Yargıtay Kararı 7. Hukuk Dairesi 2022/4140 E. 2023/5044 K. 25.10.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4140
KARAR NO : 2023/5044
KARAR TARİHİ : 25.10.2023

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/663 E., 2022/765 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/191 E., 2021/142 K.

Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali, olmaz ise muhdesatın beyanlar hanesine yazılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacı şirketin 2011 yılından beri Sivas ili, Yıldızeli ilçesi, Kavak Köyü, ... Mevkii, 186 ada 5 parsel ... taşınmazın sınırları içerisinde maden işletmeciliği yaptığını, bu işletmeler için ÇED raporu dahil tüm yasal izinlerin alındığını, bölgenin ham topraktan oluşan bir arazi yapısına sahip olduğunu, arazinin evveliyatında mera olarak hiç kullanılmadığını, arazi yapısı ve bitki örtüsü itibarı ile mera olabilecek vasıfta bulunmadığını, Sivas İl Mera Komisyonu'nun 20/02/2014 tarihli ve 424 numaralı kararı ile dava konusu taşınmazın ham toprak olan cinsinin mera olarak değiştirilmesine karar verildiğini, kararın Yıldızeli Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından cins değişikliği nedeni ile tapuya işlendiğini, mera komisyon kararının alınmasından önce arazide fiili tespitler yapılması gerekirken yapılmadığını, cins değişikliğinden haberinin olmadığını, kararla ilgili duyuru, askı ve ilan işlemlerinin usulüne uygun yapılmadığını belirterek, davacının işletme ve maden arama haklarını olumsuz etkileyen mera kaydının iptali ile ham toprak olarak cins belirtilmesi ile tesciline, olmaz ise şirket lehine dava konusu taşınmazda, "kalker ocağı, hazır beton santrali, konkasör tesisi bulunduğu ve maden arama izni bulunduğu hususunun" beyanlar hanesine şerh edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiği halde, cevap dilekçesi vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile Sivas ili, Yıldızeli ilçesi, Kavak Köyü, 186 ada 5 parsel ... taşınmazın mera olarak belirlenmesine dair Sivas İl Mera Komisyonu'nun 20/02/2014 tarih, 425 numaralı kararının iptali ile dava konusu taşınmazın ham toprak olarak tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen kararın kaldırılması talebi ile istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
1.Davalı idare temsilcisinin istinaf başvurusunun kamu düzenini ilgilendiren dava şartları yönünden yerinde olduğundan kabulüne,

2.Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/06/2021 tarihli ve 2019/191 Esas, 2021/142 Karar ... kararının 6100 ... HMK'nın 353/1-b/2 nci maddesi gereğince kaldırılarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına,

3.Açılan davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan HMK'nın 114/1-d,115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Mera komisyon kararının alınmasından önce, arazide fiili tespitler yapılmadığını, Komisyon kararının duyuru, askı ve ilan işlemlerinin usulüne uygun yapılmadığını, davacı şirketin 2011 yılından beri, mera olarak ilan edilen Sivas ili, Yıldızeli ilçesi, Kavak Köyü, ... Mevkii, 186 ada 5 parsel ... taşınmazın sınırları içerisinde, maden (kalker ocağı, hazır beton santrali ve konkasör santrali) işletmeciliği yaptığını, ÇED raporu dahil tüm yasal izinlerin alındığını, taşınmazın ham topraktan oluşan arazi yapısına sahip olduğunu, arazinin evveliyatında veya güncel olarak mera olarak kullanılmadığını, o yerde ticari faaliyet gösteriyor olmasından dolayı hukuki yararının bulunduğunu, bu nedenle aktif dava ehliyeti yokluğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Mera Komisyon Kararının iptali, olmaz ise muhdesatın tesbiti ile beyanlar hanesine tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4342 ... Mera Kanun'u hükümleri.

3. Değerlendirme
Davacı, kalker ocağı işletmek amacı ile kendisine tahsis edilen yerin mera olarak tespiti nedeniyle kişisel hakka dayanarak Mera Komisyon kararını iptalini talep etmektedir. Kendisine tahsis yapılan davacının tahsisten kaynaklanan kişisel hakkına dayanarak Mera Komisyon kararının iptalini talep etme ... bulunmamaktadır. Davacının bu nedenle aktif dava ehliyeti bulunduğundan söz edilemez.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.