YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/11198
KARAR NO : 2018/19283
KARAR TARİHİ : 27.11.2018

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar, mirasbırakanlarından intikal ederek davalı ile birlikte paydaşı oldukları 37 parça taşınmazın terekeye temsilci atanmasına kadar davalı tarafından bir kısmının ekilip biçilmek bir kısmının ise kiraya verilmek suretiyle kullanıldığını ileri sürerek ecrimisile karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı, intifadan men şartının yerine getirilmediğini, bir kısım taşınmazları ise kullanmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli taşınmazlardan bir kısmında tarafların, mirasbırakan anneleri ……’tan dolayı bir kısmında ise mirasbırakan babaları … Salahi’den dolayı paydaş oldukları, muris ……’in 11.07.2008 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak çocukları, davacılar …… ile davalı …’in kaldığı, mirasbırakan …’in veraset ilamının dosya içeriğinde bulunmadığı, …… Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 16.12.2009 gün 2009/590E – 966K sayılı ile aynı mahkemenin 15.04.2009 gün 2009/180 Esas-322 Karar sayılı ilamları ile miras ortaklığına dava dışı Selma’nın temsilci olarak atandığı anlaşılmaktadır.
Hemen belirtilmelidir ki, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı veya kullanabileceği bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç ge……n taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen …… toplanan … yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir ge……n işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.
Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.
Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)
25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay’ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.
Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazların kim tarafından kullanıldığı tam olarak tespit edilmediği gibi taşınmazlardan hangilerinde intifadan men şartının gerekli olacağı hangilerinin ise doğal semere vermesi veya kiralanmak suretiyle kullanılması nedeniyle intifadan men şartının gerekli olmayacağı irdelenmeden sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Tespit isteyen eldeki dosya davacılarının açmış olduğu …… Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2009/63, 64, 66, 67, 105 ve 153D.iş sayılı dosyalarında da taşınmazların ne amaçla kullanıldığı belirlenmesine rağmen kim tarafından kullanıldığı tespit edilmemiştir.
Hal böyle olunca; her taşınmazın başında ayrı ayrı keşif yapılarak tanıkların dinlenilmesi, hangi taşınmazların davalı tarafından kullanıldığının tereddüte mahal vermeyecek şekilde saptanması, intifadan men şartının gerçekleşmesi gereken taşınmazlar belirlenerek şartın gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmesi, mirasbırakan … Salahi’nin veraset ilamının dosya içeriğine alınması ve anılan hususlar yerine getirildiği takdirde davacıların payları da dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsizdir.
SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden, kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK’nin geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 27.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.