YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5
KARAR NO : 2023/1340
KARAR TARİHİ : 06.03.2023
MAHKEMESİ : …Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkiline ait olan dava konusu taşınmazların cami olarak kullanıldığını, eski yapı olması nedeniyle riskli yapı şerhi bulunduğunu, herhangi bir afet durumunda insanlara zarar verebileceğini, daha önce il ve ilçe müftülüğüne, belediyeye ve davalı kuruma başvurmalarına rağmen sonuç alamadıklarını belirterek, elatmanın önlenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; müvekkil kurumun yalnıza camileri yönetim yetkisi bulunduğunu, mülkiyeti davacıda olsa bile tasarruf yetkisinin bulunmadığını, camilerin kamu malı niteliğinde olduğunu, davalı kuruma husumet
yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu tapuya kayıtlı taşınmazlara davalı tarafından el atıldığı sonucuna varılmış, haksız ve hukuka aykırı olarak davalının davacının taşınmazına yaptığı el atmanın önlenmesine, harç ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mülkiyet hakkının davacı tarafta olduğu konusunda tereddüt olmamakla birlikte, bu davacı tarafa dava konusu taşınmaz üzerinde istediği gibi tasarruf etme yetkisi vermediğini, dava konusu taşınmazın yapımı ile ilgili imar, inşaat ve iskan hukukuna aykırılıkların bulunması durumunda dahi Başkanlıklarının ve Gerze İlçe Müftülüğü’nün hukuken sorumluluğunun bulunmadığını belirtmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile; Davalı … genel bütçeye dahil olup 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olmasına rağmen yerel mahkemece aleyhine harca hükmedilmiş olması yasaya aykırı olduğundan, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, camilerin davalı kurumun izniyle açıldığını ancak yalnızca yönetim yetkisinin olduğunu, dava konusu taşınmazların mülkiyeti davacıya ait olsa bile camilerin kamu malı olması nedeniyle istediği gibi tasarrufta bulunamayacaklarını, camilerin inşası, imar ve ihyası için kurumun ödeneğinin bulunmadığını, husumetin kendilerine değil ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 683. maddesi.
3.633 sayılı Diyaet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un 35. maddesi.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut olayda dava konusu taşınmazın niteliği dikkate alındığında, davalı …’nın 633 sayılı Diyaet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 35. maddesi uyarınca cami ve mescitlerin açılmasına izin vermek, cami görevlilerini atamak gibi caminin yalnız yönetiminden sorumlu olduğu, bunun dışında herhangi bir tasarrufunun olmadığı anlaşıldığından, husumetin yasal hasım olan …’na yöneltilmesi zorunlu olup yasal hasım yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağından davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
3. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2-d numaralı bendinde yer alan “Davacı tarafından yapılan 1.696,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,” ibaresinin ve 2-e numaralı bendinde yer alan “Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 119.778,90 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” ibaresinin hükümden çıkartılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.