YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1030
KARAR NO : 2023/2142
KARAR TARİHİ : 12.04.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2 inci maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1230 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların Mehmet kızı Pembe adına kayıtlı olduğunu, bu taşınmazlarla ilgili Gaziosmanpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2001/606 E. 2001/884 K. sayılı kararı ile kayyım tayinine karar verildiğini, müvekkilinin ve babasının taşınmazlara 1963 yılından beri zilyet olduklarını, taşınmazların kaydında Mehmet kızı Pembe şeklindeki kayıt dışında başka bilgi ve belgenin bulunmadığını belirterek, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2 inci maddesi gereğince 2 ve 3 parselde kayıtlı olan ve hukuki değerini yitiren tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarının, belediyenin ve Hazinenin dahil edilmesi gerektiğini, tapuda kayıtlı taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, davacının 50 yıldır taşınmaza zilyet olduğu iddiasının da doğru olmadığını, tapuda malikin belirli olduğunu ve malik hakkında gaiplik kararının henüz verilmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2 inci maddesi gereğince açılan tapu iptal ve tescil davasının şartlarından birinin gaiplik kararının kesinleşmesi tarihinden itibaren taşınmazda 20 yıldan fazla süre ile tasarruf edilmiş olması olduğu, ancak dava konusu taşınmazların maliki hakkında Gaziosmanpaşa 4 üncü Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan gaiplik kararının derdest olduğu kesinleşmiş bir gaiplik kararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde .davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde,
1. Taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini,
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 713/2 inci maddesindeki hukuki sebeplerle ilgili ayrı ayrı dava açılması gerektiğini, taleplerinin malikin anlaşılamaması ile ilgili olduğunu gaipliğe dayanmadıklarını ancak mahkemece talepleri ile ilgili araştırma yapılmadığını,
3. Emsal olarak ileri sürülen kararın dikkate alınmadığını,
4. Delillerin eksik incelenip araştırıldığını,
5. Resen belirlenecek nedenlerle birlikte kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların tapu kaydı, hükmen tescil edilmiş olması ve dayanak kaydından malikin kim olduğunun açıkça anlaşılması nedeniyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde,
1. Taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini,
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 713/2 inci maddesindeki hukuki sebeplerle ilgili ayrı ayrı dava açılması gerektiğini, taleplerinin malikin anlaşılamaması ile ilgili olduğunu gaipliğe dayanmadıklarını ancak mahkemece talepleri ile ilgili araştırma yapılmadığını,
3. Emsal olarak ileri sürülen kararın dikkate alınmadığını,
4. Delillerin eksik incelenip araştırıldığını,
5. Resen belirlenecek nedenlerle birlikte kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713/2 inci maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Bilindiği üzere; 492 Sayılı Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re’sen) gözetilmesini ve harcı yatırılmaması halinde de ne gibi bir mukteza tayin edileceğini 30. ve 32.maddelerinde hükme bağlamıştır. Aynı Kanunun 16. maddesinde de; tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değerinin nazara alınacağı, değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesinin mecburi olduğu, gösterilmemişse davacıya tespit ettirileceği, tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesinin muameleye konulmayacağı belirtilmiştir.
3. Değerlendirme
Yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde, davacının taşınmazın aynına yönelik bir dava açtığı ve dava açılırken kendisinin belirlediği 50.000,00 TL dava değeri üzerinden başvuru harcı ve peşin harç yatırıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda dava taşınmazın aynına yönelik bulunduğundan, taşınmazın dava tarihindeki gerçek bedelinin belirlenmesi ancak mahallinde yapılacak keşif sonucu alınacak bilirkişi kurulu raporuyla mümkün olacaktır. Diğer taraftan, dava açılırken başvuru harcı ve peşin harç yatırdığına göre, asgari miktar üzerinden dava açtığının kabulü gerekir. Mahkemece yapılacak iş, 6100 sayılı HMK’ dan daha özel olan Harçlar Kanunu 16. maddesi uyarınca dava değerinin tespit ettirilmesi, eksik harcın yatırılması için önel verilip sonucuna göre işlem yapmak olmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.