YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1375
KARAR NO : 2023/2265
KARAR TARİHİ : 25.04.2023

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Iğdır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Iğdır ilinde faaliyette bulunan Iğdır Camileri Yaptırma ve Onarma Derneği hakkında Iğdır Valiliği tarafından yapılan inceleme sonucunda derneğin üzerinde hak ettiği ve mülkiyeti aslında…, , …, …, … ve …’a ait bulunan Iğdır ili, Merkez ilçesi, …. Mahallesi, 93 ada 7 parsel, 87 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 3. Kat 21 No.lu bağımsız bölümünün, 708 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın 1. Kat 1 No.lu bağımsız bölümünün, Balıkesir ili, ….. ilçesi, 514 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 2 No.lu bağımsız bölümünün TMK’nın 501 inci maddesi gereğince tapu kayıtlarının düzeltilerek Maliye Hazinesi adına tescil edilmesi gerektiğini belirterek tapu iptali ve tescil istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar vefat etmiş olduklarından tebligat yapılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme gerekçesinde; her ne kadar dava vefat eden tapu malikleri aleyhine açılmış ise de; davacının TMK’nın 501 inci maddesine dayalı iş bu davayı, bu kimselerin mirasçı bırakmaksızın vefat ettikleri iddiası nedeniyle (alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi nedeniyle) hasımsız olarak açması gerektiği, ölü kişiler aleyhine dava yöneltilemeyeceği, mahkemece 2019/281 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde her ne kadar dava davalılar … ve … aleyhine TMK’nın 501 inci maddesine dayalı olarak tapu iptal ve tescil davası olarak açılmış ise de; “Hâkim davacının bildirdiği maddi olaylar ve son istekle bağlı ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33 üncü maddesi uyarınca, ileri sürülen maddi olaylarda hangi hukuki sebebe göre karar vereceğini tayin ve takdir etmek durumundadır. Başka bir anlatımla, maddi olgu ve olayları (vakıaları) bildirmek yanlara, bildirilen bu olay ve olgulara göre hukuki nitelendirmeyi yapmak, uyuşmazlığı çözüme ulaştıracak kanun hükmünü bulup uygulamak hakime aittir. Öyle ki, hukuki sebep yanlış gösterilmiş veya hiç gösterilmemiş olsa dahi hakim tarafından en uygun hukuki sebebin bulunması ve ona göre karar verilmesi gerekir.” şeklindeki gerekçeyle davanın davalılar … ve … hakkında yolsuz tescil ve ketmi verese hükümlerine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olduğu gözetilerek yargılamaya devam edildiği, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olduğu görülen …’ın hissesinin henüz kimseye intikal etmemesi nedeniyle bu kişi yönünden hasımsız açılacak bir davada dosyaya ibraz edilecek Maliye Hazinesi’nin mirasçı olduğunu gösterir mirasçılık belgesi ile TMK’nın 501 inci maddesine dayalı tapu iptal ve tescil talebinde bulunulabileceği, diğer davalıların ise tapuda malik olmadıkları, onlar yönünden intikal eden hisseler hakkında davanın yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil davası olarak görülmesi gerektiği dolayısıyla davacının ölü kişiler aleyhine açtığı bu davada davalıların taraf ehliyeti bulunmadığından davacının iş bu davalılar yönünden davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerektiğini belirterek davayı reddetmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Iğdır Valiliği tarafından, Iğdır ilinde FETÖ/PYD terör örgütü faaliyetlerini önleme çalışmaları sırasında, davaya konu taşınmazların FETÖ/ PYD terör örgütü üyeleri tarafından örgüt faaliyetlerinde kullanılacağı duyumları üzerine yapılan incelemede, davaya konu taşınmazların maliklerinden… ve Abdulrezzak Artan’ın evli oldukları, …, …, … ve … adında dört tane çocuklarının olduğu ve çocuklarının da mirasçı bırakmadan vefat etmesi sebebi ile taşınmazı hayır işlerinde kullanma bahanesi ile mülkiyetlerine geçirmeye çalıştıklarının tespit edildiğini,

Taşınmazların 4721 sayılı Medeni Kanunun 501 inci maddesindeki “Mirasçı Bırakmadan Ölen Kimsenin Mirası Devlete Geçer” hükmü uyarınca tapu kayıtlarının düzeltilerek taşınmazların Maliye Hazinesi adına tescil edilmesi gerektiğini belirterek istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355 inci maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda; HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf talep dilekçesinde belirttiği aynı nedenlerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı TMK’nın 501 inci maddesine dayalı kayıt malikinin mirasçı bırakmadan öldüğü iddiasına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı TMK madde 501 inci; “Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.”

2. Madde 594; “Mirasbırakanın mirasçısı bulunup bulunmadığı veya mirasçıların tamamı bilinmiyorsa, sulh hakimi uygun araçlarla ve bir ay ara ile iki defa ilan yapıp hak sahiplerini son ilandan başlayarak en geç bir yıl içinde mirasçılık sıfatlarını bildirmeye çağırır.
İlan süresinde kimse başvurmazsa ve sulh hakimi de hiçbir mirasçı tespit edememişse, miras sebebiyle istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere miras Devlete geçer.”

3. Madde 30 ; “Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur.
Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.