YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2656
KARAR NO : 2023/3584
KARAR TARİHİ : 03.07.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastral parselin ihyası davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı vekili, davalılar … vekili ve Çukurova Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu …. Köyü 763 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına kayıtlı iken …. Belediyesince yapılan imar uygulamasına tabi tutularak çok sayıda imar parselinin oluşturulduğunu, 763 sayılı parselin kadastral sınırları içerisine de 5383 ada 1 sayılı imar parselinin tescil edildiğini; ancak, Seyhan Belediyesince yapılan imar düzenlemesinin idari yargı yerinde iptal edildiğini ileri sürerek; 5383 ada 1 sayılı imar parselinin 763 parsele isabet eden 61 m²’lik kısmının tapu kaydının iptali ile düzenleme öncesi kök parsele dönüştürülerek Hazine adına tescili suretiyle eski hale iadesinin sağlanmasını, olmadığı takdirde Hazine zararının tazmini amacıyla taşınmazın değerinin davalı belediyelerden yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 24/12/2009 tarih, 2009/612 Esas, 2009/721 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Düzeltilerek Onama Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Hüküm Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 27.12.2012 tarih, 2012/14165 Esas, 2012/15938 Karar sayılı kararıyla vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
B. Karar Düzeltme
1.Düzeltilerek onama ilamına karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin16.10.2017 tarih, 2017/3438 Esas, 2017/7560 Karar sayılı kararıyla; ”… karar düzeltme aşamasında dava konusu parselin sicil kaydının dayanağı olan ve Seyhan Belediyesince yapılan 42 No.lu imar uygulamasının Adana 2. İdare Mahkemesinin 2009/739 Esas, 2010/1600 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği ve kararın Danıştay denetiminden geçmek suretiyle 30.01.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
O halde, imar parsellerinin sicil kayıtlarına dayanaksız kaldığı gözetilerek, 763 sayılı kadastral parselin ihyasına karar verilmesi gerektiği açıktır.
Hal böyle olunca yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek suretiyle işin esası bakımından araştırma ve inceleme yapılarak infaza elverişli bir biçimde çekişmeli kadastral parselin ihyasına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Anılan bu husus davacı vekilinin karar düzeltme isteği üzerine bu defa yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından karar düzeltme isteğinin kabulü ile Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin düzeltilerek onama kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.” şeklindeki gerekçeyle bozulmuştur.
C.Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın yasa değişikliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı … Belediyesi vekili, davalı … Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı temyizi; 3194 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinin eldeki davaya uygulanma olanağının bulunmadığını, hatalı değerlendirmeyle davanın reddine karar verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Davalı … Belediyesi vekili; emsal dosyalarda yargılama giderleri yönünden lehlerine karar verildiğini, idari işlemi yapan belediyelerin yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olması gerektiğini belirtmiştir.
3. Davalı … Belediyesi vekili; taşınmazın belediyeye devri gereken yerlerden olduğunu, davanın bu nedenle reddi gerektiğini, davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen lehine yargılama gideri vekalet ücreti hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, imar uygulamasının iptali nedeniyle kadastral mülkiyet durumunun ihyası istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesine eklenen yeni fıkraya göre; 3194 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi kapsamında yapılmış imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.
3194 sayılı Yasa’ya eklenen bu hüküm gereğince dava konusu uyuşmazlığın, idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerekmektedir.
3. Değerlendirme
Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dava konusu taşınmaz davalı … Belediyesi tarafından imar uygulamasına tabi tutulmuş, ancak davalı … tarafından yapılan imar uygulaması İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Böylece, davacının maliki olduğu kadastral parsel üzerinde imar uygulaması ile oluşan imar parsellerinin dayanağı idari işlemin iptal edilmesi nedeniyle sicil dayanaksız kalmış ve TMK’nın 1025 inci maddesi hükmü uyarınca imar parselleri yolsuz tescil durumuna düşmüşlerdir. Mahkemece dava tarihinden sonra gerçekleşen yasa değişikliği nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Dava, davalı … Belediyesinin yapmış olduğu idari işlem nedeniyle açılmış olup, davanın açıldığı tarihte davacının kadastral parselin ihyasını talep etmekte haklı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davacının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden ve dava açma tarihinde haklı olduğu göz önüne alındığında, 6100 sayılı HMK’nın 331 inci maddesi gereği yapılan yargılama giderlerinden davanın açılmasına sebebiyet veren davalılar Adana Büyükşehir Belediyesi ile dava konusu taşınmaz belediye sınırlarında meydana gelen değişiklik ile sınırlarına dahil olan davalı … Belediyesinin sorumlu tutulması da doğru olduğundan temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekili ve davalı … Belediyesi vekili, davalı … Belediyesi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.