YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5466
KARAR NO : 2022/8169
KARAR TARİHİ : 29.12.2022

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı-birleştirilen davada davacı vekili tarafından, davalı ile birleştirilen davada davalılar aleyhine 23.07.2009 ve 20.12.2019 günlerinde verilen dilekçeler ile irtifak hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl istenmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; asıl ve birleştirilen davanın reddine dair verilen 20.05.2022 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava ve birleştirilen dava, irtifak hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve kal isteğine ilişkindir.
Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin irtifak … sahibi olduğu 1561 parsel sayılı taşınmaz üzerine davalının ruhsatsız bina yapmak sureti ile havai irtifak hakkını ihlal ettiğini belirterek emniyet mesafesine müdahalenin önlenmesini ve binanın irtifak hakkına tecavüzlü kısmının kal’ini talep etmiştir.
Davalı … vekili, dava konusu taşınmazdaki yapının irtifak … tesisinden önce inşa edildiğini, binanın yıkımının fahiş zarara neden olacağını, gerekirse davacı kurumun hattı daha yüksekten geçirebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen hükmün, davacı vekilince temyizi üzerine; Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin, 18.04.2019 tarih, 2016/10237 Esas, 2019/3623 Karar sayılı ilamıyla hükmün “…davacıya 1561 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında malik olarak gözüken … ve irtifak hakkına tecavüzlü olduğu iddia edilen binanın diğer kullanıcısı olduğu sabit olan Sadullah oğlu … hakkında ayrı bir dava açıp bu dava ile birleştirilmesi hususunda süre vermek, taraf teşkili sağlandığı takdirde işi esastan sonuçlandırmak, taraf teşkili sağlanamadığı takdirde ise davanın husumet eksikliğinden reddetmek olmalıdır.” gerekçesi ile bozulmasına karar verilmesi üzerine davacı vekili birleştirilen dava ile Sultanbeyli Belediye Başkalığı ve … aleyhine asıl dava ile aynı istemle dava açmıştır.
Birleştirilen davada davalı … vekili; binanın irtifak … tesisinden çok önce yapıldığını, davacının hattı yükseltebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Birleştirilen davada davalı … vekili; dava konusu 1561 parsel sayılı taşınmazın 7816 ada 4 parsel numarasını aldığını ve 7143 sayılı Yasa’nın geçici 1 inci maddesi uyarınca tapuda muvakkaten idare adına tescil edildiğini belirterek davanın husumetten reddini savunmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı-birleştirilen davada davacı vekili temyiz etmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Taşınmaz mülkiyetinin içeriği” başlığını taşıyan ve mülkiyetin kapsamını belirleyen 718 inci maddesi “Arazi üzerindeki mülkiyet kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki … ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer” hükmünü taşımaktadır. Arazideki yapılar kavramı ise aynı Yasa’nın 722-728 inci maddelerinde düzenlenmiş olup Türk Medeni Kanunu’nun 727 inci maddesinde de mecralara yer verilmiştir. 727 inci madde; “Su, gaz, elektrik ve benzerlerinin mecraları, işletmenin bulunduğu taşınmazın dışında olsalar bile aksine bir düzenleme olmadıkça işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayılır.” İrtifak … sahibinin hakkın kullanımına el atma olduğu zaman bunun giderilmesini isteme olanağı da vardır.
Somut olaya gelince; irtifak … sahibi davacı dava dilekçesinde enerji iletişim hattının geçtiği yerde davalılar tarafından tehlikeli ve irtifak hakkını ihlal eder şekilde yapı yapıldığını iddia ederek irtifak hakkına el atmanın önlenmesine ve yapının irtifak hakkına tecavüz eden kısmının yıkılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen inşaat mühendisi ve elektrik mühendisinin 02.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu binaların davacıya ait 380 kV.luk Ümraniye-Tepeören (Güney) Enerji İletim Hattına ait P.2528 ve P.2529 pilonları arasında ve altında kalmakta olduğu, yatayda ve düşeyde Elektrik Akım Tesisleri Yönetmeliği’nin 44. maddesine aykırı olarak irtifak hakkına tecavüzlü inşa edildiği, bunun güvenlik ihlal sınırlarını aştığı ve kâl’inin gerekeceği belirtildiği halde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı-birleştirilen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.