YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12035
KARAR NO : 2023/827
KARAR TARİHİ : 20.02.2023
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2015/30 E., 2018/97 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne, asli müdahillerin davasının reddine
Taraflar arasındaki altı aylık askı ilan süre içinde açılan orman kadastrosuna ve arazi kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, asli müdahillerin davasının reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı …, davalı … vekili ve dahili davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacılar … ve … dava dilekçelerinde özetle; Samsun ili … ilçesi … köyü hudutları içerisinde bulunan, 148, 149, 142/3, 142/2, 142/1, 142 ve 147 nolu orman sınır taşlarının güneyinde kalan İnce Yusuf Tepesi Devlet Ormanı 1-1 parsel içerisinde kalan yaklaşık 12000 m² yüzölçümündeki dört parça taşınmazlarının tarım arazisi olduğu halde, orman kadastrosu sırasında orman olarak tespitlerinin yapıldığını, bu taşınmazların kendilerine babalarından kaldığını ve 50-60 yıldır ziraat yapmak sureti ile kullandıklarını belirterek, orman tahdidinin iptali istemiyle dava açmışlar, yargılama sırasında davacıların adlarına tespit yapılan çocukları 18.07.2011 tarihli dilekçe ile davaya katılmak istediklerini beyan etmeleri üzerine, İlk Derece Mahkemesince davaya müdahil olarak kabullerine karar verilmiştir.
2. Yargılamanın devamı sırasında, dava konusu taşınmazların olduğu yerde arazi kadastro çalışmaları yapılmış ve dava konusu taşınmazlar hakkında 120 ada 1, 2, 3, 4 ve 121 ada 1 parsel numaraları ile kadastro tespit tutanağı düzenlenmiş ve taşınmazların Kadastro Mahkemesinde orman kadastrosuna itiraz davasına konu olduklarından söz edilerek, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 5 inci maddesi gereğince tutanaklar Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.08.2014 tarihli ve 2013/17 Esas, 2014/42 Karar sayılı önceki kararı ile, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, Yeniömerli mahallesi 121 ada 1 nolu taşınmazın 10.09.2011 tarihli orman mühendisi ile fen bilirkişisinin ortak düzenledikleri rapora ekli krokide (A) harfi ile işaretli 2.391,61 m²lik kısmının kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına, aynı krokide (B1) ile işaretli 1.037,22 ve (B2) ile işaretli 2.653,50 m²lik kısımlarının birleştirilerek adanın son parsel numarası ile kadastro tespiti gibi … adına tapuya kayıt ve tesciline; Yeniömerli Mahallesi 120 ada 1 nolu taşınmazın 10.09.2011 tarihli orman mühendisi ile fen bilirkişisinin ortak düzenledikleri rapora ekli krokide (A) harfi ile işaretli 220,95 m²lik kısmının kadastro tespitinin iptali ile; orman vasfı ile Hazine adına aynı krokide (B1) ile işaretli 440,11 ve (B2) ile işaretli 2.480,22 m²lik kısımlarının kadastro tespiti gibi 1/3 eşit paylarla …, …, … adlarına tapuya kayıt ve tesciline; Yeniömerli Mahallesi 120 ada 2 nolu taşınmazın 10.09.2011 tarihli orman mühendisi ile fen bilirkişisinin ortak düzenledikleri rapora ekli krokide (A) harfi ile işaretli 736,77 m²lik kısmının kadastro tespitinin iptali ile orman vasfı ile Hazine adına aynı krokide (B1) ile işaretli 267,04 ve (B2) ile işaretli 1.027,15 m²lik kısımlarının birleştirilerek adanın son parsel numarası ile kadastro tespiti gibi … adına tapuya kayıt ve tesciline; Yeniömerli Mahallesi 120 ada 3 nolu taşınmazın 10.09.2011 tarihli orman mühendisi ile fen bilirkişisinin ortak düzenledikleri rapora ekli krokide (A) harfi ile işaretli 1.224,29 m²lik kısmının kadastro tespitinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına, aynı krokide (B1) ile işaretli 316,85 ve (B2) ile işaretli 767,00 m²lik kısımlarının birleştirilerek kadastro tespiti gibi … adına tapuya kayıt ve tesciline; Yeniömerli Mahallesi 120 ada 4 nolu taşınmazın 10.09.2011 tarihli orman mühendisi ile fen bilirkişisinin ortak düzenledikleri rapora ekli krokide (A1) ile işaretli 8.396,46 m², (A2) ile işaretli 771,48 m², (A3) ile işaretli 519,25 m² ve (B1) ile işaretli 2.176,89 m²’lik kısımlarının kadastro tespitlerinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına, aynı krokide (B2) ile işaretli 1.160,59 m²lik kısmının kadastro tespiti gibi 1/3 eşit paylarla …, …, … adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin 13.08.2014 tarihli ve 2013/17 Esas, 2014/42 Karar sayılı önceki kararına karşı, davalı … İdaresi vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.06.2015 tarihli ve 2014/10249 Esas, 2015/5986 Karar sayılı ilamıyla; ”3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 5, 26, 27 ve 30/2 nci maddelerinde kadastro tespit tarihinden önce dava konusu olan taşınmazlar hakkında ne gibi işlem yapılacağının gösterildiği, davacıların, davalılar aleyhine açtığı dava nedeniyle dava konusu taşınmazlar hakkında malik hanesi boş bırakılmak suretiyle tespit tutanağı düzenlendiğine göre, 3402 sayılı Kanun’un 27, 28 ve 29 uncu maddeleri gereğince yargılamaya devamla, bu tür davalarda Hazinenin davaya dahil edilip, husumet yaygınlaştırılıp taraf oluşturulduktan sonra, 3402 sayılı Kanun’un 30/2 nci maddesi gereğince tarafların gösterecekleri deliller ile mahkemece re’sen lüzum görülen diğer deliller toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetsizliğine” değinilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar
Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 19.07.2018 havale tarihli orman bilirkişi raporunda dava konusu Samsun ili, Asarcık İlçesi, Yeniömerli Köyü, 121 ada 1 parsel ile 120 ada 1, 2, 3, 4 parsel sayılı taşınmazların tümünün orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacılar tarafından talep edilen ve krokisinde A, B, C, D, E, F, G, H harfleri ile gösterdiği yerlerin tamamının yeşil renk içinde kaldığından orman sayılan yerlerden olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple orman sayılan yerlerin 183 ada 1 parsel nolu orman sınırları içerisine alınmasına, orman sayılmayan kısımlar bakımından ise orman dışında bırakılarak, davacıların zilyetliğinin tüm keşif, alınan mahalli bilirkişi beyanları ile sabit görüldüğünden, davacıların davasının kısmen kabulün ve kısmen reddine ve asli müdahilin davasının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı …, davalı … İdaresi vekili ve dahili davalı … vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı … temyiz dilekçesinde; dava konusu 183 ada 1 parselin dedesinden babasına, babasından kendisine kaldığını, verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davalı … İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; bozma öncesi ve sonrası alınan raporlar arasında çelişki bulunduğunu, 120 ada 1, 2, 3, 4 ve 121 ada 1 parsel hakkında verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
3. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; bozma öncesi ve sonrası alınan raporlar arasında çelişki bulunduğunu ve verilen kararın hatalı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 6 aylık askı ilan süresi içinde açılan orman kadastrosuna ve arazi kadastrosuna itiraz istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 1 inci ve devamı maddeleri, 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar
3. Değerlendirme
1. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamında işaret edilen hususlarda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan, 19.07.2018 havale tarihli orman bilirkişi raporunda, dava konusu Samsun ili Asarcık ilçesi Yeniömerli Köyü 121 ada 1, 120 ada 1, 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tümünün orman sayılmayan yerlerden olduğu, davacılar tarafından talep edilen ve ekli krokide A, B, C, D, E, F, G ve H harfleri ile gösterilen yerlerin tamamının yeşil renk içinde kaldığından orman sayılan yerlerden olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, orman sayılan yerlerin 183 ada 1 sayılı orman parseli sınırları içerisine alınmasına, orman sayılmayan kısımlar bakımından ise orman dışında bırakılarak, davacıların zilyetliğinin tüm keşif, alınan mahalli bilirkişi beyanları ile sabit görüldüğünden, davacıların davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine ve asli müdahilin davasının reddine karar verilmiştir.
Bozma öncesi yapılan yargılama esnasında dosya arasına alınan, 13.08.2007 havale tarihli orman ve fen bilirkişisi raporunda, A, B, C, D, E, F, G, H, K ,L, M, N, P, R, S ,T, V ve Y rumuzlu taşınmazlara memleket haritası ve yöreye ait orman amenajman planının uygulanması sonucu B, G, K, M, P, C, D, E, R, S, T, V ve Y rumuzlu taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu; yapılan ikinci keşif neticesinde alınan 03.02.2008 tarihli orman ve fen bilirkişisi raporunda, dava konusu 120 ada 1, 2, 3, 4 ve 121 ada 1 parsel sayılı taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu; yapılan üçüncü keşif neticesinde alınan 05.10.2011 tarihli orman ve fen bilirkişisi raporunda, 121 ada 1 nolu parselin B1 ile işaretli 1.037,22 m2 ve B2 ile işaretli 2.653,50 m2′ lik kısımlarının, 120 ada 1 nolu parselin B1 ile işaretli 440,11 m2 ve B2 ile işaretli 2.480,22 m2′ lik kısımlarının, 120 ada 2 nolu parselin B1 ile işaretli 267,04 m2 ve B2 ile işaretli 1.027,15 m2′ lik kısımlarının, 120 ada 3 nolu parselin B1 ile işaretli 316,85 m2 ve B2 ile işaretli 767,00 m2′ lik kısımlarının ve 120 ada 4 nolu parselin B2 ile işaretli 1.160,59 m2lik kısımlarının orman sayılmayan, geri kalan kısımlarının orman sayılan yerlerden olduğu bildirilmiş; bozma sonrası yargılama esnasında dosya arasına alınan 19.07.2018 havale tarihli orman ve fen bilirkişisi raporunda ise, dava konusu 120 ada 1, 2, 3, 4 ve 121 ada 1 parsel sayılı taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu bildirilmiştir.
Buna göre, İlk Derece Mahkemesince yapılan keşifler neticesinde dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının kendi arasında çeliştiği ve bu nedenle hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, eksik araştırma ve incelemeyle ve çelişkili raporlara dayanılarak hüküm kurulması usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır.
2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, İlk Derece Mahkemesince öncelikle, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise karar örnekleri ile dava konusu taşınmazlara ilişkin, dava tarihinden 15-20-25 yıl önceki hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, üç ziraat mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.
Yapılacak bu keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazlarla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumları saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; yine dosya arasına getirtilen hava fotoğrafları üzerinde jeodezi uzmanı bilirkişi tarafından stereoskop aletiyle üç boyutlu inceleme yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği tespit edilmeli; taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı; ayrıca, keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden iseler imar-ihyaya konu edilip edilmedikler ve edilmiş iseler imar-ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmak suretiyle, dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri belirlenmeli ve ayrıca bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişisinden, taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri, bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
3. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeksizin, hükmüne uyulan bozma ilamının gerekleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmeden, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacı …’ya iadesine,
1086 sayılı Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,20.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.