YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5191
KARAR NO : 2023/550
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen suya elatmanın önlenmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili davalının sınırları içerisinde bulunan “Su Çıkan Mevkii” olarak bilinen alanda zengin içme suyu kaynağı bulunduğunu, davacının su ihtiyacının DSİ tarafından yapılan sondaj çalışması sonucu elde edilen kaynaktan karşılandığını ancak, son zamanlarda içme suyu kaynağının arsenik değerlerinin normal değerlerin üzerinde bulunduğunun tespit edildiğini, davacının içme suyu ihtiyacını karşılayacak başka kaynağının bulunmadığını ileri sürerek, su ihtiyacının “Su Çıkan Mevkii” olarak bilinen alandan temin edilmesinin gerekli olup olmadığının tespiti ve davalının dava konusu su kaynağından yararlanmasını engelleyen müdahalesinin men’ine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, …. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/345 Esas, 1997/448 Karar sayılı dosyası ile görülen davada verilen kararın bu dava için kesin hüküm teşkil ettiğini, dava konusu suyun debisinin düşük olduğunu, kasabada nüfusun artması nedeniyle suyun kendilerine yetmediğini, suyun arsenik oranı yüksek olsa bile davacının suyu arıtma yollarını denemesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2014 tarih ve 2014/214 Esas, 2014/771 Karar sayılı kararıyla; davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, davanın suya elatmanın önlenmesi istemine ilişkin olduğu, kesin hüküm teşkil ettiği kabul edilen Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/345 Esas, 1997/448 Karar sayılı dosyasında görülüp sonuçlanan davada davacı … ile davalı … arasında, davacının kadim hakka dayalı olarak suya elatmanın önlenmesini istediği, kesin hükmün oluşabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği belirtilmiştir.
a. Somut olayda; davacının “Su Çıkan Mevkii” olarak bilenen alanda su ihtiyacının DSİ tarafından yapılan sondaj çalışması sonucu elde edilen kaynaktan karşılandığı, içme suyu kaynağının arsenik değerlerinin normal değerlerin üzerinde bulunduğunun tespit edilmesi nedeniyle davacının su ihtiyacının “Su Çıkan Mevkii” olarak bilinen alandan temin edilmesinin gerekli olup olmadığının tespiti ve davalının dava konusu su kaynağından yararlanmasını engelleyen müdahalesinin önlenmesinin istendiği anlaşılmaktadır.
b. Bu duruma göre, dava nedenleri farklı olduğundan yukarıda belirilen Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bu dava için kesin hüküm teşkil etmeyeceği, işin esasına girilerek inceleme yapılması ve karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. (İlk Derece/Bölge Adliye) Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalının 18.10.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (1) numara ile gösterilen su kaynağına yönelik haksız müdahalesinin men’ine, fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davaya ilişkin kesin hüküm bulunduğu, dosyada mevcut belge ve cevabi yazıların dikkate alınmadığı, kaynak (1)’in davacıya verilmesi ile baraj ve göletin beslenme kaynağı kesileceğinden geniş bir arazinin susuz kalacağı, sosyo-ekonomik ve toplumsal gerçeklerin gözardı edildiği, eksik inceleme ile karar verildiği nedenler ile hüküm temyiz edilmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, suya elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, aynı Kanun’un 303 üncü maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 756 vd. maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.