YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7707
KARAR NO : 2023/209
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince taleplerin tefrikine karar verilerek yapılan yargılama sonucunda ecrimisil isteminin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların miras bırakanı Muharrem Kocakuşak’ın 1968 yılında vefat ettiğini, Ankara ili, Keçiören ilçesi, Sarayköy’de bulunan 623 ve 626 parsellerde görülen tapuların aplikasyonu yapıldığında imarlı arsanın Esenboğa Havaalanı yolu üzerinde bulunduğunun görüldüğünü, bunun üzerine Karayolları Genel Müdürlüğüne yaptıkları başvuruya cevap verilmediğini, taşınmazlardan bugüne kadar yararlanamadıklarını, taşınmazların hali hazırda Esenboğa Havaalanı yolu üzerinde olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ecrimisil tazminatı olarak 1.000,00 TL’nin davalı … Müdürlüğünden tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/340 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; asıl davada belirtilen taşınmaza haksız elatılması nedeniyle 1.000,00 TL ecrimisil tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/551 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; asıl davada bahsedilen taşınmazdaki müvekkili hissesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL ecrimisil tazminatının davalı … Başkanlığından tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/345 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; asıl davada bahsedilen taşınmazdaki müvekkili hissesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL ecrimisil tazminatının davalı … Müdürlüğünden tahsilini talep etmiştir.
Birleştirilen Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/62 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; asıl davada bahsedilen taşınmazdaki müvekkillerinin hissesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL ecrimisil tazminatının davalı … Başkanlığından tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın bulunduğu belirtilen Esenboğa Devlet Yolunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına 1997 yılında devredildiğini, müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini, talebin haksız ve yersiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı … vekili cevap dielkçesnde; davayı kabul etmediklerini, husumet ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, müvekkili idarenin fiilen taşınmaza el atmasının söz konusu olmadığını, talebin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkememize ecrimisil talepleri ile birlikte açılmış bulunan 2010/450 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan dava devam etmekte olup, ilgili elatma sebebiyle 221 sayılı Yasanın uygulanıp uygulanmayacağı yönünde araştırma yapıldığı, Ankara Valiliği İl İdare Kurulunun 11.03.1952 tarih ve 431 sayılı kararı ile Esenboğa yolunun geçiş istikametinde bulunan gayrimenkullerin kamulaştırılmasına ilişkin karar verildiği, kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazlar içinde davaya konu edilen 623 ve 626 sayılı parsellerin geldisi olan 458 No.lu parselinde bulunduğu ve yıllardır karayolu olarak kullanılan taşınmazın başka şekilde kullanılabileceğine dair iddia ispat edilemediği gerekçesiyle ecrimisil talebine ilişkin davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
B:1. Kamulaştırmasız elatma istemi içerikli 2010/450 Esas sayılı dosyasında aynı mahkemece 221 sayılı Kanun kapsamında kaldığı ve bu kanuna göre talep hakklarının zaman aşımına uğradığı gerekçe gösterilerek davanın reddi yönünde hüküm kurulduğu, hükme karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde istinaf mahkemesince; yerel mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığı ve dava konusu taşınmazların 221 sayılı Kanun’a tâbi olamayacağı, söz konusu taşınmazların kadastrosunun kesinleşme tarihinin 11.10.1960 yılında gerçekleştiği haliyle 221 sayılı söz konusu Kanun’un yürürlük tarihinden çok sonraya denk geldiği bu sebeple söz konusu taşınmazlarla ilgili 221 sayılı Kanun’un uygulanamayacağı, yerel mahkemece davacıların istemine uygun bir şekilde davalı idarelerden kamulaştırma işlemi bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği ve kesinleşmiş kamulaştırma işleminin olmadığının tespiti halinde dosyadaki bilirkişi raporları değerlendirilerek dava konusu taşınmaz bedeline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararının kaldırıldığını, 2010/450 Esas sayılı dosyada istinaf mahkemesince verilen gerekçe göz önüne alındığında ortada kamulaştırmasız elatmanın varlığı sabit olduğu takdirde ecrimisil istemlerinin haklı olacağının açıkça ortaya konulduğunu,
B.2. 2010/450 Esas sayılı dosyadan tefrik edilen bu dosyada hukuksuz elatılan taşınmazların ecrimisil bedelinin tahsilinin talep edildiği ve bu taşınmazların elatmadan önce tarla vasfı taşıdığı ve tarım arazisi olarak kullanıldığını, taşınmazların bilirkişi heyeti tarafından keşif yapılmak suretiyle incelendiği ve bilirkişi heyetince 14.11.2014 tarihli rapor tanzim edildiği, düzenlenen raporun sonuç kısmında bilirkişi heyetinin hatalı bir şekilde mahkeme hakiminin yerine geçerek ecrimisil talebinin yersiz olduğuna yönelik görüş içeren rapor tanzim ettiğini belirterek usul ve yasaya ayrıca yerleşik Yargıtay kararlarına aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bekletici sorun” başlıklı 165 inci maddesine göre, bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.
3. Değerlendirme
3.1. Dava konusu taşınmazlara kamulaştırmasız elatıldığı iddia edilerek davacılar vekili tarafından Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/450 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırma bedeli tespiti ile birlikte ecrimisil istemli dava açılmıştır. Mahkemece ecrimisil istemine ilişkin taleplerin tefriki ile eldeki dava dosyası üzerinden devamına karar verilmiştir.
3.2.Dava dosyaları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşılmakla Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/450 Esas sayılı dosyası bekletici mesele kabul edilerek (imkan varsa davalar birleştirilerek) kamulaştırma bedelinin tespiti davasının neticesine göre ecrimisil istemi yönünden bir karar verilmesi gerekirken, değinilen yön göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.