YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1807
KARAR NO : 2023/3210
KARAR TARİHİ : 08.06.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/13 E., 2021/39 K.
KARAR : Asıl davanın kısmen kabulü, birleştirilen davanın reddi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl ve birleştirilen davada tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA VE BİRLEŞTİRİLEN DAVA
1.Davacı – birleştirilen davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; mevki ve sınırlarını belirttiği iki dönüm tarlanın davacı tarafından 06.01.1972 tarihinde …..’nin babası muris …’den satın alındığını, ayrıca 23 parsel sayılı taşınmaz, 192 parsel sayılı taşınmaz, 193 parsel sayılı taşınmaz ve mezar dibi mevkiindeki taşınmazın 28.01.1982 tarihinde davacı tarafından 23.01.1982 tarihinde…. ve …’den satın alındığını ve yine 12.05.1999 tarihinde …. mevkiindeki 400 m²’lik taşınmaz ile mezar başı mevkiindeki 2400 m²’lik iki parça taşınmazın yirmi yılı aşkın bir süre önce …..’ ye ait iken, davacı ve ….tarafından satın alındığını, ….hissesinin de müvekkili tarafından daha sonra satın alındığını belirterek, …. (…) üzerindeki bütün tarlaların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tesciline bunun mümkün olmaması halinde dava tarihinde rayiç bedel üzerinden bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2. 03.08.2006 tarihli birleştirilen dava dilekçesinde ise; mevki ve sınırlarını belirttiği 5.000 metrekare civarındaki tarlayı 6.000,00 TL’ye ….’dan satın aldığını, diğer taşınmazlar ile yine ….’ın ….’den satın alarak davacıya sattığını, kadastro çalışmaları sırasında hak sahipleri arasında ihtilaf oluştuğunu, dava konusu taşınmazların birleştirilen davalı adına tespit ve tescil edildiğini belirterek tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12.03.2013 tarihli 2012/6967 Esas ve 2013/3501 Karar sayılı ilamında özetle, “İlk Derece Mahkemesi kararının tapu iptali ve tescil istemine ilişkin talebin reddine ilişkin kısmının onanmasına, 2. kademede tazminata ilişkin talebin reddine ilişkin kısmın ise harici senetlerdeki satış bedellerinin satış tarihinden dava tarihine kadar uyarlaması yapılmalıdır. Geçersiz sözleşmeye dayalı dava konusu alacağın miktarı uzman bilirkişiler marifeti ile belirlenmelidir” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece mahkemesi, asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar vermiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı – birleştirilen davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı – birleştirilen davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmazların müvekkili tarafından satın alındığını, tazminat yönünden kabul edilen miktarın usul ve yasaya aykırı olduğunu, emsal taşınmazlar dikkate alındığında belirlenen bedelin olması gereken bedelin çok altında olduğunu, birleştirilen davanın reddinin doğru olmadığını ileri sürerek ve re’sen incelenecek nedenlerle de kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil, 2. kademede tazminat, birleştirilen davada ise harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşmeler, resmi şekilde yapılmadığı takdirde TMK 706, TBK 237, Tapu Kanu’nun 26 ncı ve Noterlik Kanunu’nun 60 ıncı maddeleri uyarınca hukuken geçersiz olup geçerli bir sözleşme bulunmadığından, tarafların sözleşmeye dayalı hak ve borçları da söz konusu olmayacaktır. Ancak bu durumda sözleşmenin tarafları, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak karşı tarafa ödedikleri bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir.
3. Değerlendirme
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; davacı -birleştirilen davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler yeniden kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden hükmün onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilen İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukuken imkan bulunmamasına göre yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.