Yargıtay Kararı 7. Hukuk Dairesi 2022/2659 E. 2023/4689 K. 12.10.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/2659
KARAR NO : 2023/4689
KARAR TARİHİ : 12.10.2023

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/830 E., 2021/2314 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/4 E., 2019/261 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin yorumlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; muris ...'nin, ... 6. Noterliği'nin 31.01.1996 tarihli 06775 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklindeki Vasiyetnamesinde yer alan "... Avukatım ...'ı vasiyeti tenfiz memuru olarak tayin ediyorum. Terekemin vasiyeti tenfiz memuruna intikal edecek %15'lik kısmı ayrıldıktan sonra kalan hisselerden, ... İstanbul ili, ... ilçesi, Erenköy, ... Caddesi, 368 ada 187 parselde kayıtlı zemin kat 1 numaralı bağımsız bölüm ...'na intikal edecektir. ...'na intikal edecek bu gayrimenkulün bakımı, onarımı ve mali mükellefiyetleriyle ilgili giderler kira gelirinden ödenecektir. Kalan kira geliri, eğitimi yurt içinde ve yurt dışında devam ettiği müddetçe, ... kızı ...'na ait olacaktır." ifadesiyle Mehmetçik Vakfı lehine vasiyette bulunmuş olduğunu, muris ...'nin vasiyetnamesinin tenfizi davasının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/681 Esas, 2005/233 Karar ... dosyasında görüldüğünü ve kesinleştiğini, murisin vasiyetnamesinde yer alan "Kalan kira geliri, eğitimi yurt içinde ve yurt dışında devam ettiği müddetçe, ... kızı ...'na ait olacaktır." ifadesinin uygulamada tereddüt yaratmakta olduğunu, ...'nun hakkını kötüye kullanmasına neden olduğunu, kira gelirinden mahrum kalmamak ve bu kira geliriyle hayatını idame ettirebilmek adına eğitim hayatını bilinçli olarak uzatmakta olduğunu, vasiyetnamenin ilgili kısmının murisin iradesine uygun olarak daraltılarak yorumlanması gerektiğini aksi taktirde ...'nun ölene kadar bir takım okullara kayıtlar yaptırarak Mehmetçik Vakfı'nın zarara uğramasına sebebiyet vereceğini ve haksız kazanç elde edeceğini belirterek, ...'nin vasiyetnamesinde yer alan, "eğitimi yurt içinde ve yurt dışında devam ettiği müddetçe" ifadesinin sınırının tespit edilmesine, bu ifadenin "zorunlu eğitim ve lisans eğitimi kapsamında verilecek eğitim bursu" olarak yorumlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; muris tarafından ... 6. Noterliği'nde düzenlenen 31.01.1996 tarih ve 06775 yevmiye No.lu vasiyetnamede, murisin vasiyet alacaklısı ...'nun eğitimi yurt içinde veya yurt dışında devam ettiği müddetçe kira gelirini alabileceğini çok açık ve net bir biçimde ifade ettiğini, murisin "zorunlu eğitim hayatı boyunca kira gelirini alabilir" ifadesinde bulunmamış olduğunu, herhangi bir kısıtlama yapmadığını, davacının davalıyı ... kötüye kullanan kişi gibi göstermeye çalıştığını, ömür boyu sürmüş gibi davranıldığını, vasiyeti tenfiz davasında davalı bulunan davacı TSK Mehmetçik Vakfı'nın karara itiraz etmediğini ve kararın vasiyetnamede yazılı olduğu şekliyle kesinleştiğini, eğitimin ne şekilde olacağının açık ve net olarak bu kararla onaylandığını, vasiyetin tenfizi davasında kesin hüküm söz konusu olduğundan yeniden bir dava açılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde; davaya konu uyuşmazlığın davalı ...'nun eğitim süresinin ne zaman sonra ermiş sayılacağı veya hangi faaliyetlerinin eğitimin devamı sayılacağı noktasında toplanmakta olduğunu, vasiyeti tenfiz memuru sıfatıyla davalı ...’nın eğitim süresinin devletin resmi kurumu olan Yüksek Öğretim Kurumu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde tanımlanan programa göre belirlenmesine ve Lisanüstü Eğitim yaptığı süre boyunca vasiyet edenin de iradesine uygun olarak kira gelirinin davalı ...'na ödenmesi şeklinde yorumlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...'nın eğitimini sırası ile lise, lisans, yüksek lisans ve doktora olarak tamamlaması, ancak her bir programa bir sefer katılması ve bu programların azami süreleri ile sınırlı olarak eğitimini alması ile vasiyetnamedeki sürenin belirli hale getirilmesi mümkün olacağından ayrıca bu haliyle murisin de ...'nun tam olarak eğitimini bütünüyle tamamlanmasını amaç edindiği kabul edilmekle iradesine uygun olacağı gerekçesiyle “Davanın kısmen kabulüne, muris ...'nin ... 