YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1911
KARAR NO : 2023/3267
KARAR TARİHİ : 12.06.2023
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/3659 E., 2021/2438 K.
KARAR : Esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/600 E., 2019/290 K.
Taraflar arasındaki zilyetliğe dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; … ilçesi … …. Mahallesi 156 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalıların miras bırakanları …. ve …. adına tapuya kayıtlı olduğunu, ….’in 24.12.1957 tarihinde, ….. ise 06.12.1977 tarihinde vefat ettiğini, davalıların taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunmadığını, taşınmazın davalıların miras bırakanlarının ölümünden sonra eklemeli zilyetlik yoluyla müvekkilinin tasarufunda kaldığını, müvekkilinin zilyetlik durumunun malik sıfatıyla 20 yılı aşkın süredir devam ettiğini, TMK’nın 713 üncü maddesi gereği 156 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ….ve … adına olan hissenin iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar …..,…,…., …, …, …, …, …, …, …, … (….) cevap dilekçesinde; davacının dava konusu taşınmazda zilyet sıfatı ile değil yarıcı (ekip, biçen hasılatı kaldıran ve buradan hasılatın bedelinin bir kısmını alan) olarak zaman zaman da icar eden müstecir sıfatıyla bulunduğunu, arada başka yarıcı ve müstecirler de olup yarıcılığının da kesintiye uğradığını, ekmeli zilyetlik olmadığını, davacının elde ettiği hasılat ve satıştan elde edilen gelirleri de bir çok tanık huzurunda paydaşlardan ….’e elden verdiğini, tüm bu yerlerin emlak beyannameleri ve vergilerinin mirasçılar olarak her yıl ödendiğini, tapu kayıtlarında da yakın zamanda soyadı tashihi gibi bir takım işlemlerin mirasçılar olarak taraflarınca yapıldığını, mirasçılar olarak her birinin başka illerde yaşamak durumunda olmalarından ötürü intikal işlemlerinin geciktiğini ve davanın reddini istemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili;
1. Zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunu,
2. Taşınmazın eklemeli zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının oluştuğunu ve halen de müvekkilin kullanımda olduğunu, davalıların taşınmazı kullanmadığını ve bu hususta delil sunmadığını, önceki zilyetlere karşı davalılarca müdahalenin önlenmesi davası açılmadığı gibi haklarında şikayette olmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, TMK’nın 713/1 inci fıkrasındaki kazanmayı sağlayan zilyetlik ve 2 nci fıkrasında yer alan (AYM Kararı ile iptal edilen) “…maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebeplerine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, …
2. 4721 sayılı TMK’nın 713/2 nci maddesindeki düzenlemede, “aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya 20 yıl önce ölmüş, ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir” denilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nce yürürlüğün durdurulmasına ilişkin kararın verildiği 17.02.2011 tarihine kadar hak sahipleri yararına kazanma koşulları oluşmuş, malik 20 yıl önce ölmüş ve 20 yıllık kazanma süresi de dolmuş ise, bu tür hak sahiplerinin de dava açma yönünden kazanılmış haklarının olduğu kabul edilmektedir.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,