YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2149
KARAR NO : 2023/2841
KARAR TARİHİ : 25.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin miras bırakanı … 22.05.2010 tarihinde vefat ettiğini belirterek terekenin borca batık olduğunun ve hükmen reddinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 12.06.2014 tarihli ve 2013/229 Esas, 2014/316 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 12.06.2014 tarihli ve 2013/229 Esas, 2014/316 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih ve 2015/13365 Esas, 2015/11169 Karar sayılı ilamı ile; “…. Dosya içerisindeki Ankara 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/55 Tereke sayılı terekenin tespiti dosyasında mahkemece yapılan araştırma sonucunda murisin bir kısım taşınmazlarda payının bulunduğu ayrıca bazı şirketlerde hisselerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Görülmekte olan bu davada ise bu hususlarda yeterli araştırma yapılmadığı, murisin taşınır ve taşınmaz mallarının tam olarak tespit edilmediği anlaşıldığından kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, murisin tüm taşınır ve taşınmaz malvarlığının ilgili yerlerden sorularak belirlenmesi, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak değerlerinin tespit edilmesi ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Hazinesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Hazinesi vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma ile karar verildiğini, terekenin aktif ve pasifinin usul ve yasaya uygun tespit edilmediğini, terekenin borca batık olmadığını, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 nci maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır” düzenlemesi yer almaktadır.
2.Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. Kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüte neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
3. Mirasbırakana ait olan taşınmazların mirasbırakanın ölüm tarihindeki değerlerinin tespiti için ehil bilirkişiler refakatiyle ile keşif yapılarak tespit edilmelidir.
3. Değerlendirme
1. Somut uyuşmazlıkta; mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 03.12.2015 tarihli 2015/13365 Esas, 2015/11169 Karar sayılı ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirilmiş olduğu söylenemez.
2. Takbis üzerinden yapılan araştırmada muris …’den önce vefat eden anne ve babası adına kayıtlı taşınmazlara rastlanmıştır. Bu durumda yukarıda açıklanan ilkelere göre murisin murisleri adına kayıtlı taşınmazlar belirlenerek muris …’nin miras payına karşılık gelen hisselerin kıymetinin belirlenmesi gerekir.
3. Ayrıca murisin ölüm tarihi itibariyle bankalardan hak, alacak ve borçlarının da sorulmadan karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; davalı … Hazinesi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
25.05.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.