YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7495
KARAR NO : 2023/2084
KARAR TARİHİ : 11.04.2023
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 5403 sayılı Yasa’nın 8 inci maddesinin i bendi uyarınca önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.04.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davalı vekili Avukat … ile karşı taraftan davacı vekili Avukat …. geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının dava konusu 27 parsel sayılı taşınmazı 31.08.2015 tarihli satış işlemiyle satın aldığını, müvekkilinin dava konusu taşınmaza sınır olan 28 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu ve 5403 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin i bendi uyarınca önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek dava konusu taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının tarımsal bütünlük arz eden sınırdaş arazi maliki olmadığını, satış bedelinin gerçekte 110.000,00 TL olmasına rağmen resmi senette düşük gösterildiğini, taraflar arasında kararlaştırılan bedelin değişen ekonomik şartlara göre yeniden belirlenmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının bedelde muvazaa iddiasının dinlenmesinin mümkün olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davacının sınırdaş arazi maliki olarak eldeki davayı açmaya hakkı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; satış bedelinin 110.000,00 TL olduğunu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının tarımsal bütünlük arz eden sınırdaş arazi maliki olmadığını, taraflar arasında kararlaştırılan bedelin değişen ekonomik şartlara göre yeniden belirlenmesi gerektiğini, 5403 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin i bendinin iptal edildiğini beyan ederek ve re’sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hiç kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağı, davacının taşınmazının dava konusu taşınmazla sınırdaş olduğu, 5403 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin i bendinin somut olayda uygulanabileceği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve Yasa’ya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun (5403 sayılı Kanun) 8 inci maddesinin i bendine dayalı önalım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5403 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin i bendi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 732 inci ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun’a uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Yargıtay duruşma vekalet ücreti 8.400,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.