YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/450
KARAR NO : 2023/913
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki vasiyetnamenin okunması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı mirasçı … vekili, mirasçı olduğunu iddia eden … vd. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. TALEP
Talep eden Bayramiç Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 18.06.1998 tarihli yazılarıyla, Bayramiç Noterliğinin ihbar yazısında; …’in ölümünün Bayramiç Nüfus Müdürlüğünün yazılarından anlaşıldığının, merhumun noterliklerinde tanzim ettirmiş olduğu ölüme bağlı tasarruf işleminin mevcut olduğunun, bunun tasdikli bir örneğinin ekte gönderildiğinden bahisle gereğinin yapılmasının ihbar olunduğu anlaşılmıştır.
II. CEVAP
Mirasçı … 17.09.1998 tarihli birinci celsedeki beyanında mirasbırakanın oğlu olduğunu, diğer mirasçı Halil İbrahim’in de mirasbırakanın oğlu olduğunu, tebligat çıkartılması için masraf vereceğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince talebin kabulüne, … tarafından düzenlenen Bayramiç Noterliğinin 26.06.1992 tarih ve 4165 yevmiye sayılı vasiyetnamesinin açılıp okunduğunun ve mirasçılarına tebliğ edildiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde mirasçı … vekili, mirasçı olduğunu iddia eden … vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Mirasçı olduğunu iddia eden … vd. vekili temyiz dilekçesinde, mirasbırakanın kızı …’in mirasçı olarak yargılamada yer almadığını, mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini belirterek açıklanan ve re’sen nazara alınacak sebeplerle hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Mirasçı … vekili, temyiz dilekçesinde, mirasçı …’in duruşmaya katıldığını hatırlamadığını, ana bir baba ayı kardeşleri …’in mirasçı olarak yargılamada yer almadığını, mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini belirterek açıklanan ve re’sen nazara alınacak sebeplerle hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Talep, Türk Medeni Kanununun 596. maddesi gereğince vasiyetnamenin açılması isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. HUMK’nun 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresi geçirilen temyiz isteminin reddi gerekir.
2.Türk Medeni Kanununun 596. Maddesinde;”Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer vasiyetnamenin açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır. Mirasbırakanın sonradan ortaya çıkan vasiyetnameleri için de aynı işlemler yapılır.
” düzenlemesi yer almaktadır.
3. Değerlendirme
1. Mahkeme kararı mirasçı olduğunu iddia eden … ve …’e 09.11.2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, vekillerince 8 günlük yasal süre geçirildikten sonra 29.11.2022’de temyiz isteminde bulunulmuştur. HUMK’nun 432/4. maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresi geçirilen temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
2. Vasiyetnameler, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi tarafından açılır. Vasiyetname açılırken bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer, açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır ve vasiyetname mahkemece belirlenen günde gelen mirasçılara okunur. (TMK.md.596) Vasiyetnamenin açılışını müteakip mirasta hak sahiplerinin her birine, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği tebliğ olunur. (TMK.md.597) Lehlerine karşılıksız kazandırma yapılan kimselerin ve mirasçıların adresleri belli değilse kendilerine vasiyet ilanen tebliğ edilir. (TMK.md.597/2) Sulh Hakimi, vasiyetnamenin kendisine teslimini müteakip gerekli koruma önlemlerini alır, olanak varsa ilgilileri dinleyerek yasal mirasçılara terekenin geçici olarak teslimine yahut resmen yönetilmesine karar verir.
( TMK. md. 595/3)
3. Vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tespit edilmesinin amacı, mirasçıları ve lehine kazandırma yapılan kişileri bilgilendirme ve yasal haklarını kullanmayı temine yönelik bir işlemdir.
4. Bu nedenle, Sulh Hakiminin görevi, TMK’nın 596 ve Tüzüğün 36/2. maddesine uygun olarak vasiyetnameyi açıp, lehine kazandırma yapılan kişi ile yasal mirasçılarına vasiyetnamenin onaylı bir örneğini tebliğ ederek, vasiyetnamenin açılması sırasında hazır bulunmak üzere çağrılmasını sağlamaktır.
5. Dosya içerisinde mirasbırakan …’in mirasçılık belgesi bulunmamaktadır. Nüfus kayıt örneğinde ise mirasçıları olarak eşi Halil Berk, çocukları … ve … yer almaktadır. UYAP üzerinden alınan nüfus kayıtlarında mirasbırakanın çocukları arasında … gözükmediği gibi …’in de annesi olarak mirasbırakanla bağlantısı yer almamaktadır. Mirasbırkanla …’in geldiği/gittiği hanelerde de eşleşme olmadığı gibi, her ikisine ait nüfus kaydının düşünceler kısmında da irs bağına yönelik bir açıklama bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, ilgilisinden mirasbırakan …’in mirasçılık belgesinin teminiyle, tebligat yapılmayan mirasçının bulunduğunun anlaşılması halinde usulüne uygun duruşma günü tebliğ edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
V. KARAR
1.Yukarıda 3.1. de açıklanan nedenlerle, mirasçı olduğunu iddia eden … ve Ahmet Demirel vekilinin süresinde olmayan temyiz isteminin REDDİNE,
2. Yukarıda 3.2. ve devamında açıklanan nedenlerle mirasçı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının ilgililerine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.