Yargıtay Kararı 7. Hukuk Dairesi 2022/3476 E. 2023/4870 K. 18.10.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3476
KARAR NO : 2023/4870
KARAR TARİHİ : 18.10.2023

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1879 E., 2022/598 K.
KARAR : Davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddi, davacılar vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karasu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/177 E., 2021/324 K.

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil, terditli açılan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların murisi ... ile davacılar arasında imzalanan 16.05.2011 tarihli sözleşme neticesinde taşınmazın 6000 m²'lik kısmının 33.000,00 TL bedel karşılığında davacılara satıldığını, ancak taşınmazın tapusunun devredilmediğini, davacı ... tarafından taşınmaz üzerinde ev yaptırıldığını belirterek taşınmazın 6000 m²'lik tapu kaydının iptali ile davacılar adına 1/2'şer oranda tesciline, mümkün olmaması halinde verilen paranın güncel karşılığı ile taşınmaz üzerindeki değerli yapının karşılığı olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına 1/2'şer oranda tesciline, mümkün değilse paranın güncel karşılığı olan 92.503,21 TL, taşınmaz üzerindeki binanın asgari levazım bedeli olan 119.485,08 TL ve 55 adet fındık ocağı bedeli olan 27.000,00 TL'ye hükmedilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin adi yazılı şekilde yapıldığından dolayı geçersiz olduğunu, taşınmazın Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu'na göre bölünemez olduğunu, sözleşmenin ifasının hukuka aykırılık oluşturacağını, taşınmaz satın alınırken bölünemeyeceği hususunun davacılarca bilindiğini, davacı ...'a satılan yerin daha sonra bedeli ödenerek muris tarafından geri alındığını, bu nedenle davacı ...'un taşınmazla bir ilgisinin kalmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adi yazılı sözleşmenin taşınmaz satımı yönünden geçerliliğinin bulunmadığı, tarafların ancak sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği verdiklerini isteyebileceği, dava konusu taşınmazın üzerindeki yapının ayrı bir mülkiyetinin sözkonusu olamayacağı, Yargıtay kararlarında da çaplı taşınmazda iyiniyet iddiasının kabul görmediği, bu nedenle davacı tarafın yapı nedeni ile ancak hakkaniyete uygun bir miktar tazminat ( asgari levazım bedeli ) talep edebileceği, ağaç bedeli talebinin ise ağaçları diken kişinin davacı olduğunun ispat edilemediği bu nedenle reddedildiği gerekçeleriyle sözleşme bedelinin güncel karşılığı 92.503,21 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak davacılara verilmesine, asgari levazım bedeli 119.485,08 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak davacı ...’ya verilmesine, 27.500,00 TL fındık ocağı bedeli talebinin ve tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tescil taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, davalılar yararına hükmedilen 29.450,00 TL vekalet ücretinin hatalı olduğunu, davanın terditli açıldığını, bu davalarda reddedilen kısım için vekalet ücretine hükmedilmeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ...'a satılan yerin murisleri tarafından geri alındığını, bu nedenle ... yönünden davanın reddinin gerektiğini, asgari levazım bedeli ile taşınmaz değerinin fazla hesaplandığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını dilemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ıslahta dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınmasının mümkün olmadığı bu nedenle davacıların 27.500,00 TL fındık ocağı talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, davacıların ilk talebin reddine bağlı olarak ikinci talep hakkında kabul kararı verilmesi durumunda davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle davalılar vekilinin istinaf başvurularının reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulüne karar verilip ilk derece mahkemesi kararı bu yönlerden kaldırılarak yeniden hüküm tesis edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların fındık ocaklarına ilişkin taleplerini usulüne uygun ıslah ettiklerini, bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararının hatalı olduğunu, harçlandırılan bedel ve talepler üzerinden ret kararı verilen kısım sebebiyle davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, taşınmaz ve levazım bedelinin fazla hesaplandığını, rapora itirazların dikkate alınmadığını, davacı ...'a satılan yerin murisleri tarafından geri alındığını, bu nedenle bu davacı yönünden davanın reddinin gerektiğini belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil ikinci kademede tazminat istemine yöneliktir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 ... ... Medeni Kanunu’nun 706, 6098 ... ... Borçlar Kanunu’nun 237, 2644 ... Tapu Kanunu'nun 26 ve Noterlik Kanunu'nun 60 ve 89 uncu maddeleri, 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 Esas, 1940/77 Karar ... Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve her ne kadar geçersiz sözleşmelerde alacağın denkleştirici adalet ilkesi uyarınca belirlenmesi gerekirken mahkemece, taşınmaz rayiç değerinin sözleşme tarihine uyarlanması suretiyle hesaplanan alacağa hükmedilmiş ise de, ıslah edilen ve hükmedilen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenen değerin altında kaldığı, taleple bağlı kalınarak hükmedilen miktarın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşılmakla davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.