YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/16794
KARAR NO : 2014/18654
KARAR TARİHİ : 02.10.2014
Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi
(İş Mahkemesi Sıfatıyla)
Dava Türü : Alacak
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı, Belediye’nin sendika adına işçilerden kestiği aidatları 2821 sayılı Yasanın 61.maddesinde öngörülen süre içinde ödenmediği gibi, gönderilen ihtarnameye rağmen de ödemediği iddiası ile sendika üyelik aidatı alacağının faizi ile tahsilini istemiştir.
Davalı davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, 2002 yılından itibaren işçi sendikası üyelik ve dayanışma aidatlarının ödenmediğinin anlaşıldığı gerekçesi ile 11.333,90 TL dönem aidatlarına faiz başlangıç tarihlerinden itibaren işletilecek en yüksek işletme kredi faizi ile birlikte davalı belediyeden tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazla talebinin reddine karar verilmiştir.
Dava, 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 61. maddesi uyarınca sendika üyelik aidatı alacağı isteğine ilişkindir.
Sendikalar Kanunu’nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: “İşyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, Toplu İş Sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur.” aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, “Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır” denilmektedir.
O halde; 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 61/1.maddesine göre bir işyerinde veya işletmede Toplu İş Sözleşmesi yapmak için 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir.
Borçlar Kanunu’nun “Borçlunun temerrüdü” başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında “Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur.” İkinci fıkrasında ise “Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. ” hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 61/2. fıkrasında sendika üyelik aidatının bir ay içerisinde sendikaya gönderilmesi öngörülmüş ise de; yukarıda açıklandığı şeklide kanunda işverene bir aylık ödeme süresi öngörülmesi temerrüt için yeterli görülmemiş, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ( 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, her yetki döneminde yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi koşulu ile) ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır.
Somut olayda, sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı Sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiş ise de, Sendikanın Toplu İş Sözleşmesi döneminde yetki belgesine konu işyeri/işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatı miktarını ve sendikanın banka hesap numarasına dair her üç bilgiyi içeren bildirimi davalı işverene göndermediği anlaşılmıştır. O halde Toplu İş Sözleşmesinde belirtilen tarihten itibaren faize karar verilemeyecektir. Bu durumda sendikaca işverene gönderilen 21.07.2007 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 28.03.2007 tarihine kadar hesaplanan alacaklar yönünden temerrüt tarihinden, temerrüt gerçekleşmeyen dönem için ise dava dilekçesi ile istenen kısım yönünden dava tarihinden, bakiye ıslahla artırılan kısım için ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir.
Mahkemece, İhtarname tebliğ tarihi 28.03.2007’ye kadar olan alacaklar yönünden bu tarihten, kalan kısım yönünden ise dava ve ıslah tarihinden itibaren faize karar verilmesi gerektiği hususunun gözetilmemesi hatalı olup bozma sebebi ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle temyiz olunan kararın hüküm fıkrasının 1. ve 2. bendinin tümüyle silinerek yerine; “1-15/01/2002-14/03/2007 dönem aralığı aidatı 7899,63 TL için 21.3.2007 tarihli İhtarname tebliğ tarihi olan 29/03/2007 (temerrüt tarihi)’den itibaren, 15/03/2007-14/05/2008 dönem aralığına ait toplam 3434,27 TL aidatın 2000,00 TL’sinin 29.5.2008 dava tarihinden kalan 1434,27 TL’nin ise 20/10/2009 ıslah tarihinden olmak üzere, toplam 11.333,90 TL’nin belirtilen faiz başlangıç tarihlerinden itibaren işletilecek en yüksek işletme kredi faizi ile birlikte davalı belediyeden tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin TALEBİNİN REDDİNE,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 02.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.