YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/45
KARAR NO : 2021/2230
KARAR TARİHİ : 25.10.2021
7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28/07/2015 tarihinde verilen dilekçeyle haczin terkini talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 17/07/2017 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı … tarafından talep edilmiştir. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf talebinin kabulü ile yeniden hüküm tesisine dair verilen kararın davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
KARAR
Dava, haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.
Davacı vekili, Antalya ili Manavgat ilçesi Karacalar Köyü 142 ada 1 parselde kayıtlı 1/50 hisseli 5 adet taşınmaz, davalı yüklenici …’ya kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden müvekkili tarafından devredildiğini, Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/311 Esas sayılı dosyada taşınmazlara “davalıdır şerhi” konulduğu ve yargılamanın sonunda dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, ancak taşınmazların davalı … adına kayıtlı olduğu dönemde haciz şerhlerinin işlendiği gerekçesiyle dava konusu taşınmazlar üzerindeki hacizlerin terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar İsmail Coşkun, … ve … vekilleri cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile; dava konusu taşınmazlar üzerinde 27.06.2006 tarih ile 28.07.2015 tarihleri arasında tesis edilmiş tüm ihtiyati haciz şerhlerinin terkinine karar verilmiştir.
Davacı …’in istinaf başvurusu üzerine; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince verilen 31/05/2018 tarihli istinaf kararı ile; davacı tarafın istinaf isteminin kısmen kabul ve kısmen reddine, HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Manavgat 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/07/2017 tarih ve 2015/452 Esas, 2017/672 Karar sayılı ilamının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine, davanın kabulü ile; dava konusu taşınmazlar üzerinde 27.06.2006 tarih ile 28.07.2015 tarihleri arasında tesis edilmiş tüm haciz şerhlerinin terkinine karar verilmiştir.
Hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara, bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.
İcra İflas Kanununun 91. maddesi hükmü gereğince, gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle, hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma hakkı sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan, taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.
Öte yandan, haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi, Türk Medeni Kanununun 1010. maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de haciz şerhinin terkini mümkündür.
Haciz şerhinin terkini istemine ilişkin bu tür davalarda, tüm şerh lehtarlarının davada davalı olarak yer alması zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup mahkemece, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir.
Yapılan bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; mahkemece dava konusu taşınmazlar üzerindeki 27.06.2006 ile 28.07.2015 tarihleri arasında tesis edilmiş tüm hacizlerin terkinine karar verilerek bu tarih aralığında tesis edilen ve davada taraf olmayan kişiler lehine olan hacizlerin de terkinine karar verilmiştir. Taşınmazların tapu kaydında SGK lehine 09.02.2015 tarihli, Ahmet Hamdi Ekizer lehine 25.03.2015 tarihli, Lider Dış Tic. A.Ş. lehine 02.07.2015 tarihli haciz şerhleri mevcut olup adı geçen haciz lehtarlarının davaya davalı olarak katılımı sağlandıktan sonra işin esası hakkında oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ve HMK’nın 373. maddesi gereğince davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin kararının BOZULMASINA; HMK’nın 373. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın kararı veren BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 25.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.