YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/112
KARAR NO : 2023/1556
KARAR TARİHİ : 16.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 01.12.2020 tarihli ve 2020/2245-7923 E., K. sayılı ilamıyla kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili arafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde, 25.06.2006 tarihinde vefat eden muris …’ın terekesinin borca batık olduğunu beyanla mirasın hükmen reddini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, murisin sağlığında malvarlığını muvazaalı şekilde mirasçılarına kaçırma ihtimali olduğundan mirasçılarının malvarlığı araştırılması gerektiğini, murisin birçok şirketin ve vakfın kurucusu olduğunu, 4.000,00 TL vergi borcu olan birisinin malvarlığının bulunmamasının hayatın olağan akışınıa aykırı olduğunu, murisin, mirasçıların ve şirketlerin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin, 02.10.2019 tarihli ve 2017/89 Esas, 2019/259 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Yargıtay Bozma Kararı
1. Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 01.12.2020 tarihli, 2020/2245-7923 sayılı ilamında murise ait Ağrı ili, Doğubeyazıt ilçesi, Sağdıç Köyü 77 ve 1378 parseller ile Bezirhane Köyü 78, 102, 189, 261, 336, 374, 399, 400, 452, 459, 600, 602 ve 604 parsel sayılı taşınmazlarda keşif yapılarak murisin ölüm tarihi itibariyle taşınmazların değerlerinin tespiti ile bu miktarın terekenin aktifine eklemek suretiyle terekenin borca batık olup olmadığı belirlenmeden hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile 25.01.2006 tarihinde vefat eden …’ın terekesinin borca batık olduğunun tespitine, mirasın hükmen reddinin tespitine, davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacının yatırmış olduğu 25,20 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacılara iadesine, yargılama nedeni ile davacı tarafça yapılan posta, tebligat, keşif, bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 2.085,25 TL’nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.
B. Temyiz Nedenleri
Davalı vekili, murisin sağlığında malvarlığını muvazaalı şekilde mirasçılarına kaçırma ihtimali olduğundan mirasçılarının malvarlığı araştırılması gerektiğini, murisin birçok şirketin ve vakfın kurucusu olduğunu, 4.000.000 TL vergi borcu olan birisinin malvarlığının bulunmamasının hayatın olağan akışınıa aykırı olduğunu, murisin, mirasçıların ve şirketlerin araştırılması gerektiğini, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:
Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 inc maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
” düzenlemesi yer almaktadır.
3. Değerlendirme
1. Dava, TMK’nın 605/2 nci maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu’nun 610 uncu maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 606 ncı maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2 nci fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.
2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki 3.3 üncü bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Mahkemece davanın niteliği gereği davalı-alacaklının, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama gideri ve harçtan davalıların değil davacının sorumlu tutulması, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nın 370/2 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
1) Yukarıda 3.2. numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının temyiz itirazlarının REDDİNE,
2) Yukarıda 3.3. numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hüküm sonucunun 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinin çıkartılarak yerine “Bakiye 55,00 TL karar ve ilam harcının davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, davanın niteliği gereği yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına ve davacılar lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına” yazılmak suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,
Peşin alınan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
16.03.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.