanun) 61 … ve 62 nci maddeleriyle değişik 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü ve 5 … maddelerinde yapılan değişiklikler uyarınca yeniden değerlendirme yapılması için ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
4.Bayburt Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2021 tarihli ve 2020/282 Esas, 2021/37 Karar sayılı kararı ile sanıkların 5607 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı 2 yıl 11 … hapis ve 6.000,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmalarına, kaçak sigaraların müsaderesine, suçta kullanılan nakil araçlarının iadesine karar verilmiştir.
5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 21.11.2022 tarihli ve 2021/132700 sayılı bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteği, sanıkların eylemlerinin toplu suç olması nedeniyle cezalarında artırım yapılması gerektiğine, nakil araçlarının iadesi kararlarının hukuka aykırı olduğuna ve re’sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine ilişkindir.
2.Sanık …’nın temyiz dilekçesinde herhangi bir gerekçe ileri sürmediği anlaşılmıştır.
3.Sanık …’nın temyiz isteği, atılı eylemin suç olduğunu bilmediğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1.Olay günü kolluk görevlileri tarafından yapılan yol kontrolü sırasında, temyiz dışı sanık … …’ın sürücülüğünü yaptığı ve yanında yolcu olarak sanık …’nın bulunduğu 49 D… plakalı araç durdurulmuş, araçta yapılan aramada suç unsuru tespit edilmemiş ancak araç bagajında Renault Fluence marka başka bir araca ait fazladan bir adet stepne lastiği görülmesi üzerine Fluence marka araçlar üzerinde yoğunlaşan incelemede kısa süre sonra 34 HZ.. plakalı Fluence model bir araç uygulama noktasında durdurulmuş, sanık …’nın sürücülüğünü yaptığı araçta usulüne uygun olarak yapılan aramada ise aracın sağ ön yolcu koltuğu üzerinde ve altında, sol şoför koltuğunun altında, arka yolcu koltukları ile ön koltuklar arasında ve arka koltukların üzerinde cam seviyesine kadar ve arka bagaj kısmı ile stepne boşluğunda 1000 karton kaçak sigara ele geçirildiği anlaşılmıştır.
2.Sanık … kollukta alınan ifadesinde, sigaraları satmak amacıyla borcuna karşılık olarak Erzurum ilinde Adem … isimli şahıstan aldığını, sanıklar Şerif ve Kemal’den kendisine öncülük etmeleri için yardım istediğini, bu şahıslar ile birlikte Erzurum ilinden Samsun iline … yola çıktıklarını, Bayburt ilinde polis tarafından durdurulduğunu ifade etmiş, mahkemede alınan ifadesinde ise 34 HZ .. plakalı aracı Samsun’da bir firmadan kiraladığını, sigarayı Adem …’dan Erzurum ilinde teslim aldığını, Adem …’un kendisine 31.300,00 TL borcu olduğunu, 11.300,00 TL’sini senet olarak verdiğini, bu senedi Adem …’un kardeşi olan …’un verdiğini, geriye kalan 20.000,00 TL’si için ise Adem …’un kaçak sigaraları verdiğini belirtmiş, Bulanık ilçesinde Adem ile buluşmak için amcasının oğlu … ile birlikte gittiklerini, Adem ile konuşmasının ardından kendisinin Adem ile birlikte Erzurum’a gittiğini, Adem’in sigaraları Erzurum’da teslim ettiğini, Şerif’in ise Bulanık’ta kaldığını, Şerif’in Bulanık’ta Adem’in tanıdığı … isimli duvar ustasını bulduğunu, Şerif’in Samsun’daki evinin dış duvarını yaptırmak için … ile anlaştığını, onların da 49 D.. plaka sayılı aracı ile birlikte Samsun’a gitmek için Bulanık’… önden yola çıktıklarını, … ile yoldayken telefon görüşmeleri yaptığını, Şerif ve Kemal’in kendisinin kaçak sigara taşıdığından haberdar olmadıklarını, soruşturma aşamasında emniyette verdiği ifadesinin … olmadığını, Şerif’le yolda radar olup olmadığı hususunda görüşmeler yaptığını beyan etmiş, bozma sonrasında gümrüklenmiş değerin iki katını ödeyemeyeceğini beyan etmiştir.
