YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3661
KARAR NO : 2022/8017
KARAR TARİHİ : 26.12.2022
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
KARAR : Kısmen Kabul, Kısmen Ret
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, kardeş olan tarafların 04.03.1992 tarihinde Çatalca 1. Noterliği’nde düzenlenen sözleşmeyle murislerinden kalan taşınmazlarla ilgili karşılıklı feragatte bulunulduğunu, buna göre davacının ölü eşi …’dan gelen tüm taşınmazlar ile yine …’a annesi ve babasından kalıp da davacıya intikal edecek tüm taşınmazların davalıya verileceği; bunun karşılığında da tarafların anne ve babalarından miras kalan tüm taşınmazlarda davalıya isabet edecek payların davacıya devredileceğinin kararlaştırıldığını açıklayarak, dava konusu 233, 584 (854 olarak düzeltilmiş) ve 222 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının davalının payı oranında iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, tarafların noterde düzenlenen sözleşme doğrultusunda bir kısım edimlerini yerine getirdiğini, bu kapsamda davalının 6 adet taşınmazdaki hisse devrine karşılık, davacının 4 adet taşınmazdaki hissesini devrettiğini, davacının edimini yerine getirmeden davalıdan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece ilk olarak, taraflar arasındaki sözleşmenin mirastan feragat sözleşmesi olmayıp miras payının devri (TMK m.677) niteliğinde olduğu, davacı tarafın sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmediği, bu nedenle de davalıdan sözleşmeye göre taşınmazların adına tescilini isteyemeyeceği; ayrıca talebe konu taşınmazlardan bir kısmının davalıya miras yoluyla intikal eden taşınmazlar olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. YARGITAY BOZMA KARARI
1.Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.02.2016 tarihli ilamında; davalının miras payı oranında iptali ile davacı adına tescili istenen sözleşmeye konu taşınmazların tedavüllü tapu kayıtları ve kadastro tutanaklarının tetkikinde, sadece 222 parsel sayılı taşınmazın 1/4 payının tarafların anneleri … İmrat adına kayıtlı olduğu, talebe konu diğer taşınmazlarda tarafların ortak murislerinden intikal eden bir pay bulunmadığı, bu durumda geçerli olan ve miras payının devri niteliğinde olan sözleşmeye değer verilerek 222 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.02.2016 tarihli ilamına karşı kararın düzeltilmesi istenmesi üzerine, Dairece 13.06.2018 tarihli ilamıyla; davaya konu 854 parsel sayılı sayılı taşınmazdaki malik … …’ın, … olan baba adının İskender olarak düzeltildiği, 1/4 … …: … kızı adına olan kaydın da, kişi bilgilerinin düzeltilmesi sureti ile … İmrat: İskender kızı olarak düzeltildiği, böylelikle davalı …’nin annesi … İmrat’ın, davaya konu 854 parsel sayılı taşınmazda pay maliki olduğu anlaşıldığı, bu durumda geçerli olan ve miras payının devri niteliğinde olan sözleşmeye değer verilerek 854 parsel sayılı taşınmaz yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın tamamen reddine karar verilmesi doğru olmayıp, Daire’nin, davacı vekilinin 854 parsel sayılı taşınmaza yönelen temyiz itirazlarının reddine ilişkin kararının da maddi hataya dayalı olduğu gerekçesiyle karar düzeltme talebinin kabulüne karar verilmiştir.
V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; açılan davanın İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Çiftlikköy Mah. 222 sayılı parsel ve 854 sayılı parseller yönünden davalının hisselerinin iptali ile davacılar adına tesciline, İstanbul ili, Çatalca ilçesi, Çiftlikköy Mah. 233 sayılı parsel yönünden talebin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Karar, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Nedenleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada mevcut mirastan feragat sözleşmesinin dikkate alınmadığını, 233 parsel yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, gerekçeli karar başlığında davacılardan … İmrat’ın gösterilmediğini, davacıların yokluğunda davalı vekilinin tavzih talebinin kabul edilmesinin yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek hükmü temyiz etmiştir.
