Yargıtay Kararı 7. Hukuk Dairesi 2023/3491 E. 2023/4435 K. 04.10.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3491
KARAR NO : 2023/4435
KARAR TARİHİ : 04.10.2023

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/41 E., 2023/1452 K.
KARAR : Davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/56 E., 2018/191 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kesin süre içerisinde resmi senetteki bedel depo edilmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin bozma ilamı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince resmi senetteki bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş; Dairemizin 2 nci bozma ilamı üzerine nemalandırılmış değer üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 119 ada 21 parsel ... taşınmazda davacının 1/4 oranında paydaş olduğunu, diğer paydaşlardan ... ...’nın 1/4 payını 23.01.2017 tarihinde 120.000,00 TL bedelle davalıya sattığını, satıştan haricen haberdar olunduğunu, ön alım hakkını engellemek amacıyla satış bedelinin tapuda yüksek gösterildiğini belirterek dava konusu payın tapusunun gerçek satış bedeli üzerinden iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacının bedelde muvazaa iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taşınmazın tapudaki satış bedeli üzerinden harcın tamamlattırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi 21.02.2018 tarihli kararında "..davanın kabulüne, ön alım ... nedeniyle dava konusu payın iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline; satış bedelinin ön alım hakkını engellemek için tapuda yüksek gösterildiği kanaatiyle bilirkişi raporunda belirlenen 69.986,00 TL satış bedeli ve 2.626,25 TL harç ve masrafların karar kesinleştiğinde davalıya ödenmesine" karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, muvazaa iddiasının ispatlanamadığını, resmi senetteki satış bedeli üzerinden davanın kabulü gerektiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi ilk kararında davanın reddine karar vermiş, Dairemizin 21.10.2021 tarihli bozma ilamına uyarak 15.03.2022 tarihli kararında tapuda gösterilen resmi satış senedindeki bedel üzerinden davanın kabulüne karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A.Bozma Kararı
Hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.10.2022 tarihli ve 2022/2905 Esas, 2022/6333 Karar ... ilamında "... konusunda uzman bilirkişiden denetime elverişli şekilde rapor alınarak resmi senette yazılı satış bedeli ile tapu masrafı toplamı olan 120.000,00 TL'nin ön inceleme tarihi olan 05/05/2017 tarihinden bilirkişi incelemesi yapılan tarihe kadar nemalandırılması halinde ulaşacağı değer belirlenmeli, belirlenen bu miktardan depo edilen (nemalı veya nemasız) miktar ile nemalandırılmış ise nema miktarı çıkarıldıktan sonra aradaki farkın da depo edilmesine karar verilmelidir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...bozma ilamına uyulması üzerine yapılan yargılama sürecinde resmi senette yazılı satış bedeli ile tapu masrafı toplamı olan 122.400,00 TL ön alım bedelinin ön inceleme tarihi olan 05/05/2017 tarihinden bilirkişi incelemesi yapılan tarihe kadar nemalandırılması halinde ulaşacağı değerin belirlenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından ön alım bedelinin mevduat olarak nemalandırılması durumunda 378.538,57 TL edeceğinin bildirildiği, daha önce ödenen 122.400,00 TL mahsup edilerek belirlenen bakiye 256.138,57 TL ön alım bedeli ve buna ilişkin nispi karar harcının davacı vekili tarafından süresinde depo edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 119 ada 21 parsel ... taşınmazda davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, karar kesinleştiğinde dosyaya yatırılan toplam 378.538,57 TL şufa bedelinin varsa nemalarıyla birlikte davalıya ödenmesine" karar vermiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, davacının bedelde muvazaa iddiasının yargılamanın uzamasına sebebiyet verdiğini, payın davalı tarafından satın alınmasından karar verilen tarihe kadar payın değerinde objektif nedenlerden dolayı 10 kat artış meydana geldiğini, ön alım bedelinin taşınmazın karar tarihine en yakın tarihteki bedeli üzerinden belirlenmesi gerektiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Kanuni ön alım ..., 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 732 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.