YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/653
KARAR NO : 2023/2013
KARAR TARİHİ : 06.04.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3081 E., 2022/52 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/424 E., 2021/760 K.
Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesinin verilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin …’ın mirasçısı olduğunu, iptalini istediği İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.07.2008 günlü ve 2008/741 Esas, 2008/891 Karar sayılı mirasçılık belgesinde müteveffa …’ın tek mirasçısı olarak kendisinden sonra vefat eden eşinin evlatlığı davalı …’in (Yalman) tespit edildiğini, anılan mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesinin verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; iptali istenen mirasçılık belgesinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut nüfus kayıtları dikkate alınarak talebin kabulü ile İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.07.2008 günlü ve 2008/741 Esas, 2008/891 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptaline ve yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; iptali istenen mirasçılık belgesinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının murisin tek mirasçısı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istedi.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne yönelik verilen kararın toplanan deliller ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalının istinaf talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 743 sayılı Medeni Kanun’un 440 ıncı maddesinde “Füruu olmıyan müteveffanın mirasçısı, baba ve anasıdır. Bunlar müsavat üzere mirasçıdırlar.
Müteveffadan evvel vefat etmiş olan baba ve ana, her tabakada halefiyat tarikiyle mirasçı olan füruları tarafından temsil olunurlar. Bir tarafta hiç bir mirasçı bulunmadığı takdirde bütün miras diğer tarafın mirasçılarına intikal eder.
” düzenlemesi bulunmaktadır.
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 496 ncı maddesi 743 sayılı Medeni Kanun’da yer alan 440 ıncı maddeye paralel olarak “Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.” şeklindedir.
3. 2. zümre mirasçılığında baba ve anadan biri miras bırakandan önce ölmüş ise sağ kalan baba veya anne 1/2 payını alır. Geri kalan 1/2 payda ölen ana veya babanın altsoylarına intikal eder, eğer ölen anne veya babanın alt soyu yoksa miras bırakanın sağ kalan ana veya babası mirasın tamamına sahip olur. (Özuğur, A. İ.: Türk Medeni Kanunundan Önce ve Sonra Miras Hukuku, Ankara 2016, cilt 1 s. 116)
4. 2. zümre mirasçılığında; Uygulamadaki yanılma Medeni Kanun’un 440/son maddesindeki “….bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı yolundaki cümlede düğümlenmektedir. Bazıları mirasçı deyimini 1. fıkradan ayrı olarak ele almakta ve ölenin üst soyuna pay vermeye kalkışmaktadır. Oysa metindeki mirasçı deyimi altsoyla ilgilidir. Yani ana veya babadan birinin altsoy düzçizgi hısmı yoksa tüm miras, öbürüne yani sağ kalan ana veya baba fer’ilerine geçer. Bilimsel eserler bu konuda söz birliği içinde olduğu gibi kazai içtihatlar da aynı doğrultudadır. (Şener, E.: Miras Hukuku, Ankara 1977, s.98)
3. Değerlendirme
Somut olayda, muris …1979 yılında evli ve çocuklu olarak vefat etmiştir. Murisin tek çocuğu olan …. … muristen sonra 04.03.1985 tarihinde vefat etmiştir…’ …’ın annesi murisin eşi olan … 07.06.1985 tarihinde davalı …’yi evlat edinmiş, murisin eşi … 1993 tarihinde geriye tek yasal mirasçısı davalı …’yi bırakarak vefat etmiştir… …’ın babası olan muris …alt soyunda mirasçı bırakmadan öldüğünden bütün miras anne tarafına kalacaktır. Yani miras babanın üst soyuna geçmez. Zümre sistemi gereğince halefiyet ilkesi yukarı doğru uygulama görmez. Bu durumda muris …’ın tek mirasçısı muristen sonra vefat eden eşi …’in evlatlığı … olması gerekirken dava konusu mirasçılık belgesinin iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.