YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/2657
KARAR NO : 2020/3355
KARAR TARİHİ : 11.06.2020
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Muhdesatın Tespiti Ve Bedelinin Tahsili
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın davalılardan … Enerji Üretim A.Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, EPDK (davada taraf değil) yönünden ise kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, hükmün davalılardan Hazine vekili ile … Enerji Üretim A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı vekili dava dilekçesinde vekil edeninin ikamet ettiği … İlçesi, … Köyünün buluduğu bölgede yapımına başlanılan … barajı ve hes projesi kapsamında müvekkilinin maliki olduğu bir kısım arazilerin kamulaştırıldığını ancak yapılan kamulaştırmada müvekkilinin kamulaştırılan arazileri dışında ve kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan yerlerde vekil edeni tarafından dikip yetiştirilmiş ağaçların bedelinin kendisine ödenmediğini, Elbistan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/554 D.İş Esas 2012/535 D.İş Karar sayılı dosyası ve Elbistan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2012/28 D.İş. Esas sayılı dosyası ile yapılan tespitlerde anılan tespit harici alanlarda davacıya ait ağaçların toplam bedelinin 23.515,00 TL olarak belirlendiğini açıklayarak sözü edilen ve kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan alandaki ağaçların davacıya aidiyetini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ağaçların toplam bedeli olan 23.515,00 TL’nin davalı … AŞ’den tahsilini talep etmiştir.
Davalı … AŞ vekili cevap dilekçesinde, davada husumetin müvekkil şirkete yöneltildiğini, ancak aleyhine tespit olunan ve davalı gösterilenin Maliye Hazinesi veya Köy Tüzel Kişiliği olması gerektiğini, müvekkil şirkete davalı olarak husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirketin bir kamu kuruluşu olmayıp kamulaştırma yapmadığını bu nedenle öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, EPDK kayıtlarına göre davacıya ait 102 ada 12 parsel sayılı taşınmazın tamamının kamulaştırılmış olup hazine adına tescil edildiğini,davacının bu taşınmazdan başka kamulaştırılan herhangi bir taşınmazının bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, … Aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, … İlçesi, … mahallesi sınırları içerisinde bulunan ve 06.05.2016 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen ve kadastro paftasında yol olarak görünen taşınmaz üzerinde bulunan ve … İlçesi, … Mahallesi sınırlaı içerisinde kalan 06.05.2016 tarihli bilirkişi raporunda A1 ve A2 olarak gösterilen yerlerde bulunan ağaçların davacıya ait olduğunun tespitine, Fen bilirkişisi raporunda ki krokide gösterilen ve davacıya ait olduğu tespit edilen yerler için 23.515 TL tazminatın davalı EPDK.dan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmesi üzerine; hüküm davalılardan Hazine vekili ve … Enerji Üretim A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava muhdesat tespiti ve muhdesat bedelinin tahsili isteğine ilişkindir.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve ilâmda belirlenip dayanılan gerektirici sebeplere göre, davalılardan hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Hazine vekilinin usule ilişkin temyiz itirazlarına gelince, HMK’nin 24. maddesine göre EPDK aleyhine açılmış bir dava bulunmadığı ve ilgili kurumun taraf sıfatını almadığı halde aleyhine tazminata ilişkin hüküm kurulması doğru değildir.
3. Davalılardan … Enerji Üretim AŞ vekilinin temyiz itirazlarına gelince, taraf sıfatı bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise; def’i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re’sen nazara alınmasıdır. Bu sebeple davalı …Ş. aleyhine açılan alacak davasının pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda (2.) bentte açıklanan nedenlerle davalılardan Hazine vekilinin vekilinin temyiz itirazları ile yukarıda (3.) bentte açıklanan nedenlerle davalılardan … Enerji Üretim A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, davalılardan Hazine vekilinin yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine, bozmanın niteliğine göre davalılardan … Enerji Üretim A.Ş. vekilinin vekalet ücreti konusundaki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK’un 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı …Ş.’ne iadesine, 11.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.