3.Sanık … bozma öncesi savunmasında, …’nın amcasının oğlu olduğunu, Recep’in Adem … isimli şahıstan alacağı olduğunu, Bulanık ilçesine alacağını almak için gideceğini söyleyerek kendisinden yardım istediğini, sanık …’in kiraladığı 34 HZ… plaka sayılı araçla yola çıktıklarını, burada Adem … ve kardeşi … ile birlikte konuştuklarını, …’in Recep’e senet verdiğini, daha sonra Adem’in tanıdığı … ile tanıştığını, Samsun’daki evinin dış duvarlarını yaptırmak için duvar ustası olan … ile anlaştığını, Adem ile Recep’in Erzurum’a gitmek için yanlarından ayrıldıklarını, Kemal ile birlikte Kemal’in aracı olan 49 D… plakalı araçla Samsun’a gitmek için yola çıktıklarını, yolda … ile 0535 450 1555 numaralı telefon ile bir iki sefer konuştuklarını, ancak Recep’in kaçak sigara taşıdığından bahsetmediğini, …’nın da biz Samsun’a giderken Trabzon’a gitmek için arkalarından geldiğini, polislerin Bayburt ili girişinde önce kendilerini, arkasından 5-10 dakika sonra …’yı durdurduklarını, sigaralarla herhangi bir ilgisi olmadığını, öncü araç olarak yardımda bulunmadığını beyan etmiş, bozma sonrasında kendisine bildirilen gümrüklenmiş değerin iki katını ödeyemeyeceğini belirtmiştir.
4.Temyiz dışı sanık … savunmasında, bu sigaralarla hiçbir ilgisinin olmadığını, sigaraların varlığından haberdar olmadığını beyan etmiş, bozma sonrasında gümrüklenmiş değerin iki katını ödeyemeyeceğini beyan etmiştir.
5….’un bozma öncesinde tanık sıfatıyla alınan ifadesinde, … ve …’yı tanıdığını, …’ı ise tanımadığını, ancak Recep ve Şerif’ten dolayı ismini bildiğini, Recep ve Şerif’in kendisine Bulanık’ta sigara temin ettikleri kişinin … olduğunu söylediklerini, …’dan borç para aldığını ancak borç para karşılığında Recep Şanlı’ya kaçak sigara vermediğini, kardeşi …’un , Recep ve Şerif’e borca karşılık senet verdiğini, olayda kendi ismini neden verdiklerine anlam veremediğini, ancak onlara borcu olduğunu için kendi ismini de bu şekilde karıştırmış olabileceklerini ifade etmiştir.
6.Malen sorumlu … bozma öncesinde 49 D .. plakalı aracın kendisi adına kayıtlı olduğunu, ancak oğlu … tarafından kullanıldığını beyan etmiş, malen sorumlu Bika Servis Oto Onarımı ve Yedek Parça Ltd.Şti.nin yetkilisi Ertunç Selami Ekinci’nin ise iddianamede suça karışmış olan 34 HZ … plakalı aracı NNS otomotiv şirketine 6 aylığına … süreliğine kiraya verdiklerini, aracın da NNS otomotiv tarafından başka şahıs yada firmalara kiralandığını, olayla ilgileri olmadığını beyan etmiştir.
7.12.04.2014 tarihli telefon inceleme tutanağına göre sanıklar … ve …’nın telefon kayıtları incelendiğinde olay günü saat 10.30 ile 16.10 arasında 7 defa görüşme yaptıkları tespit edilmiştir.
8.Tütün eksperi bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ve kaçak eşyaya mahsus tespit varakasına göre suça konu sigaraların gümrüklenmiş değerinin 73.679,00 TL olup, Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre normal değer sınırında kaldığı anlaşılmıştır.
9.Mahkemenin suç duyurusu akıbeti araştırılmış … hakkında Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiği görülmüştür.
IV. GEREKÇE
A.Suçtan Zarar Gören Gümrük İdaresi Vekilinin Temyizi Yönünden
Usulüne uygun davetiye ile duruşmadan haberdar olduğu halde katılma talebinde bulunmayan Gümrük İdaresinin 5271 sayılı Kanun’un 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
B.Nakil Araçlarının İadesine İlişkin Kararlar Yönünden
Dairemizin 13.12.2018 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere 49 D 2201 plakalı aracın olayda öncü araç olarak kullanılması ve kaçak sigara taşınmaması nedeniyle iadesine karar verilmesi gerektiği, 34 HZ 7780 plakalı aracın kiralık olması ve iyiniyetli 3.kişiye ait olması nedeniyle her iki araç yönünden de müsadere şartları oluşmadığı anlaşıldığından iadelerine ilişkin kararda herhangi bir hukuka aykırılık görülmemiştir.
