Yargıtay Kararı 7. Hukuk Dairesi 2023/4519 E. 2023/5036 K. 25.10.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4519
KARAR NO : 2023/5036
KARAR TARİHİ : 25.10.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/42 E., 2021/732 K.
KARAR DÜZELTME İSTEYEN : Davacılar ve davalılar vekilleri

Taraflar arasındaki satış vaadine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacılar ve davalılar vekilleri tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL VE BİRLEŞTİRİLEN DAVALAR
1. Asıl davada davacılar; muris ...'in Kocaeli 3. Noterliği'nce tanzim olunan 18.06.1987 tarih ve 28542 yevmiye No.lu Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesi ile İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Arnavutköy Mahallesi'nde kain 76 pafta, 1307 ada 2 parsel ve yine 76 pafta, 1306 ada 1 parsel ile 76 pafta, 1305 ada 21 parsel ... taşınmazı satın aldığını, satış bedelinin taksitler halinde ödendiğini, uzun zamandan beri bu taşınmazların bulunduğu yerde ikamet ettiğini, davalılardan ... ve ... namlarına bilvekale Niko Mastorakiz tarafından aynı taşınmaz hisselerinin, Beyoğlu 11. Noterliği'nde tanzim etmiş olduğu 04.08.1978 tarih ve 40810 yevmiye No.lu satış vaadi sözleşmesi ile murisine satıldığını, taşınmazın her türlü tasarruf ... devredildiği gibi satış bedelinin de ödendiğini belirterek, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Arnavutköy Mahallesi, 76 pafta, 1307 ada 2 parsel, 1306 ada 1 parsel, 1305 ada 21 parsel ... taşınmazların hisseleri oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Birleşen İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/297 Esas, 2019/355 Karar ... dosyasında; Davacılar ... ve ...; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Arnavutköy Mahallesi'nde bulunan 1305 ada 21 parsel, 1306 ada 1 parsel ve 1307 ada 2 parsel'in Kocaeli 3. Noterliği'nin 18.06.1987 tarih, 28542 yevmiye ... satış vaadi sözleşmesi ile ...'e satıldığını, ...'in ölümü üzerine mirasçılarının murislerinden kendilerine intikal edecek bu gayrimenkulleri Beyoğlu 20. Noterliği'nin 04.12.1996 tarih ve 43793 yevmiye No.lu satış vaadi sözleşmesi ile müvekkilleri ... ve ...'e sattıklarını, mirasçıların aynı yeri İstanbul 25. Noterliği'nin 14.04.1997 tarih ve 18401 yevmiye No.lu miras payının temliki sözleşmesi ile ...'e satıp aynı zamanda Beyoğlu 20. Noterliği'nin 17.04.1997 tarih, 14444 yevmiye No.lu satış vaadi sözleşmesi ile satış vaadinde bulunduklarını, ... mirasçılarının Kocaeli 3. Noterliği'nin 18.06.1987 tarihli satış vaadi sözleşmesine dayanarak İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 1998/40 Esas ... tapu iptali ve tescil davası açtıklarını, mahkemece dava konusu taşınmazların ... mirasçıları adına tesciline karar verildiğini, bu arada ...'in ... mirasçıları aleyhine İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesine 2002/685 Esas ... tapu iptali davası açtığını, yargılama sonucunda taşınmazların ... adına tesciline karar verildiğini, oysa bu gayrimenkullerin ... mirasçıları tarafından Beyoğlu 20 . Noterliği'nin 04.12.1996 tarih, 43793 yevmiye No.lu gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile daha önce kendilerine ... olması nedeniyle ... adına olan tapunun iptali ile adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

3. Birleşen 2012/9 ... davada davacı ...; dava konusu taşınmazların Sultan Beyazıt Vakfına ait olduğunu, malikleri hakkında gaiplik kararı verilmek suretiyle 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun 17 nci maddesi icabı Sultan Beyazıt Vakfı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

4. Birleşen İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/165 Esas, 2020/274 Karar ... dosyasında; davacı ..., davalıların miras bırakan ...'in Arnavutköy Mahallesi 1305 ada 21 parsel, 1306 ada 1 parsel, 2307 ada 2 parselde Dimitrilo Kayris, ... ve ...'nun paylarının maliki iken bu payları 25. Noterde düzenlenen 14.04.1997 gün ve 180401 yevmiye ... satış vaadi senediyle satmayı vaat edip bedelini almış olmasına karşılık davacıların babalarının ölümünden sonra bu payları adı geçen tapu maliklerinin vekilinden satın almış olmasına dayanarak kendi üzerlerine tescil ettirdiklerini ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Asıl ve birleşen davalarda, davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile;
1. Asıl davanın (2019/42) reddine,

