YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2258
KARAR NO : 2023/4298
KARAR TARİHİ : 02.10.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/168 E., 2023/63 K.
KARAR : Davanın kabulü
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı SGK vekili, davalı … vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi …’in vefat ettiğini ve geriye davacıları mirasçı olarak bıraktığını, SGK’dan gelen ödeme emirleri ile murisin borcu olduğu öğrendiklerini, muris adına kayıtlı taşınmazlar bulunmakla birlikte bu taşınmazların üzerinde başka alacaklılar tarafından konulmuş hacizler bulunduğunu, muris adına kayıtlı araç bulunmadığını belirterek, muris …’in terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile müvekkilleri adına mirasın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, Mahkemece murisin aktif ve pasif malvarlığının araştırılarak ödemeden aciz hâlde olduğunun ve mirası kabullenme anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.
2. Davalı …. vekili cevap dilekçesinde; Mahkemece kanunda belirtilen hususlarda araştırma yapılması gerektiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama giderleri ile vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2020 tarih ve 2019/98 Esas, 2020/540 Karar … kararıyla davanın kabulü ile muris …’in ölüm tarihi itibarıyla terekesinin borca batık olduğunun tespitine, davacıların mirası hükmen reddetmiş sayılmalarına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili, davalı … vekili ve davalı … vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 02.04.2021 tarih ve 2021/500 Esas, 2021/657 Karar … kararıyla; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde ve hükmün fer’ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davalı SGK vekili, davalı … vekili ve davalı …. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili, davalı … vekili ve davalı …. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 29.03.2022 tarih ve 2021/2537Esas, 2022/2391 Karar … ilâmıyla; yerel Mahkemece murisin ölüm tarihi (06.09.2015) baz alınarak muris adına kayıtlı gayrımenkul ve araç kaydı bulunup bulunmadığı ile belediye, SGK, vergi daireleri ve zabıta araştırması yapılmadan ilgili tapu müdürlüğü, emniyet müdürlüğü, belediye, SGK ve vergi dairesi müdürlüklerinden murisin aktif malvarlığı sorulmadan, terekenin pasifini belirlemek adına murisin davalılara olan borç miktarları ölüm tarihi itibarıyla saptanmadan karar verilmesi;
3. Ayrıca, murisin malik olduğu bildirilen taşınmazlarla ilgili Mahkemece alınan bilirkişi raporunda taşınmazların toplam m²’si eksik yazılarak taşınmazların değerinin eksik belirlendiği tespit edilmemesi, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmemesi nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan araştırmalar sonunda miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla terekesinin icra dosyalarından yalnızca birini karşılayacak durumda olmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile; muris …’in ölüm tarihi itibarıyla terekesinin borca batık olduğunun tespitine, davacıların mirası hükmen reddetmiş sayılmalarına karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili, davalı … vekili ve davalı …. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, davacıların mirası sahiplenmediklerinin ispat etmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, davalı hakkında pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürmüştür.
3. Davalı …. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğunu, mirasçıların mirası sahiplenip sahiplenmediğine ilişkin bir araştırma yapılmadığını, davanın niteliği gereği davalılar aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini, davacılar tarafından takip miktarı üzerinden dava harcının tamamlanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 … Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı SGK vekili, davalı … vekili, davalı …. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ….’ya yükletilmesine, davalılar SGK ve Ordu Köprübaşı Vergi Dairesi harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.