C.Sanıklar … ve … Hakkındaki Mahkûmiyet Kararları Yönünden
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde sanıklar … ve …’nın amca çocukları olup yakın akraba oldukları, 12.04.2014 tarihli olay yakalama tutanağına göre, temyiz dışı sanık …’in kullandığı öncü araçta bagaj içerisinde bulunan Renault Fluence marka araca ait stepne lastiğinin sanık …’nın kullandığı 34 HZ.. plakalı araca ait olduğu, sanık …’nın yakalanma anında …’nın öncü araç olarak polis kontrol noktalarıyla ilgili kendisine bilgi verdiğini belirttiği, sanık …’nın mahkemede inkar ettiği ancak sıcağı sıcağına soruşturma aşamasında verdiği ilk ifadesinde sanıklar Kemal ve Şerif’in kendisine öncü araç olduklarını ikrar ettiği, sanıklar Şerif ve Recep’in yakalanma saatine yakın zaman aralığında çok sayıda karşılıklı görüşme yaptıkları, araçların kontrol noktasında kısa aralıklarla yakalanmaları hususları ile Hukukî Süreç başlığı altında ayrıntılarına yer verilen Yargıtay 7. Ceza Dairesinin bozma ilâmı karşısında sanıkların aşağıda yer alan hukuka aykırılıklar dışında sübuta yönelen temyiz sebepleri reddedilmiştir.Ancak;
Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olmasının Anayasa’nın 141 … maddesinin üçüncü fıkrası ve 5271 sayılı Kanun’un 34 üncü, 230 uncu ve 289 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının amir hükmü olduğu dikkate alınarak; iddia, savunma, sanığın leh ve aleyhindeki kanıtların tartışılması, sanıkların savunmalarına neden itibar edilmediğinin denetime imkan verecek şekilde açıklanması, sübutu kabul edilen ve suç oluşturan eylemlerin belirlenmesi ve yasal öğelerinin gösterilmesi gerektiği gözetilmeden, gerekçe bölümünde mahkemenin 03.04.2015 ve 01.10.2019 tarihli kararlarının gerekçe bölümlerinden aynen alıntı yapmak suretiyle gerekçesiz şekilde hüküm tesisi,
Kabule göre de;
1.10.12.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanıp, aynı gün yürürlüğe giren 7423 sayılı Kanun’un 8 … maddesi ile 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin yirmiikinci fıkrasının “yirmiüçüncü” fıkrası olarak değiştirildiği gözetilerek, suç tarihinde yürürlükte olan 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası ile 6545 ve 7242 sayılı Kanunlarla değiştirilen 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası yollamasıyla aynı maddenin beşinci, onuncu, yirmiüçüncü ve 5 … maddesinin ikinci fıkrasının tüm hükümlerinin somut olaya ayrı ayrı uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken lehe aleyhe kanun karşılaştırması yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi,
2.Sanıklar … ve … yönünden, 7242 sayılı Kanun’un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun’un 5 … maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği, sanıklara soruşturma aşamasında etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmadığı, bu cihetle kovuşturma aşamasında sanığa yapılan ödeme ihtaratında indirim oranının 1/2 olarak bildirilmesi gerekirken yazılı şekilde 1/3 olarak bildirilerek sanıkların yanıltılması ve ödemediklerinden bahisle haklarında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmaması,
3.Sanıkların kaçakçılık eylemine fikir ve eylem birliği içerisinde katıldıklarının anlaşılması karşısında; 5607 sayılı Kanun’un 4 ncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen suçun üç veya fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi koşulunun gerçekleştiği ve sanıkların eyleminin toplu kaçakçılık suçunu oluşturduğu hususu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,
4.Sanık … hakkında Dairemizin 13.12.2018 tarihli ve 2016/89 Esas, 2018/14125 Karar sayılı ilâmıyla bozulmasına karar verilen, mahkemenin 03.04.2015 tarihli ve 2014/147 Esas, 2015/305 Karar sayılı kararı ile verilen 11 … 20 gün hapis ve 2.000,00 TL adlî para cezasına ilişkin hükmün sadece sanıklar tarafından temyiz edilmesi nedeniyle, bozmadan sonra kurulan incelemeye konu kararda 5271 sayılı Kanun’un 326 ncu maddesinin son fıkrası gereğince sanığın kazanılmış hakkı gereği önceki hükümde yer alan sonuç cezanın infazına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
A.Suçtan Zarar Gören Gümrük İdaresinin Temyizi Yönünden
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Bayburt Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2021 tarihli ve 2020/282 Esas, 2021/37 Karar sayılı kararına yönelik suçtan zarar gören Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
B.Nakil Araçlarının İadesine İlişkin Kararlar Yönünden
Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle Bayburt Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2021 tarihli ve 2020/282 Esas, 2021/37 Karar sayılı kararında hukuka aykırılık görülmediğinden nakil araçlarının iadesi kararlarının Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle ONANMASINA,
C.Sanıklar … ve … Hakkındaki Mahkûmiyet Kararları Yönünden
Gerekçe bölümünde (C) bendinde açıklanan nedenlerle Bayburt Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2021 tarihli ve 2020/282 Esas, 2021/37 Karar sayılı kararına yönelik sanıklar … ve …’nın temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 … maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, sanıkların cezada kazanılmış haklarının saklı tutulmasına,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
25.05.2023 tarihinde karar verildi.