YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7681
KARAR NO : 2023/537
KARAR TARİHİ : 26.01.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın bir kısım birleştirilen davacılar vekili ve birleştirilen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım birleştirilen davada davacılar vekili ve birleştirilen davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA
1. Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin paydaş olduğu … ilçesi, 29308 ada 1 parsel sayılı taşınmazda, dava dışı paydaşlar tarafından 31.05.2016 ve 26.08.2016 tarihlerinde davalıya yapılan pay satışları ile ilgili önalım hakkına dayalı olarak tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, 10.10.2018 günlü 1. celse davadan feragat etmiştir.

2. Birleştirilen … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/335 Esas sayılı dosyada birleştirilen davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava ile aynı istemde bulunmuş, 10.10.2018 günlü 1. celse davadan feragat etmiştir.

3. Birleştirilen …. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava ile aynı sebeplerle davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı – birleştirilen davalı vekili; asıl ve birleştirilen davaların reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleştirilen Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/335 Esas sayılı davaların feragat nedeniyle reddine, birleştirilen … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davada ise birleştirilen davacıların dava konusu payların satış tarihinden sonra 21.03.2017 tarihinde dava konusu taşınmazda paydaş oldukları ve önalım haklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen ….Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı dosyasının birleştirilen davacıları vekili ve birleştirilen davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Birleştirilen … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davanın birleştirilen davacıları vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin tapu tahsis belgesine dayalı hak sahipliğinin 1984 tarihinden beri devam ettiğini, tapuya tescilinin 21.03.2017 tarihinde gerçekleştiğini, davacıların önalım hakkının pay sahipliğine dayalı olarak mevcut olduğunu, önalım bedelinin depo edilmesi yönünde ara karar tesis edildikten sonra davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

2. …Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davada birleştirilen davalı vekili, hükmü vekalet ücreti yönünden istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle birleştirilen …Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı dosyasının birleştirilen davacıları vekili ve birleştirilen davalı vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen…. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davanın birleştirilen davacıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Birleştirilen…. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davanın birleştirilen davacıları vekili, istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdükleri nedenler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava ve birleştirilen davalar, önalım hakkında dayalı tapu iptal ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren

bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

2. Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirdiği tarihin üzerinden üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer.

Bu süre, hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

3. Değerlendirme
İncelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve temyiz eden birleştirilen davacılar vekilinin tarafın temyiz itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirilmiş olduğu anlaşılarak birleştirilen davacılar vekilinin temyiz itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre birleştirilen….Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/320 Esas sayılı davanın birleştirilen davacıları vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.