YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/7591
KARAR NO : 2023/6776
KARAR TARİHİ : 07.07.2023
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/74 E., 2022/406 K.
SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’na muhalefet
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, kaçak eşyanın müsaderesi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmî ret, kısmî bozma
… Vekili Yönünden
Sanıkların eylemlerinin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibarıyla 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu (5607 sayılı Kanun) kapsamında kaldığı, bu suçtan zarar görenin de Gümrük İdaresi olduğu cihetle, suçtan doğrudan zarar görmeyen … vekilinin hükmü temyize hakkı bulunmadığı anlaşılmıştır.
Katılan … İdaresi Vekili Yönünden
Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı
Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Birecik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.11.2013 tarihli ve 2013/286 Esas, 2013/540 Karar sayılı kararı ile sanıkların 5607 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan aynı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesi ve 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 … hapis ve 80,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmalarına, 53 üncü maddesi gereği hak yoksunluklarına, suça konu kaçak eşyaların 5237 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesi gereğince müsaderesine karar verilmiştir.
2.Anılan kararın suçtan zarar gören Gümrük İdaresi vekili ve sanıklar tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 09.05.2019 tarihli ve 2019/11781 Esas, 2019/8186 Karar sayılı ilâmıyla; “…Suçtan zarar gören Gümrük İdaresinin, suç tarihi itibariyle kovuşturma evresinde duruşmalardan haberdar edilme ve kovuşturmanın her aşamasında kamu davasına katılma hakkı bulunması karşısında, anılan kuruma duruşma gününü bildirir davetiye çıkartılmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmak suretiyle, CMK’nın 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine aykırı davranılması…” nedeniyle sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.
3.Bozma uyarınca yapılan yargılama sonucu Birecik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.04.2022 tarihli ve 2021/74 Esas, 2022/406 Karar sayılı kararı ile sanıkların 5607 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan aynı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası delaleti ile beşinci, onuncu ve yirmiikinci fıkraları, 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası ve aynı Kanun’un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 1yıl 3 … hapis ve 40,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmalarına, 53 üncü maddesi gereği hak yoksunluklarına, 51 inci maddesi gereği sanıklar hakkında hükmolunan hapis cezalarının ertelenmesine, suça konu kaçak eşyaların 5237 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince müsaderesine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Katılan … İdaresi vekilinin temyiz sebepleri; sanıklar hakkında verilen erteleme kararının şartlarının oluşmadığına, suçta kullanılan nakil aracının müsaderesine karar verilmesi gerektiğine, kurum zararının sanıklar tarafından karşılanması gerektiğine, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ve re’sen tespit edilecek sebeplerle hükümlerin bozulması talebine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1.Olay tutanağına göre, kolluk görevlilerince icra edilen yol emniyet ve kontrol faaliyetinde 27 … 239 plakalı aracın uygulama noktasından dur ikazına uymayarak kaçmaya başlaması üzerine takviye ekip istenerek aracın kontrollü bir şekilde durdurulduğu, sanıklardan …’nın sevk ve idaresindeki, sanık …’ın yolcu olarak bulunduğu araca dışarından bakıldığında bagaj kısmında görünür vaziyette gümrük kaçağı olduğu tahmin edilen sigaraların görülmesi üzerine, dosyada mevcut önleme araması kararı kapsamında yapılan aramada, aracın bagaj kısmında 302 karton gümrük kaçağı sigara ele geçirildiği anlaşılmıştır.
2. Sanık … savunmalarında; arkadaşı …’dan emanet olarak aldığı araç ile giderken yol kenarında bulunan kamyon sürücüsünden suça konu sigaraları satmak amacıyla satın aldığını, sigaraları araca yükledikten sonra … ile kardeşi …’yı araca aldığını ancak araçta kaçak sigara bulunduğunu kendilerine söylemediğini beyan etmiştir.
3.Sanık … savunmalarında; olay günü Urfa’ya gezmeye gideceklerini, İlhami’nin yanında bulunan iki valiz içerisinde ne olduğunu bilmediğini beyan ederek suçlamaları kabul etmemiştir.
4.Sanıklardan ele geçen 302 karton kaçak sigaraya yönelik alınan Kaçak Eşyaya Mahsus Tespit Varakasına göre belirlenen 23.256,05 TL gümrüklenmiş değerin Dairemiz yerleşik içtihatlarına göre “hafif değer” aralığında olduğu, anlaşılmıştır.
5.Soruşturma aşamasında 5607 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince etkin pişmanlık ihtaratı yapılmayan sanıklara bozma sonrası gümrüklenmiş değerin iki katını ödemesi durumunda verilecek cezada 1/3 oranında indirim yapılacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
6.Sanıklar hakkında 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’a (4733 sayılı Kanun) muhalefet suçundan, anılan Kanun’un 8 inci maddesini dördüncü fıkrası uyarınca cezalandırılması istemi ile dava açıldığı, 5271 sayılı Kanun’un 226 ncı maddesi uyarınca, 6545 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinin onsekizinci fıkrası yollaması ile aynı maddenin beşinci, onuncu ve yirmiikinci fıkraları uyarınca ek savunma hakkı tanındığı anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE
A…. Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
Sanıkların eyleminin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibarıyla 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun kapsamında kaldığı, bu suçtan zarar görenin de Gümrük İdaresi olduğu cihetle, suçtan doğrudan zarar görmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının hükümleri temyize hakkı bulunmadığı, mahkemece kamu davasına katılmasına karar verilmiş olmasının da hükümleri temyize hak vermeyeceği cihetle, … vekilinin temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
B. Katılan … İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
İddianamede müsaderesi talep edilmeyen ve mahkemece de herhangi bir hüküm kurulmayan araç hakkında incelemeye konu hüküm bulunmadığından katılan vekilinin araç müsaderesine yönelik temyiz isteği bu yönüyle inceleme dışı bırakılmıştır.
