YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6229
KARAR NO : 2022/7376
KARAR TARİHİ : 01.12.2022
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 14. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.09.2015 tarihinde verilen dilekçeyle mirasçılık belgesinin iptali talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 22.03.2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
KARAR
Dava, mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkindir.
Davacı Hazine vekili; 2308 ada 14 parsel sayılı ve … adına kayıtlı olan taşınmaz hakkında kamulaştırma bedelinin tespit ve tescili davası açıldığını, yargılama devam ederken İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/487 Esas, 2013/295 Karar sayılı dosyası ile mirasçılık belgesi temin edilerek …’nun dul ve çocuksuz olarak mirasçı bırakmaksızın ölmesi nedeniyle mirasının tamamının devlete intikal ettiğinin tespitine karar verildiğini, ancak tapu kayıt örneklerinde dava konusu taşınmazın davalılar adına intikalinin yapıldığının tespit edildiğini, intikale esas mirasçılık belgesinin Karapürçek Sulh Hukuk Mahkemesinin 1998/15 Esas, 1998/71 Karar sayılı veraset ilamı olduğunu, bu mirasçılık belgesinin … ile …’ın aynı kişi olduğu belirtilmek suretiyle düzenlendiğini, oysaki … ile …’nun farklı kişiler olduğunu, bu nedenle …’ın diğer adının … olduğu ve yasal mirasçılarının olduğu yönündeki Karapürçek Sulh Hukuk Mahkemesinin 1998/15 Esas, 1998/71 Karar sayılı veraset ilamının iptali ile muris …’nun mirasçısız ölmesi nedeniyle son mirasçı sıfatıyla Hazinenin mirasçılığına ve mirasın Hazineye aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan … ve … vekili; … ile …’nun aynı kişi olduğunu, … (…) kızı …’ın küçük yaşta İstanbul’da saraya alındığını, saraya alındıktan sonra isminin değiştirilerek … olduğunu, muris ve saraya alınan kardeşi …’ın yurt dışına çıkarıldığını, …’ın Beyrutta Osmanlı Hanedanından … … … ile evlenerek … soyadını aldığını, kardeşi …’ın ise Fransız vatandaşlığına geçtiğini, …’nun eşinin ölümünden sonra Türk vatandaşlığına alındığını, nüfusa yeni kayıt yapılıyormuş gibi kaydedildiğini, …’ın tespit davası açtığını ve … ile …’nun aynı kişi olduğunun tespitinin istendiğini, tanıkların dinlendiğini ve ikisinin de aynı kişi olduğunun tespit edildiğini, müvekkillerinin …’nun mirasçısı olduğunu, İstanbul Anadolu 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/487 Esas, 2013/295 Karar sayılı dosyasında verilen …’nun mirasçısının bulunmadığı yönündeki kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalılardan … ve … vekili; müvekkillerinin murisi … kızı (…) …’ın küçük yaşta Osmanlı Sarayına alındığını ve isminin … olarak değiştirildiğini, hanedanın yurt dışına çıkarılması nedeniyle Beyruta gittiğini, Osmanlı Hanedanından … … … ile evlenerek … soyadını aldığını, eşinin ölümünden sonra Türk vatandaşlığına alınarak, nüfusta yeni kayıt yapıldığını, … tarafından … ve …’nun aynı kişi olduğunun tespitinin istendiğini, ilgili mahkeme kararıyla aynı kişi olduğuna karar verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin istinaf talebi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesince esastan reddedilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.
Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle tabi değildir (TMK m.7). Hakim çekismesiz yargıda re’sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.
Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü delillerle yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re’sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.
Mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davalarda davacı, mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilmek için murisin öldüğünü ve ölüm tarihini, muris ile kendisi arasındaki irs bağını kanıtlamak zorundadır. Bu tür davaların reddine karar verilebilmesi için murisin hiçbir şekilde yaşamadığının, böyle bir kişinin mevcut olmadığının belirlenmesi veya davacının murisin mirasçısı olmadığının tespiti gerekir.
Somut olayda, mahkemece yeterli araştırma yapılmadan denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine dair karar verildiği anlaşılmaktadır. …’nun nüfus kayıtlarının dayanağı olan belgelerin getirtilmediği, murise ait olduğu iddia edilen taşınmazın tedavüllü tapu kayıtları ilgili tapu müdürlüğünden getirtilmeden eksik incelemeyle karar verildiği anlaşılmıştır.
O halde mahkemece; murise ait nüfus kayıtları, bu kayıtların dayanağı olan belgeler ve özellikle vatandaşlığa alınmasına esas belgeler ilgili nüfus müdürlüğünden, gerektiği takdirde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden istenilmelidir. Yine murise ait olduğu iddia edilen taşınmaz/taşınmazların denetime elverişli olarak tüm … ve gitti kayıtlarıyla birlikte tedavüllü tapu kayıtları, dayanak eski tapu kaydı varsa vergi kayıtları ilgili yerlerden getirtilerek incelenmeli, taraflardan tanık da dahil olmak üzere bu konuda göstereceği tüm deliller sorulup araştırılmalıdır. Tüm yazı cevapları mirasçılık belgeleriyle birlikte titizlikle incelenmeli, tarafların ileri sürdüğü deliller toplanmalı, re’sen araştırma ilkesi gereğince bütün araştırmalar yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Öte yandan, iptali istenen mirasçılık belgesinde mirasçı olduğu gerekçesiyle kendisine dosya kapsamında tebligat yapılan …’ın kimlik numarasının nüfus kayıtlarından farklı bir numara olarak bildirildiği, bu nedenle yanlış …’a tebligat yapıldığı, taraf teşkilinin sağlanmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince de yerel mahkemenin gerekçesinin doğru olduğu belirtilerek davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile HMK 373/1. maddesi gereğince temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, karardan bir örneğin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesine, dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 01.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.