YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2079
KARAR NO : 2023/2747
KARAR TARİHİ : 22.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen paydaşlar arasında ecrimisil davasında davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların paydaş maliki oldukları dava konusu 1878 parsel sayılı taşınmazı uzun yıllardır davalının tek başına kullandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yıllık 5.000,00 TL ecrimisil bedelinin tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı süresi içinde davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307 nci maddesi uyarınca davacının davadan feragat etmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Adalet Bakanlığı kanun yararına temyizinde, davacının 21.05.2021 tarihli dilekçesinde davadan vazgeçtiğini belirttiğini, 6100 sayılı Kanun’da davadan vazgeçme şeklinde bir kurumun bulunmadığını, sadece davanın geri alınması ve davadan feragat kurumlarının bulunduğu dikkate alındığında, davacı tarafın 21.05.2021 tarihli dilekçedeki beyanının açıklattırılarak talebin davanın geri alınması mı yoksa davadan feragat mi olduğu hususunun netleştirilmesi gerektiğini, talebin geri alma niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde 6100 sayılı Kanun’un 123 üncü maddesi gereğince, davalının geri alma talebine muvafakatının olup olmadığı hususunda beyanı alınıp, rızası olduğu takdirde davanın geri alınması sonucu olarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, davacının talebinin ecrimisil talebinden feragat niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde ise davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürülmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, paydaşlar arasında ecrimisil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.
2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3. 6100 sayılı Kanunun 123 üncü maddesi, “Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir” ve 307 nci maddesi ise, “Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir” şeklindedir.
3. Değerlendirme
Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Feragatin kati bir hükmün hukuki neticelerini hasıl edeceği hükme bağlanmıştır. Belirtmek gerekir ki, feragatin geçerliliği karşı tarafın muvafakatine bağlı değildir. Etkisini onu yapanın tek yönlü irade beyanı ile doğurur.
Davanın geri alınmasında ise davacı, davalının muvafakatı ile davayı geri alabilir. Davalının rızasının açık olması gerekir; zımni muvafakat yeterli değildir. Davalı, davacının davayı geri almasına açık bir şekilde muvafakat ederse mahkemece, davanın esası hakkında karar verilmeyip geri alınma ve davalının da buna muvafakat etmesi nedeniyle davanın son bulduğunu belirtmekle yetinmelidir.
6100 sayılı Kanun’un 307 nci maddesinde düzenlenen davadan feragat ile 123 üncü maddede düzenlenen davanın geri alınması, farklı sonuçları olan işlemlerdir.
Dosyanın incelenmesinde, davacı asilin 21.05.2021 tarihli dilekçesinde açıkça davadan feragat beyanında bulunmayarak “davadan vazgeçiyorum, taraflara durumun tebliğini talep ederim” şeklinde talepte bulunduğu, ve dilekçesinin davacı vekilinin 08.06.2021 tarihinde vermiş olduğu dilekçe doğrultusunda karşı tarafa tebliğ edildiği, mahkemece davadan vazgeçmeye ilişkin dilekçenin davadan feragat olarak nitelenerek davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Davacının beyanı feragat niteliğinde olmayıp 6100 sayılı Kanun’un 123 üncü maddesinde belirtilen şekilde davanın geri alınması niteliğindedir. O halde, karşı tarafın muvafakatı bulunması durumunda HMK’nın 123 üncü maddesi gereğince davanın geri alındığının kabulü ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, geri alma beyanına yönelik davalı tarafın açık muvafakatı bulunmadan, davacı asilin 21.05.2021 tarihli dilekçesinin davadan feragat olarak nitelendirilmesiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde değildir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.