Olay ve olgular başlığı altında ayrıntılarına yer verildiği üzere, devriye görevi sırasında sanık …’nın sürücüsü olduğu ve sanık …’ın yolcu olarak bulunduğu aracın, dur ikazına uymayarak kaçmaya başlaması üzerine takviye ekip istenerek durdurulduğu ve bagaj kısımda görünür vaziyette 302 karton gümrük kaçağı sigara ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda;
Sanık … aşamalardaki savunmasında suçlamaları kabul etmeyerek ele geçirilen kaçak sigaralardan haberdar olmadığını beyan etmiş ise de; sanık …’in sürücülüğünü yaptığı ve dur ikazına
uymayarak kaçmaya çalıştığı araçta ele geçen sigara miktarı, suça konu sigaraların görünür vaziyette bulunması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, sanık …’nın araçta ele geçen kaçak eşyalardan haberdar olduğu ve diğer sanık … ile iştirak halinde hareket ettiği anlaşılmakla, sanıkların suça konu kaçak sigaraları ticari amaçla bulundurduğunun kabulü ile üzerlerine atılı suçu işlediklerinin sabit kabul edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş ve katılan vekilinin aşağıda belirtilen hususların dışında yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.
Ancak;
1.Suç tarihinde yürürlükte olan 5607 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının “Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek, soruşturma evresi sona erinceye kadar suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı … Hâzinesine ödediği takdirde, hakkında, bu kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu fıkra hükmü, mükerrirler hakkında veya suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde uygulanmaz” hükmünü içerdiği, 7242 sayılı Kanun’un 62 nci maddesi ile 5607 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik gereği kovuşturma aşamasında da etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği ve 5607 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi kapsamında “Soruşturma evresinde, ihtar yapılmaması hâlinde kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır” düzenlemesinin getirildiği cihetle, soruşturma aşamasında kendisine etkin pişmanlık hususunda ihtarat yapılmayan sanıklara yapılan etkin pişmanlık ihtarında suça konu kaçak eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı … Hazinesine ödediği takdirde cezada yapılacak indirim oranının “1/2” olacağının bildirilmesi gerekirken, “1/3” oranında indirim yapılacağı bildirilmek suretiyle sanıkların yanıltılması ve bu itibarla haklarında ödeme yapmadıklarında bahisle hakkında etkin pişmanlık hükmünün uygulanmaması,
2.Dairemizce de kabul gören Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.04.2014 tarihli, 2013/7-591 Esas, 2014/171 Karar ve 16.05.2017 tarihli, 2015/7-398 Esas, 2017/272 Karar sayılı kararlarında ayrıntıları belirtildiği gibi; suçun işleniş biçimi, suçun işlenmesindeki özellikler, fiillerin işleniş yer ve zamanı, fiiller arasında geçen süre, korunan değer ve yarar, hareketin yöneldiği maddi konunun niteliği, olayların oluş ve gelişimi ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler birlikte değerlendirilip, sanığın eylemlerini bir suç işleme kararının icrası kapsamında gerçekleştirip gerçekleştirmediği ve sanık … hakkında 5237 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususlarının tartışılarak belirlenmesi bakımından;
Temyiz incelemesine konu bu dosyaya ilişkin suç tarihinin 25.04.2013, iddianame düzenleme tarihinin 09.05.2013 olduğu,
Yargıtay (Kapatılan) 19. Ceza Dairesinin 29.04.2019 tarihli, 2014/29450 Esas, 2019/7587 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onanmasına karar verilerek kesinleşen sanığa ait … 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/467 Esas, 2014/217 Karar sayılı dosyasında suç tarihinin 21.04.2013, iddianame düzenleme tarihinin ise 15.07.2013 olduğu anlaşılmakla;
Bu dosyalardaki eylemlerin benzer suç vasfına yönelik olduğu gözetilerek suç tarihine ve işlenen suçun niteliğine göre adı geçen sanığın eylemlerinin 5237 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesi kapsamında zincirleme biçimde 5607 sayılı Kanun’a muhalefet suçunu oluşturup oluşturmadığının takdir ve değerlendirilmesi bakımından, sanığa ait kesinleşen dosyanın getirtilip incelenerek aslı ya da ilgili
belgelerin örneklerinin dosya arasına konulması, eylemin 5237 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesi değerlendirilmesi halinde kesinleşen cezanın mahsubunun düşünülmesi ve sonucuna göre sanık …’nın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
3.Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesine objektif koşullar bakımından engel hâli bulunmadığı anlaşılan, talimatla alınan savunmasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini istediğini beyan eden sanık …’a kaçak eşyaya mahsus tespit varakasında belirtilen davaya konu eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile malî yükler toplamı olan 20.236,05 TL miktarındaki tutarın kamu zararı olduğunun bildirilmesi ve sonucuna göre, gerektiğinde 5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken “erteleme kararı verildiği” şeklindeki yerinde olmayan gerekçeyle sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,
4. Kısa süreli olmayan hapis cezası ertelenen sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarına hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
5.Suç tarihine göre suçtan zarar gören ve kendisini vekille temsil ettiren Gümrük İdaresi lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
6.Suç tarihi itibarıyla suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu’nun davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,
7.Suç konusu kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 5237 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca müsaderesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi, hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
A…. Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Birecik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.04.2022 tarihli ve 2021/74 Esas, 2022/406 Karar sayılı kararına yönelik şikâyetçi … vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
B. Katılan … İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle Birecik 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.04.2022 tarihli ve 2021/74 Esas, 2022/406 Karar sayılı kararına yönelik katılan … İdaresi vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
07.07.2023 tarihinde karar verildi.