6. Noterliğinin 31/01/1996 tarihli, 06775 yevmiye nolu vasiyetnamesinde İstanbul ..., Erenköy, ... cad. 106 pafta, 368 ada, 187 parselde kayıtlı Zemin kat, 1 nolu bağımsız bölümü ... Silahlı Kuvvetleri Mehmetcik vakfına bağışlayıp vasiyetnamenin devam eden kısmında "... kalan geliri eğitimi yurt içinde veya yurt dışında devam ettiği müddetçe ... kızı ...'na ait olacaktır." ifadesindeki eğitimin devam ettiği müddetçe kısmının lise eğitiminden sonra lisans, yüksek lisans ve doktora programı olarak eğitimin tamamlanacağı olarak ve her bir eğitim programının 1 kez olmak koşulu ile yurt içi ve yurt dışında davalı ... tarafından yapılan eğitime ilişkin belgelerin ibrazı halinde seçilen eğitim programının azami tamamlanma süreleri ile sınırlı olacağı şeklinde yorumlanmasına,” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; vasiyet edenin iradesine üstünlük tanınmadığını, taşınmazın güncel kira bedelinin ...'nun eğitim masraflarını fazlasıyla aşmakta olduğunu, vasiyet edenin bağış iradesine aykırılık teşkil ettiğini, Mehmetçik Vakfına yapılan bağışın yerini bulamadığını, eğitim hayatının, içinde bulunduğumuz günümüz toplumunda, zorunlu eğitim ve meslek sahibi olmayı sağlayacak eğitim olarak anlaşıldığını, nitekim ...'nun, lisans eğitimini tamamlayarak bir meslek sahibi olduğunu, vasiyet edenin irade beyanının sınırsız olarak yorumlanmaması gerektiğini, çünkü murisin taşınmazını nihai olarak ...'na vasiyet ettiğini, davalı ...'nun ise lisans eğitimini tamamlamasına rağmen, sadece vasiyet konusu parayı alabilmek adına eğitimini devam ettirdiğinin görüldüğünü, lisansüstü eğitimin niçin yurtdışında yapıldığının izaha muhtaç olduğunu, davalının eğitim giderlerinin muhtevasını ve dökümünü mahkemeye dahi sunmadığını, dosyanın bilirkişiye gönderilmesi talep edilmesine rağmen taleplerinin hukuka aykırı olarak mahkemece kabul görmediğini, tanık beyanlarında da görüleceği üzere eğitim öğretim süresinin yüksek lisansla sınırlı olması gerektiğini, ancak dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu belirtmek suretiyle istinaf etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; vasiyetnamenin, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (İstanbul Anadolu 8. Asliye Hukuk Mahkemesi) 2004/473 Esas, 2005/233 Karar ... ilamıyla tenfizine karar verildiğini ve kararın 19.09.2005 tarihinde kesinleştiğini, ikinci bir vasiyetnamenin tenfizi davası ikame edilemeyeceğini, kesinleşen bir ilk derece mahkeme kararının, başka bir ilk derece mahkemesi kararıyla kaldırılamayacağını, değiştirilemeyeceğini, kesin hüküm söz konusu olduğunu, vasiyetnamenin, mirasbırakanın son arzularını ihtiva eden bir ... olduğuna göre yapılacak yorumun da objektif değil, subjektif karakterli olduğunu, mirasbırakanın iradesine mutlak üstünlük tanınması gerektiğini, onun yerine geçerek vasiyetnamedeki arzusunun daraltılamayacağını, vasiyetnamenin metninde yer almayan bir olgunun ise, vasiyetnamenin yorumu ile var kabul edilemeyeceğini, vasiyetçinin "eğitimin devamı müddetince" diyerek kira gelirinin tahsis süresini eğitimle sınırladığını, hayatın olağan akışı ve olağan hayat deneyimlerine uygun olan eğitim süreci boyunca davalının söz konusu tahsisten yararlanma ... mevcut olduğunu, bu vasiyetname düzenlenirken vasiyetçi ...'nin, her konuyu ayrıntılarıyla belirtmek suretiyle hazırlattığını, davacı, davasını ispat edememişken mahkemece "olması gereken nedir" sorusunun cevabının arandığını, vasiyetçinin, vakıfların devamlılık süresini bildiğinden vasiyet alacaklısı davalının eğitim süresini kısıtlamadığını bildirerek hükmü istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Vasiyet edenin vasiyetnamesinde ...'de bulunan zemin kat bir numaralı bağımsız bölümün %15'ini davalı vasiyeti tenfiz memuruna, %85'ini ise davacı ... Kuvvetlerine intikalini, taşınmazın bakımı, onarımı ve mali mükellefiyetleriyle ilgili giderlerin kira gelirlerinden ödeneceğini, kalan kira gelirinin eğitimi yurt içinde veya yurt dışında devam ettiği müddetçe davalı ...'na ait olacağını vasiyet etmesine, vasiyetname metninin kira gelirinin tahsis süresi hususunda belirsiz olmasına, dinlenen tanık beyanları ve toplanan deliller nazara alındığında, mahkemece, vasiyet edenin son ... ve isteklerine elden geldiği kadar saygı ve bağlılık gösterilerek, gerekli araştırma ve inceleme yapılmasına göre, yerel mahkemece yazılı gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli olmuştur.” şeklindeki gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Her iki taraf da istinaf dilekçelerindeki itirazlarını tekrarlamak suretiyle hükmü temyiz etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vasiyetnamenin yorumlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi, 4721 ... ... Medeni Kanununun 532 nci maddesi,

2. Muris ölüme bağlı tasarrufu ile ölümden sonra sonuç doğurmak üzere hukuki işlemlerde bulunmuştur. Şayet murisin iradesi açıkça anlaşılamıyorsa bu durumda vasiyetnamenin yorumu ile sonuca gidilecektir. Ölüme bağlı tasarrufun (vasiyetnamenin) yorumlanmasında uygulanacak genel kural, öncelikle vasiyetnamenin metnine bağlı kalınarak sonuca gidilmesidir. Bu yapılırken murisin iradesi (Favor Testamenti) ve dış etmenlere bağlılık da söz konusu olacaktır.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.