YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5054
KARAR NO : 2023/1370
KARAR TARİHİ : 07.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen miras taksim sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı … vekili ve davalı-birleştirilen davada davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 07.03.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacılar vekili Av. … geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 26.02.2008 tarihinde bir araya gelerek “protokol” başlıklı miras taksim sözleşmesi düzenlediklerini, sözleşmeye göre 321 parselin tamamı ve 275 parselden 7000 m2 davacı …’a, 275 parselden 15.000 m²nin davacı …’a, 275 parselden 14.000 m² davacı …’ye, 308 parselden 10.000 m² davacı …’a, 308 parselden 18.000 m² davacı …’a, 276 parselden 14.000 m² davacı …’na, 276 parselden 15.000 m² davacı …’a ait olduğunu açıklayarak, taksim sözleşmesinde belirtilen şekilde tapuların iptali ile davacılar adına tesciline, ifrazın mümkün olmaması halinde taşınmazların genel yüzölçümüne oranlanması sonucu bulunacak hisselerin adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.
2. 14.03.2013 havale tarihli dilekçesinde ise; 275 parsel yönünden davaya alacak davası olarak sürdürdüklerini ileri sürerek, 41.012.00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
3. Birleştirilen … Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/216 Esas sayılı dava dosyasında davalı-birleştirilen davacı … vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 276 parsel sayılı taşınmazın 55.000 m² olduğunu, davacıya ise taksim sözleşmesinde 16.114 m² yer verildiğini ve tescil edildiğini, ancak dava konusu taşınmazda mırasçılarca taksim sözleşmesinde paylaşılmayan 7.886 m²’nin açıkta kaldığını ve paylaşılmayan bu kısım yönünden kendisine miras payı oranında düşecek 2.697,18 m²’nin verilmesi gerektiği gerekçesiyle tapu iptali ve tescile karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı … cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacıların davalarında haksız olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2013 tarihli ve 2012/1 Esas, 2013/185 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile 275 parsele ilişkin açılan bedel davasının kabulü ile 42.000,00 TL’nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile 15.000,00 TL’sinin davacı …’a, 14.000,00 TL’sini davacı …’ye, 7.000,00 TL’sinin …’a verilmesine, 308 parselle ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile Kisir Köyü 308 parsel sayılı taşınmazda davalı …’ ın 1/8 hisse oranında tapusunun iptali ile 5000/112552 payda davacı … adına, 9069/112552 payda davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, 321 parsel yönünden davanın kısmen kabulü ile Kisir Köyü 321 parsel sayılı taşınmazda davalı …’ın 1/8 hisse oranında tapusunun iptali ile 1/8 oranında … adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davalının 276 parsel sayılı taşınmazda maliki olmadığı anlaşıldığından 276 parsel yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2013 tarihli ve 2012/1 Esas, 2013/185 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince 08.04.2015 tarihli ve 2014/25901 Esas, 2015/7942 Karar sayılı ilamında; dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, deliller değerlendirilerek karar verildiğine ve taktirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre tarafların bozma gerekçesi kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
3. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden; dava konusu 276 parsel sayılı taşınmaza ait tapu kayıtlarının incelenmesinde; tarafların ortak mirasbırakanı …. adına tapulama nedeni ile 02.06.1983 tarihinde tapuya tescil edildiği, 12.06.2008 tarihinde mirasçılar adına intikal gördüğü, 22.06.2012 tarihinde hükmen mülkiyet hisse oranlarında düzeltme gerçekleştirildiği ve yargılama devam ederken davalının 14.08.2012 tarihinde payını dava dışı 3. kişiye sattığından taşınmazda payının bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu husus mahkemenin de kabulünde olduğu, bu durum karşısında HMK’nın 125 inci (HUMK. m. 186) maddesi gereğince davacılardan seçimlik hakkının sorulması, davalarını mülkiyete yönelttikleri takdirde 276 parsel sayılı taşınmazda davalının payını satın alan maliklere davanın yöneltilmesi, taraf delillerinin toplanması, tazminat (bedel) hakkını seçmeleri halinde davanın bulunduğu haliyle yürütülmesi, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, seçimlik hak gözden kaçırılarak, davalının 276 parsel sayılı taşınmazda malik olmadığı gerekçe yapılarak davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
4. Davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden; dosya içeriğinden dava konusu 275 parsel sayılı taşınmaz hakkında; Söke Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.08.2010 tarihli ve 2008/646 Esas, 2010/897 Karar sayılı ilamı ile taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığının 08.03.2011 tarihli ve 2010/12655 Esas, 2011/2658 Karar sayılı ilamı ile onanarak 08.03.2011 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Söke Sulh Hukuk Mahkemesi (Satış Memurluğu) 2011/10 sayılı satış dosyasının incelenmesinde ise; dava konusu 275 parsel sayılı taşınmazın hissedarlardan …, Kadir Ceylan ve … adlarına hisseleri oranında Av. … Kücükceylan’a 09.02.2012 tarihli 2. açık arttırmada 118.500,00 TL’ye ihale edildiği, ihaleye itiraz bulunmadığından satış işleminin 16.02.2012 tarihinde kesinleştiği, bu parsel ve dava dışı 857 parsel ile birlikte davalının hissesine 14.640,00 TL alacak düştüğünün belirtildiği görüldüğü, hal böyle olunca davacıların haklı olan iptal/tescil talebi, yapılan bu satışla bedele dönüştüğünden; dava konusu 275 parsel sayılı taşınmazın satış suretiyle davalının hissesine düşen miktar üzerinden paya düşen satış hakkının taksim sözleşmesindeki paylaşım oranına göre davacılara ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgıya düşülerek 24.01.2013 tarihli keşif sonrasında ziraat bilirkişi raporunda dava konusu 275 parsel hakkında belirtilen değer üzerinden belirlenen alacağın ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
1. İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;
2. 275 parsele ilişkin açılan bedel davasının kabulü ile 14.640,00 TL’nin davalı …’dan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile 6.099.881 TL’sinin davacı …’a, 5.693.293 TL’sinin davacı …’ye, 2.846,825 TL’sinin davacı …’a verilmesine,
3. 308 parselle ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile Kisir Köyü 308 parsel sayılı taşınmazda davalı …’ın 1/8 hisse oranında tapusunun iptali ile 5000/112552 payda davacı … adına, 9069/112552 payda davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
4. 321 parsel yönünden davanın kısmen kabulü ile Kisir Köyü 321 parsel sayılı taşınmazda davalı …’ın 1/8 hisse oranında tapusunun iptali ile 1/8 oranında … adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
5. Kisir Köyü 276 parsel sayılı taşınmazda tapu kaydının iptali ile 211/55000 payda davacı … adına, 5277/55000 payda davacı … adına, 14755/55000 payda davacı … adına, 15831/55000 payda davacı … adına, 17006/55000 payda davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline,
6. Birleştirilen davanın davacısı … açısından taraf sıfatı olmadığından davanın reddine,
7. Fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı-birleştirilen davacı … ile davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 276 parsel sayılı taşınmazda davacı … Küçükceylan’a 2110/55000 oranında pay tescil edilmesi gerekirken, 211/55000 oranında pay tescil edilerek eksik pay tescil edildiğini, davalı … tarafından açılan bir dava olmadığı halde davalı lehine pay tescil edilmesinin hatalı olduğunu, davanın kısmen kabulü ve birleştirilen davanın reddine karar verildiği halde davacılar lehine eksik vekalet ücreti takdir edildiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
2. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı … adına hükmen tescil edilen 16.114 m2’lik yeri satın aldığını, daha fazlasına yönelik bir talebinin bulunmadığını, davalının iyi niyetli 3. kişi konumunda bulunması nedeniyle aleyhine açılan davanın tümden reddinin gerektiğini, ayrıca mahkemece nisbi vekalet ücreti takdirine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
3. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; birleştirilen davalarının karar başlığında gösterilmediğini, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre 276 parsel sayılı taşınmazın 55.000 m² olması nedeniyle taksim sözleşmesine göre davalı …’a düşecek kısmın 16.114 m² değil 18.881,18 m² olması gerektiğinin belirtildiği, yine rapora göre taksim sözleşmesinde paylaşılmayan 7.886 m² bulunduğunun belirtilmesi karşısında birleştirilen davanın kabulüne karar verilmesinin gerektiğini, dolayısıyla davalı … tarafından açılmış bir dava bulunmadığı halde taksim edilmeyen miktar oranında Mehmet adına tescil kararı verilmesinin doğru olmadığını nitekim bu açıkta kalan kısımların kök mirasçı … adına tescil edilmesinin gerektiğini, 275 parsel için bilirkişi raporunun yanlış olduğunu, taksim sözleşmesinde davacı …’a 15.000 m2 yer verilmesine rağmen bilirkişilerin 17.000 m2 yer üzerinden hesaplama yaptığını, 275 parselin satışından gelen bedelin yanlış hesaplandığını, bu satış bedelinin içinde 587 parselin de bedelinin bulunduğunu, bu miktar düşülmeden hesap yapıldığını, ayrıca mahkemece nisbi vekalet ücreti takdirine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, miras taksim sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. MK m. 677/1 inci maddesi gereğince, terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.
2. Mirasçılar arasında yapılan bu tür sözleşmeler yapıldıkları tarihten itibaren ifa (yerine getirme) olanağına sahiptirler. Alacaklı, yapıldığı tarihten itibaren bu sözleşmeye dayanarak, sözleşme gereğinin yerine getirilmesini miras payını devredenden isteyebilir ve ona karşı davayı açabilir. (TMK.m.677/1 fıkra). Taşınmazın elbirliği mülkiyetine tabi olması, bu isteğe engel oluşturmaz.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre tarafların vekalet ücreti ile dava konusu 276 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosyanın incelenmesinde dava konusu Kisir Köyü 276 parsel sayılı 55.000,00 m² yüzölçümlü taşınmazda yapılan 3402 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kadastro çalışmaları neticesinde taşınmazın 10.01.2023 tarihinde 102 ada 35 parsel olarak 53.978,59 m² olarak tescil edildiği anlaşılmıştır. Bu suretle taşınmazın yüzölçümü değiştiğinden taksim sözleşmesindeki paylaşım oranı dikkate alınmak suretiyle ve gerektiğinde bilirkişiden rapor alınmak suretiyle payların yeniden hesaplanması gerekmektedir.
3. Bunun yanında davalı-birleştirilen davada davacı …’ın dava konusu 276 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak miras taksim sözleşmesinde paylaşıma konu edilmeyen kısma yönelik açtığı birleştirilen Söke 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/216 Esas sayılı davadan dolayı taraf sıfatı bulunduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Yukarıda (1) numaralı paragrafta açıklanan tarafların sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. (2,3) No.lu paragraflarda açıklanan nedenlerle, davacılar vekili, davalı-birleştirilen davada davacı … ile davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
3. Bozma gerekçesine göre davacılar vekili, davalı-birleştirilen davada davacı … ile davalı … vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
4. Yargıtay duruşma vekalet ücreti olan 8.400,00 TL’nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
5. Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,
6. Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
07.03.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.