YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/4117
KARAR NO : 2011/4671
KARAR TARİHİ : 06.07.2011
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı … tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Kadastro sırasında dava konusu 220 ada 5 parsel sayılı 894,58 m2 yüzölçümündeki taşınmaz davalı olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Tespit gününden önce davacılar …ve arkdaşları tarafından davalı … aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan Tapu İptali ve Elatmanın Önlenmesi davası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Ali ve … satış vaadi sözleşmesine dayanarak davaya katılmışlardır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazın davalı … adına tapuya tesciline, taşınmazın 1. Derece Doğal Sit sınırları içinde kaldığının tapunun beyanlar hanesine yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı … tarafından beyanlar hanesindeki şerhe ve yargılama giderlerine yönelik olarak temyiz edilmiştir.
Mahkemece dava konusu taşınmazın davalı tarafın tutunduğu tapu kaydının kapsamında kaldığı, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 13 ve 14. maddesi hükmünde öngörülen taşınmaz edinme koşullarının davalı … yararına gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemece yapılan araştırma hüküm vermeye yeterli değildir. Dava konusu taşınmazın bir kısmının 1. derece, bir kısmının da 2. derece Doğal Sit Sınırlarında kaldığı belirtildiği halde yerel mahkemece bu doğrultuda herhangi bir araştırma ve soruşturma yapılmamıştır.
Dava konusu taşınmazın tutanağının 3402 sayılı Kadastro Kanununun 5. maddesi hükmü uyarınca düzenlendiği dikkate alındığında somut olayda 3402 sayılı Kadastro Kanununun 30. maddesi hükmünün uygulanacağı kuşkusuzdur.
O halde davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümlerine göre sit alanı içerisinde kalıp kalmadığının, sit alanı içerisinde ise derecesinin, üzerinde korunması gerekli 1. grup kültür ve tabiat varlığı bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi için Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’ndan bunlara ilişkin yönetimsel işlem niteliğindeki karar ve dayanağı haritalar getirtilmeli, bundan sonra dava konusu taşınmaz başında yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı yerel, uzman fen ve arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, kadastro paftasının ölçeği ile Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan alınan kararın dayanağı haritanın ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı uzman bilirkişi eliyle haritalar yerine uygulanmalı, uygulamada haritalar çakıştırılmalı, bu işlem yapılırken haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı, ayrıca varsa değişmez nitelikte sınır yeri sayılabilecek taşınmazlardan da yararlanılacağı düşünülmeli, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı, bu yolla dava konusu taşınmazın sit alanı içerisinde kalıp kalmadığı, sit alanı içerisinde ise kaçıncı derecede sit alanı içerisinde kaldığı, taşınmaz üzerinde korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı bulunup bulunmadığı duraksamasız saptanmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın yukarıdaki olgular gözardı edilerek hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, davanın reddine karar verildiği halde davalı tarafça yapılan yargılama giderleri hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemesi dahi isabetsiz, davalı …’ın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 06.07.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.