2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davada taşınmazın değeri üzerinden harç tamamlanmadan karar verildiğini, bozma ilamı ile 233 parsel yönünden verilen karar kesinleştiğinden bahsi geçen taşınmaz hakkında karar verilemeyeceğini, taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince davacı tarafın 6 adet taşınmazı devretmesi gerekmekte iken 4 taşınmaz devrettiği için davalı tarafın diğer taşınmazlar yönünden devir yapmadığını, 222 ve 84 parsellerde mirasçılar tarafından intikal gerçekleştirilmediğinden miras payının devrinin hukuken ve fiilen mümkün bulunmadığını ileri sürerek hükmü temyiz etmiştir.
B. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil talebine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.Öte yandan, 492 sayılı Harçlar Kanununun “Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi” başlıklı 30. maddesinde “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409’uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır” hükmü yer almaktadır. Madde metninden de anlaşıldığı üzere, yargılama sırasında dava açılması sırasında yatırılmayan eksik harç tamamlanmadan yargılamaya devam olunmaz. Zira, harcın tamamlanması kamu düzenine ilişkin hususlar içindedir.
2.6100 sayılı HMK’nın 297. maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli olup, HMK’nın 294. maddesi uyarınca hüküm, yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar olduğundan, hüküm fıkrasında mahkemenin neye karar verdiği açıkça yazılmalı ve hükmün infazı mümkün olmalıdır.
3.6100 sayılı HMK’nın, “hükmün kapsamı” başlığını taşıyan 297. maddesinin (b) bendinde, tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile TC kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad soyadları ile adreslerinin de kararda yer alması gerektiği düzenlenmiştir. Belirtilen Yasa hükmüne göre tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile adreslerinin karar başlığında gösterilmesi zorunludur.
4.Tarafların, davanın görülmesi ve sonuçlandırılması için ödedikleri paraların tümüne yargılama giderleri denir. Keşif giderleri, tanık ve bilirkişiye ödenen ücret ve giderler, yargılama sırasında yapılan diğer tüm giderler, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderleri kapsamındadır (HMK m 323).
5.Kural olarak yargılama giderleri davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m 326). Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir ( HMK m. 332 / 1,2 ).
3.Değerlendirme
1.Davacılar dava dilekçesinde; dava konusu 233, 854 ve 222 parsel sayılı taşınmazların tescilini talep etmiş olup, tapu iptal ve tescil talebi niteliği itibarıyla nispi harca tabi davalardan olduğundan, mahkemece dava konusu edilen taşınmazların değeri üzerinden harç tamamlattırılmamıştır. Harçlar Kanununun 30. maddesine aykırı biçimde eksik harç tamamlanmadan yargılamaya devamla hüküm kurulması doğru görülmediğinden, mahkemece yapılması gereken iş; süresinde eksik harç ikmal edildiğinde işin esası hakkında bir karar vermek olmalıdır.
2.Öte yandan, mahkemece hüküm sonucunda taşınmazdaki paydaşı muris … İmrat’ın payından davalı Dudu’nun devrettiği miras payı üzerinden tapu iptal ve tesciline karar verilmesi gerekirken, infaza elverişli olmayacak ve tereddütte mahal verecek şekilde davalının hissesinin iptaline karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.
3.Ayrıca, tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile adreslerinin karar başlığında gösterilmesi zorunlu olduğundan, davacı … İmrat’ın gerekçeli karar başlığında davacı olarak gösterilmemiş olması da doğru değildir.
4. Kabule göre de, mahkemece HMK m. 332 / 1,2’ye aykırı olacak şekilde yargılama giderlerinin dökümü de yapılmamıştır. Nitekim mahkemece kısmen kabul ve ret oranına göre yargılama dökümü yapılmaması nedeniyle denetime elverişli bir hüküm mevcut bulunmadığından, taraflara hangi oranlarda yargılama giderine hükmedildiğinin de denetimi mümkün değildir.
5.Yine kabule göre, iptaline karar verilen payların hükümde gösterilmemesi nedeniyle kararın infazında tereddüt oluşturacağının gözetilmemiş olması da doğru görülmemiştir.
6.Mahkemece belirtilen hususlar göz ardı edilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
VI.KARAR
Açıklanan nedenlerle;
Davacılar vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,
Peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
26.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.