2. Birleşen İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/297 Esas ... davanın kabulü ile;
a) İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Arnavutköyde tapuya kain 1305 ada, 21 No.lu parselde taşınmazda 3/70 paylı malik olan davalı ... ve ... murisi olan ... ve ... adına olan tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile davacı ... adına tesciline,

b) İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Arnavutköyde tapuya kain 1306 ada, 1 No.lu parselde taşınmazda 3/35 paylı malik olan davalı ... ve ... murisi olan ... ve ... adına olan tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile davacı ... adına tesciline,

c) İstanbul Beşiktaş , Arnavutköyde tapuya kain 1307 ada 2 No.lu (yeni adı 1379 ada 2 parsel) parselde taşınmazda 3/35 paylı malik olan davalı ... ve ... murisi olan ... ve ... adına olan tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile davacı ... adına tesciline,
3. Birleşen 2020/165 Esas ... dosyası bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, davalı Eleni yönünden taşınmaz maliki olmadığından verilen ret kararı yönünden davalı lehine usuli müktesep hak doğmuş bulunduğunda bu hususlarda yeniden değerlendirme yapılmadığını, yine birleşen dosyalardan davacılardan ...’in vekaletnamesinin sunulmaması nedeniyle davada taraf sıfatı olmadığından hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi nedenli davalı lehine usuli müktesep hak doğmuş bulunduğundan kısımlar kesinleşmiş olacağından yeniden değerlendirme yapılmadığını, yine birleşen ... tarafından açılan dava takip edilmediğinde açılmamış sayılmasına karar verildiğinde ve hükmün daha önce kesinleşmiş olduğundan, değerlendirmeye alınmadığı belirlenmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ... mirasçıları vekili, davalılar ... ve ... vekili, birleştirilen dosya davalısı kayyım ... vekili, birleştirilen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç
Dairemizin 16.05.2022 tarihli ve 2022/1194 Esas, 2022/3462 ... Kararıyla mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bozma kararında;
''1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre asıl davada davacı ... mirasçılarının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava konusu edilen taşınmazların güncel tapu kayıtları incelendiğinde, satış vaadi sözleşmesinde vaad borçlusu olan ... ve ...'nin taşınmazlarda halen elbirliği malikleri oldukları, iştirakin çözülmediği, satış vaadi sözleşmesinin ifa olanağının bulunmadığı gözetildiğinde tescil hükmü kurulması doğru görülmemiş bu nedenle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.''

V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Davacı ... mirasçıları, davalılar ..., , ... ve ... vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

B. Karar Düzeltme Sebepleri
1. Davacı ... mirasçıları, ...'in kötüniyetli vekil sıfatı ile kardeşi ... ve arkadaşı ... ye satış vaadi sözleşmesi yaptığını, verdikleri vekaletnamede satış vaadi ve bağış yetkisi vermedikleri halde davaya konu işlemlerin yapıldığını bildirerek, hükmün düzeltilmesini istemiştir.

2. Tapu malikleri mirasçıları ... ve ... vekilleri murislerin verdiği vekaletnamelerde satış vaadi sözleşmesi yapma yetkisi bulunmadığını, sözleşmelerin murislerin vefatından sonra yapılmış olduğundan geçersiz olduğunu ve davaların reddi gerektiğini belirterek, düzeltilmesini istemiştir.

3. Davacı ... vekili, taşınmazlarda elbirliği maliklerinin tüm paylarını satmış olduğundan ifa kabiliyetinin bulunduğunu, bu nedenle hükmün onanması gerektiğinden düzeltilmesini istemiştir.

4. Davalı ... vekili, ret kararının yerinde olmadığını bildirmiştir.
C. Değerlendirme
1. Davalar satış vaadi ve temlik sözleşmelerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
... Borçlar Kanunu'nun 513 üncü maddesi gereğince ''Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur. Bu hüküm, taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda, bu tüzel kişiliğin sona ermesinde de uygulanır.

Vekâletin sona ermesi vekâlet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa, vekâlet veren veya mirasçısı ya da temsilcisi, işleri kendi başına görebilecek duruma gelinceye kadar, vekil veya mirasçısı ya da temsilcisi, vekâleti ifaya devam etmekle yükümlüdür.'' hükmü yer olmaktadır.

2. Somut olayda; tapu malikleri ... 16.12.1977 tarihinde, ... ise 09.07.1986 tarihinde vefat etmiştir. Bu bağlamda 04.08.1978 tarihli sözleşme tarihinden önce malik ... ölmüş olduğundan bu tarihten sonra yapılan sözleşme ve temlik sözleşmeleri geçerli olmadığından asıl ve birleşen davaların esastan reddi gerekir. Dimitrinin payı yönünden ise 04.08.1978 tarihli satış vaadi sözleşmesine dayanılarak talepte bulunabilinir ise de Dimitri ile ... tapuda iştirakli olup ifa olanağı bulunmadığından bu paya yönelik davanın da reddi gerekeceği açıktır.

3. Davalılar ... ve ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile bozma kararının gerekçesi değiştirilmek üzere kaldırılması ve yukarıda açıklanan gerekçelerle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davalılar ... ve ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 16.05.2022 tarih ve 2022/1194 Esas, 2022/3462 Karar ... bozma kararının kaldırılmasına, kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA,

2. Diğer tüm davacıların karar düzeltme istemlerinin REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.