YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7146
KARAR NO : 2023/1092
KARAR TARİHİ : 23.02.2023

Taraflar arasındaki asıl davada tapu iptali ve tescil, cevaba cevap dilekçesiyle kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat, birleştirilen davada tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın birleştirilen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleştirilen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl Dava
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; Büyükada, Maden Mahallesi, 188 ada 4 parsel sayılı taşınmazın müvekkilinin murisi Panayot kızı Marika Acas’a ait iken davalı adına tescil edildiğini, açtıkları hasımlı veraset davasının İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/267 Esas sayılı dava dosyası ile hâlen derdest olduğunu, bu davanın bekletici sorun yapılması gerektiğini ileri sürerek uyuşmazlık konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davaya …, Adalar Belediye Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne izafeten İstanbul 2. Bölge Müdürlüğünün dahil edilmesi için ara karar oluşturulmasını, öncelikle taşınmazın davalı … adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, dava konusu taşınmazın davalı idarenin iddiası gibi mezarlık olarak fiilen kullanılmakta olduğunun mahkemece tespiti hâlinde ise, davanın kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat davasına dönüşeceğinden tespit edilecek tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte el atan idareden tahsili ile davacıya ödenmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen Dava
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının muris Marika Acas’ın mirasçısı olduğunu, Büyükada, Maden Mahallesi, 188 ada 4 parsel sayılı 648 m² taşınmaz maliki, müvekkilinin murisi Marika Acas iken, taşınmazın öncelikle 17.12.1998 tarihinde Hazine adına hükmen tescil edilmiş olduğunu ancak, daha sonra taşınmazda bulunan vakıf şerhi nedeni ile Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından … aleyhine açılan tapu iptali ve tescil talepli dava neticesinde, Adalar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/163 Esas, 2013/83 Karar sayılı kararı ile 5737 sayılı Yasanın 17 nci maddesi uyarınca Vakıflar İdaresinin tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne, taşınmazın Şehzade Sultan Mehmet Vakfı adına tesciline karar verilmiş olduğunu, bu sebeplerle, müvekkilinin murisine ait Büyükada, Maden Mahallesi, 188 ada 4 parsel sayılı 648 m² alanlı arsanın davalı Vakıflar adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkilinin adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP
1. Asıl Davada
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin ve hak düşürücü sürenin geçtiğini, davaya konu taşınmazın, İstanbul 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1994/809 Esas sayılı davada Marika Acas’ın mirasının Hazineye devrine karar verilmesi üzerine … adına tescil edildiğini, idari tahkikatta taşınmazın Büyükada Mezarlığı içinde bulunduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın kayıt maliki ile aralarındaki irs ilişkisini ve tabiyetlerine göre Türkiye’de taşınmaz mal edinip edinemeyeceklerinin ispat edilmesi ve araştırılması gerektiğini, Adalar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/163 Esas sayılı Vakıflar İdaresinin tapu iptali ve tescil, Maliye Hazinesinin vakıf şerhinin terkini yönünde açtıkları davanın henüz kesinleşmediğini, davanın Vakıflar Genel Müdürlüğüne ihbarı gerektiğini, mezarlıkların gerçek şahıs adına tescilinin mümkün olmadığını savunmuş, davanın reddini istemiştir.

2. Birleştirilen Davada
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın kimlik numarası ile kimlik paylaşım sisteminden yapılan incelemede, taşınmazın Hazineye geçmeden önceki mutasarrıfı olan Panayot kızı Marika Acos’un kaydına ulaşılamadığını, davacı tarafla ilgisinin nüfus kayıtları ile sağlanamadığını, davacı tarafın dayandığı İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/656 Esas sayılı veraset ilâmında Maliye Hazinesinin hasım gösterildiği, veraset ilâmı olduğundan bu veraset ilâmının idarelerini bağlamayacağını, idarelerinin hasım olduğu bir veraset belgesi alınması gerektiğini, davacı tarafın taşınmazın mutasarrıfı ile kendi murisinin aynı kişi olduğunu ispat etmesi için tespit davası açması gerektiğini, dava konusu taşınmaz malın varislere intikal edip etmeyeceğinin de araştırılmasının zorunlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleştirilen davanın kabulü ile İstanbul ili, Adalar ilçesi, Maden Mahallesi 188 ada 4 parselde davalı Şehzade Sultan Mehmet Vakfı adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, asıl davada … aleyhine açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, asıl davada Adalar Belediye Başkanlığı ve … aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Birleştirilen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili idarenin hasım oluğu bir veraset belgesinin bulunmadığını, tapu maliki ile davacının murisinin aynı kişi olduğunun tespit edilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Birleştirilen davada davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
TMK’nın 588/3 üncü maddesinde; “Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı, aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür.
” hükmü yer almaktadır.

3. Değerlendirme
1. Davacı vekili önceki kayıt maliki Marika Acas’a ait İstanbul Defterdarlığının hasım olduğu İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/656 Esas, 2015/506 Karar sayılı veraset ilâmına göre, 14.07.1950 tarihinde bekâr ve çocuksuz olarak ölen Panayot ve Anna kızı Marika Acos’un tek mirasçısı olarak davacının gösterildiği mirasçılık belgesine dayanarak eldeki davayı açmıştır.
2. Şehzade Sultan Mehmet Vakfından önceki kayıt maliki Panayot kızı Marika Acas ile davacılar arasındaki veraset ilişkisinin birleştirilen davada davalı olan idarenin taraf olduğu hasımlı veraset ilâmı ile belirlenmesinde zorunluluk vardır. Ne var ki davacılar, Vakıflar Bölge Müdürlüğünün hasım olduğu veraset ilâmını dosyaya sunmadıkları gibi mahkemece de davacılara hasımlı veraset ilâmı almaları konusunda imkân tanınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
3. Hâl böyle olunca; birleştirilen davada davalı olan vakfın taraf olduğu hasımlı veraset ilâmı almak üzere davacıya önel verilmesi, davacının önceki kayıt malikinin mirasçısı olduğunun belirlenmesi hâlinde davacının mirasçılığı ile toplanan ve toplanacak olan deliller dikkate alınarak bir hüküm kurulması gerekirken anılan hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple ,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.