YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4154
KARAR NO : 2023/4559
KARAR TARİHİ : 09.10.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/92 E., 2023/207 K.
KARAR : Davanın kabulü
Taraflar arasında görülen geçit … tesisi davasında verilen davanın reddine ilişkin karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı … tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; dava konusu 156 ada 108, 109, 113, 100 No.lu parsellerin adına kayıtlı olduğunu, davalının miras yolu ile kendisine intikal eden ve davalı tarafından kullanılan 156 ada 103 No.lu taşınmazdan lehine geçit irtifakı tesisini talep etmiş, yargılama sırasında 156 ada 100 parselin kendisine ait olmadığını fark ettiği gerekçesiyle bu parsele yönelik davasından feragat etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar süresi içinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 14.02.2013 tarihli ve 2010/120 Esas, 2013/91 Karar … kararıyla; bilirkişi raporunda ikinci alternatif yolun ekonomik olarak daha az zarar vereceği; ancak malikin taraflardan başkası olması sebebi ile talep edilen taşınmazdan geçit irtifakı tesisi haklı görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 14.02.2013 tarih ve 2010/120 Esas, 2013/91 Karar … kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.11.2020 tarihli ve 2016/18870 Esas, 2020/7000 Karar … ilâmında; “Mahkemece fen, inşaat ve ziraat bilirkişileri refakatiyle yapılan 08.11.2012 tarihli keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarında 2 alternatif belirlenmiş, en uygun alternatifin B, C, D ve E harfleri ile gösterilen ikinci güzergâh olduğu ifade edilmiştir. Bu durumda Mahkemece, bilirkişi raporunda geçit için uygun olduğu belirtilen alternatifler üzerinde yer alan taşınmazların tapu kayıtları celbedilerek tapu kayıt malik ya da maliklerinin sağ iseler kendilerinin, ölü iseler ibraz edilecek mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya dahil edilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra uygun güzergâhtan geçit irtifakı kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçe ve eksik araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.06.2023 tarihli ve 2021/92 Esas, 2023/207 Karar … kararı ile yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında dava konusu Malatya ili, Hekimhan ilçesi, … Köyü/Mh. 156 ada 108, 109 ve 113 parsel … taşınmazların genel yola bağlantılarının mevcut olmadığı, bozma ilâmı sonrasında alınan bilirkişi raporlarında geçit … tesisi yönünden en uygun güzergâhın 1 No.lu güzergâh olarak belirtildiği, geçit … bedeli olarak tespit edilen bedelin davacı tarafça depo edildiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, Malatya ili, Hekimhan ilçesi, … Köyü/Mh. 156 ada, 108, 109 ve 113 parsel … taşınmazlar lehine, fen bilirkişisi … …’ün 28.09.2022 havale tarihli raporuna ekli krokide 1 No.lu güzergâh olarak belirtilen Malatya ili, Hekimhan ilçesi, … Köyü/Mh., 156 ada 103 parsel … taşınmaz üzerinde 28.09.2022 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide 1 No.lu güzergâh olarak belirtilen ve “G” harfi ile gösterilen yerde 67,10 metre uzunluğunda, 3 metre genişlikte olmak üzere 201,40 metrekarelik kısımda, yine aynı raporda 1 No.lu güzergâha dahil olarak belirtilen Malatya ili, Hekimhan ilçesi, … Köyü/Mh., 156 ada 110 parsel … taşınmaz üzerinde “E” harfi ile gösterilen yerde 3 metre uzunluğunda, 3 metre genişliğinde 9,04 metrekarelik kısımda geçit irtifakı tesisiyle bu irtifakın tapuya tesciline, Malatya ili, Hekimhan ilçesi, … Köyü/Mh. 156 ada, 100 No.lu parsele ilişkin talepten feragat edildiğinden bu parsel yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası alınan raporların hakkaniyetli olmadığı gibi, kazanılmış hakkının dikkate alınmadığını, taşınmazının zaten yüklü taşınmaz olduğu, geçit … kurulmasının içtihatlara aykırı olduğu, kot farkı nedeniyle diğer seçeneklerin değerlendirilmemesinin usule uygun olmadığını, 3 No.lu güzergâhın daha hakkaniyetli olduğunu, güzergâhta taşınmazındaki ağaçların da zarar göreceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, geçit … kurulmasına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 … Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 … Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 … … Medeni Kanunu’nun (4721 … Kanun) 747 nci maddesinin ikinci fıkrası.
3. Değerlendirme
1. Geçit … kurulması davalarında amaç, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazların yolla bağlantısının sağlanmasıdır. Bundan dolayı, geçit kurulurken ihtiyaç içinde olan taşınmaz kesintisiz olarak genel yola bağlanmalıdır. Buna uygulamada “Kesintisizlik ilkesi” denilir.
2. Geçit … bir gayrimenkul mükellefiyeti olduğundan lehine geçit istenen davacı parselleri ayrı ayrı bağımsız olarak değerlendirilmeli, dava konusu her bir parsel yararına geçit hakkının başladığı yerden ulaştığı genel yola kadar olan güzergâhtaki aleyhine geçit kurulan tüm parseller ayrı ayrı belirtilmelidir. Davacıya ait parseller arasında da kesintisiz bağlantının gerçekleştirilmesi için hükmen her bir davacı parseli ile devamındaki davacı parselleri arasında kesintisiz olarak ulaşımı sağlayacak şekilde geçit kurulmalıdır.
3. Somut olayda; Mahkemece, davacıya ait olan 156 ada 108, 109 ve 113 parseller lehine bilirkişi raporunda 1 No.lu alternatif olarak gösterilen güzergâhtan davalılara ait taşınmazlardan geçit irtifakı kurulmasına karar verilmişse de, davacıya ait parseller arasında akdi irtifak ile bağlantı sağlanmadan hüküm kurulmuş olması yukarıda açıklanan kesintisizlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Öte yandan dosya içerisindeki krokiden bağlantının sağlanacağı genel yolun nerede olduğu da anlaşılamamaktadır.
4. O halde Mahkemece, davacı tarafa süre verilerek, maliki olduğu 156 ada 108, 109 ve 113 parseller arasında akdi irtifak kurulmasının sağlanması, daha sonra paftada görünen ve eylemli olarak da kullanılan genel yolun nerede olduğu belirtilmek suretiyle bu yola en uygun güzergâhtan geçit … irtifakının verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.