YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1735
KARAR NO : 2023/2386
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki imar uygulamasının iptali nedeniyle kadastral mülkiyetin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Hazinenin kayden paydaşı olduğu 1449 parsel sayılı taşınmazda davalı Belediyenin imar uygulaması yaptığını ve bu işlem sonucu, Hazinenin hissesine göre 502.75 metrekare yer tescil edilmesi gerekirken, 301.60 metrekarelik 1270 ada 1 sayılı imar parselinin Hazineye verildiğini, ancak anılan şuyulandırma işleminin idari yargı yerinde iptal edildiğini ileri sürerek; eski 1449 parsel yeni 1270 ada 1 parselin 301.60 metrekare Hazine tapusunun iptali ile 1270 ada 1 parselin 502.75 metrekare olarak Hazine adına tescilini talep etmiştir. Yargılama sırasında sunduğu dilekçeleriyle, tapu iptali, eski hale iade ve 502.75 metrekare yüzölçümüyle tescil talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2021 tarihli ve 2021/19 Esas, 2021/108 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 30.04.2013 tarihli ve 2010/296 Esas, 2013/251 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı … Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi 04.04.2014 tarih ve 2013/14537 Esas, 2014/ 3896 Karar sayılı ilamında; taraf teşkili sağlanmadan, yargılama sırasında yapılan imar uygulamalarının iptallerine ilişkin tüm idari yargı kararlarının kesinleşme şerhli örnekleri getirtilmeden, ilk tesisten itibaren tedavüllü tapu kayıtları (kütük sayfaları) temin edilmeden ve geri dönüşüm yönündeki belediye encümen kararları celbedilerek bu kararların sicile yansıyıp yansımadığı araştırılmadan yazılı biçimde karar verilmesi;
3. Kabule göre de; dayanağı kalmayan ve yolsuz tescil durumuna düşen imar parseli üzerinden ve de infaza elverişsiz bir biçimde hüküm kurulmuş olması ve ayrıca iddianın ileri sürülüş biçimi ve niteliğine göre istek, doğrudan mülkiyete ilişkin olmayıp, kamusal tasarruftan kaynaklanan sicil kaydının düzeltilmesine yönelik olduğundan karar ilam harcı ile vekalet ücretinin maktu yerine nispi olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararınında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece dava konusu taşınmazın 6,67 m²’lik kısmı hakkında geri dönüşüm sonrası 1449 parsele tedavüllü hale geldiğinin beyanlar hanesine işlenmesi kararı verilmesini usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kabulüne karar verilmesini usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, imar uygulamasının iptali nedeniyle kadastral mülkiyet durumunun ihyası istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesiyle değişik 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesi.
3. Değerlendirme
20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir.
2. Eklenen bu hükme göre, 3194 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi kapsamında yapılmış imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.
3. 3194 sayılı Yasa’ya eklenen bu hüküm uyarınca dava konusu uyuşmazlığın idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerektiğinden, imar parselinin kadastral parsele ihyasına yönelik dava konusu talebin, kanun değişikliği nedeniyle reddine karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,
2. Bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.05.2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.