YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/369
KARAR NO : 2023/1991
KARAR TARİHİ : 05.04.2023
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Körfez 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen her iki davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi …..’ün 11.06.2018 tarihinde vefat ettiğini, murisin şahıslara ve şirketlere borçlarının bulunduğunu, ancak aktif malvarlığının bulunmadığını belirterek terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Birleştirilen davada davacı dava dilekçesinde; kardeşi A…’ün 11.06.2018 tarihinde vefat ettiğini, murisin borcunun bulunduğunu ancak aktif malvarlığının bulunmadığını belirterek terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasçılığının kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; muris aleyhine Kocaeli 3. İcra Müdürlüğünün 2014/11997 E. sayılı icra takibinin başlatıldığını, murisin şirketlerine 04.02.2019 tarihi itibariyle 1.782,30 TL ana para, 3.342,89 TL vade farkı olmak üzere toplam 5.125,25 TL borcu bulunduğunu, murisin aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde araştırılıp belirlenmesi, özel yetkili vekaletnamenin sunulması, mirasçıların murisin mirasını açık veya örtülü olarak kabul etmemiş olmaları ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek resen belirlenecek nedenlerle birlikte davanın reddini istemiştir.
2. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; murisin ölüm tarihinde değerinin yaklaşık olarak 200.000,00-250.000,00 TL olan taşınmaza sahip olduğunu, murisin aktif malvarlığının pasif malvarlığından fazla olması nedeniyle mirasın hükmen reddinin mümkün olmadığını, resmi tasfiye yapılması gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını ve davanın reddini istemiştir. Davalı … vekili 17.10.2019 tarihli beyan dilekçesinde; murisin Körfez İcra Müdürlüğünün 2019/1917 E. sayılı icra takibi nedeniyle olan borcunun tahsil edildiğini, davacıların taraflarına borcunun kalmadığını, davanın husumet yokluğundan reddini istemiştir.
3. Davalı …Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili yönünden yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, davanın Sulh Hukuk Mahkemelerinde açılması gerekirken Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılmasının da hatalı olduğunu, davanın 3 aylık süre içerisinde açılmadığını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını belirterek davanın öncelikle husumetten, kabul edilmediği takdirde esastan reddini istemiştir.
4. Davalı … Yönetim A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın 3 ay içerisinde açılmadığını, murisin terekesinin borca batık olmadığını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini davanın reddini istemiştir.
5. Davalı … vekili; murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin borca batık, mirasçılarının mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunmaması ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
6. Davalı … vekili; murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin borca batık, mirasçılarının mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunmaması ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile murisin terekesinin borca batık olduğu kanaatine ulaştığı gerekçesiyle asıl ve birleştirilen her iki davanın kabulü ile mirasın hükmen reddinin tesciline ve murisin terekesinin borca batık olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı … vekili istinaf dilekçesinde, terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık ve mirasçıların mirası kabullenme anlamında davranışlarda bulunmamaları gerektiğini belirterek mahkemenin eksik inceleme ile verdiği kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece usulünce murisin aktif ve pasifinin ölüm tarihi itibariyle araştırıldığı murisin aktif ve pasifleri dikkate alındığında terekesinin borca batık olduğunun anlaşıldığı, mirasçıların terekeyi kabullenme anlamına gelen davranışlarının olmadığı ve her ne kadar mahkemece verilen kararda tescil yönünde karar verilmişse de olması gerekenin tespitine şeklinde karar verilmesi olduğu ancak bu hususun mahallinde düzeltilebilir maddi bir hata olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı …. Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece murisin terekesinin borca batık olup olmadığının eksik araştırıldığını, muris ve murisi evvellerin tapu ve araç sorgusununu yapılmadığını, muris hakkında çok sayıda icra takibi bulunmasının tek başına acze delalet etmeyeceğini, mirasçıların mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, resen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olması ve mirasçıların mirası kabullenme anlamına gelen davranışlarda bulunmamaları gerektiğini belirterek mahkemece eksik inceleme ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 605/2 inci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
a.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
b.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 inci maddesi
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Dairemizce tetkik edilen dosya incelendiğinde, mahkemece murisin aktif ve pasifinin tespiti için ölüm tarihi itibariyle kanuna uygun araştırmaların yapıldığı ve mirasın hükmen reddi davası için gerekli belgelerin dosya içerisine alındığı görülmüş, murisin terekesindeki pasifin aktifinden fazla olduğu yani terekesinin borca batık olduğu tespit edilmiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ….. Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş. vekili ve davalı … vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı … Alışveriş Merkezleri Ticaret A.Ş.’ye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.